Teraz jest poniedziałek, 6 kwietnia 2020, 03:50

Strefa czasowa: UTC + 2




Utw├│rz nowy w─ůtek Odpowiedz w w─ůtku
Przejd┼║ na stron─Ö Poprzednia strona  1 ... 3, 4, 5, 6, 7, 8  Nast─Öpna strona
Autor Wiadomo┼Ť─ç
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: poniedzia┼éek, 19 grudnia 2016, 10:09 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
W poszukiwaniu troja┼äczyk├│w ÔÇô niewidocznych towarzyszy Ziemi
Radosław Kosarzycki dnia 18/12/2016
Naukowcy z zespo┼éu badawczego misji OSIRIS-REx maj─ů zamiar wykorzysta─ç podr├│┼╝ sondy do planetoidy Bennu do poszukiwania trudnych w obserwacji obiekt├│w Uk┼éadu S┼éonecznego. Mi─Ödzy 9. a 20. lutego przysz┼éego roku sonda uruchomi swoj─ů kamer─Ö pok┼éadow─ů i rozpocznie poszukiwania planetoid troja┼äskich.
Planetoidy troja┼äskie to towarzysze planet w ich drodze po orbicie wok├│┼é S┼éo┼äca, pozostaj─ůce w pobli┼╝u stabilnych punkt├│w znajduj─ůcych si─Ö 60 stopni przed lub za planet─ů. Z uwagi na fakt, ┼╝e bezustannie znajduj─ů si─Ö w tej samej odleg┼éo┼Ťci przed lub za planet─ů, nigdy si─Ö z ni─ů nie zderz─ů. Nazwa ÔÇ×planetoidy troja┼äskieÔÇŁ powsta┼éa, kiedy zdecydowano, aby nazwa─ç planetoidy towarzysz─ůce Jowiszowi imionami wojownik├│w z greckiej mitologii.
Sze┼Ť─ç planet w Uk┼éadzie S┼éonecznym posiada w┼éasnych troja┼äczyk├│w: Jowisz, Neptun, Mars, Wenus, Uran i Ziemia. Pomimo tego, ┼╝e znamy ponad 6000 troja┼äczyk├│w dziel─ůcych orbit─Ö z Jowiszem, naukowcy jak dot─ůd odkryli tylko jednego troja┼äczyka Ziemi ÔÇô jest nim obiekt o nazwie 2017 TK7 odkryty w ramach projektu NEOWISE w 2010 roku.
Naukowcy zak┼éadaj─ů, ┼╝e na orbicie Ziemi mo┼╝e znajdowa─ç si─Ö wi─Öcej troja┼äczyk├│w, jednak wyj─ůtkowo ci─Ö┼╝ko je zaobserwowa─ç, bowiem z Ziemi widoczne s─ů bardzo blisko S┼éo┼äca. W po┼éowie lutego 2017 roku sonda OSIRIS-REx znajdzie si─Ö w idealnym miejscu do poszukiwania planetoid w stabilnym punkcie znajduj─ůcym si─Ö przed Ziemi─ů.
W ci─ůgu 12 dni zainstalowana na pok┼éadzie sondy kamera MapCam b─Ödzie metodycznie skanowa┼éa przestrze┼ä, w kt├│rej zak┼éadamy istnienie troja┼äczyk├│w. MapCam stanowi element pakietu kamer OCAMS zbudowanego w Lunar and Planetary Laboratory na Uniwersytecie w Arizonie.
Wiele z obserwacji przeprowadzonych w trakcie tej kampanii b─Ödzie przypomina┼éo zaplanowane obserwacje, kt├│re MapCam ma wykona─ç w pobli┼╝u Bennu. Cho─ç prawdopodobie┼ästwo odkrycia tak ma┼éych ska┼é wok├│┼é Bennu jest niskie, poszukiwanie planetoid troja┼äskich b─Ödzie swego rodzaju pr├│b─ů tej krytycznej procedury jeszcze przed dotarciem do Bennu.
ÔÇ×Poszukiwanie planetoid troja┼äskich Ziemi stanowi du┼╝─ů korzy┼Ť─ç dla misji OSIRIS-REx,ÔÇŁ m├│wi Dante Lauretta, g┼é├│wny badacz misji OSIRIS-REx i profesor planetologii na UA. ÔÇ×Nie tylko mamy mo┼╝liwo┼Ť─ç odkrycia nowych cz┼éonk├│w jednej z klas planetoid, ale co r├│wnie wa┼╝ne, mo┼╝emy prze─çwiczy─ç krytyczne dla misji operacje zanim jeszcze dotrzemy do Bennu ÔÇô dzi─Öki temu zmniejszymy ryzyko zwi─ůzane z misj─ů.ÔÇŁ
Źródło: UA
Tagi: Bennu, OSIRIS-REx, Planetoidy trojańskie, trojańczyki Ziemi, wyrozniony
http://www.pulskosmosu.pl/2016/12/18/w- ... szy-ziemi/


Za┼é─ůczniki:
W poszukiwaniu troja┼äczyk├│w ÔÇô niewidocznych towarzyszy Ziemi.png
W poszukiwaniu troja┼äczyk├│w ÔÇô niewidocznych towarzyszy Ziemi.png [ 62.33 KiB | Przegl─ůdane 1122 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 

 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: poniedzia┼éek, 19 grudnia 2016, 10:12 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Galileo rozpoczyna służbę
Ewa Stokłosa dnia 18/12/2016
15 grudnia prac─Ö rozpocz─ů┼é europejski system nawigacji satelitarnej Galileo, kt├│rego satelity dostarcza─ç b─Öd─ů u┼╝ytkownikom na ca┼éym ┼Ťwiecie dane pozycyjne, nawigacyjne i czasowe.
Komisja Europejska, b─Öd─ůca w┼éa┼Ťcicielem systemu, wyda┼éa komunikat o jego oficjalnym uruchomieniu. Dost─Öpne obecnie us┼éugi pocz─ůtkowe to pierwszy krok do pe┼énej zdolno┼Ťci operacyjnej. Nast─Öpnym b─Ödzie dostarczenie kolejnych satelit├│w do systemu, co stopniowo pozwoli udoskonali─ç dzia┼éanie i dost─Öpno┼Ť─ç us┼éug na ca┼éym ┼Ťwiecie.
Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) nadzoruje z ramienia Komisji Europejskiej cz─Ö┼Ť─ç projektow─ů oraz rozlokowuje satelity, natomiast planowane operacje systemowe oraz ┼Ťwiadczenie us┼éug zostanie w przysz┼éym roku powierzone Europejskiemu Organowi Nadzoru Globalnego Systemu Nawigacji Satelitarnej.
W ci─ůgu pi─Öciu lat na orbicie umieszczono 18 satelit├│w. Ostatnie cztery, wystrzelone w zesz┼éym miesi─ůcu, musz─ů przej┼Ť─ç testy zanim zostan─ů po┼é─ůczone z reszt─ů sieci wiosn─ů przysz┼éego roku. Ca┼éy system Galileo sk┼éada─ç si─Ö b─Ödzie z 24 satelit├│w wspieranych kilkoma zapasowymi, kt├│re zapobiega─ç b─Öd─ů ewentualnym przerwom w dostarczaniu us┼éug.
ÔÇ×Dla ESA jest to bardzo wa┼╝ny momentÔÇŁ, powiedzia┼é Dyrektor generalny tej organizacji, Jan Woerner. ÔÇ×Wiemy, ┼╝e system dzia┼éa znakomicie. Komunikat dotycz─ůcy rozpocz─Öcia dostarczania us┼éug pocz─ůtkowych oznacza, ┼╝e wysi┼éek, czas i pieni─ůdze zainwestowane przez ESA i Komisj─Ö nie posz┼éy na marne, ┼╝e praca naszych in┼╝ynier├│w i reszty zespo┼éu op┼éaci┼éa si─Ö, ┼╝e przemys┼é europejski mo┼╝e by─ç dumny ze stworzenia tego wspania┼éego systemu.ÔÇŁ
Paul Verhoef, dyrektor programu Galileo oraz dzia┼éalno┼Ťci nawigacyjnej ESA, doda┼é, ┼╝e ÔÇ×dzisiejszy komunikat u┼Ťwiadamia nam, ┼╝e przeszli┼Ťmy z systemu testowego na system dzia┼éaj─ůcy. Jeste┼Ťmy dumni, ┼╝e mo┼╝emy by─ç partnerem w programie Galileo. Przed nami nadal jednak wiele pracy. Rozstawiona musi zosta─ç ca┼éa sie─ç, uko┼äczy─ç nale┼╝y infrastruktur─Ö naziemn─ů, a dzia┼éanie ca┼éego systemu musi zosta─ç przetestowane i zweryfikowane. Poza tym, wraz z Komisj─ů rozpocz─Öli┼Ťmy prac─Ö nad drug─ů generacj─ů satelit├│w i wydaje si─Ö, ┼╝e b─Ödzie to nie┼éatwe, ale satysfakcjonuj─ůce wyzwanie.ÔÇŁ
Us┼éugi pocz─ůtkowe
Galileo ┼Ťwiadczy obecnie trzy rodzaje us┼éug, a ich dost─Öpno┼Ť─ç b─Ödzie systematycznie poszerzana.
Us┼éuga og├│lnie dost─Öpna (Open Service) to darmowy serwis dla masowego rynku u┼╝ytkownik├│w z aktywnymi chipami w smartfonach czy samochodowych systemach nawigacyjnych. Kompatybilny z GPS zasi─Ög zapewnia u┼╝ytkownikom bardziej precyzyjn─ů i wiarygodn─ů nawigacj─Ö.
Us┼éuga publiczna o regulowanym dost─Öpie (Public Regulated Service) to szyfrowana, trwa┼éa us┼éuga przeznaczona dla u┼╝ytkownik├│w dzia┼éaj─ůcych z ramienia w┼éadz publicznych zwi─ůzanych np. z obron─ů cywiln─ů, stra┼╝─ů po┼╝arn─ů czy policj─ů.
Us┼éuga poszukiwania i ratowania (Search and Rescue Service) to europejski wk┼éad w od lat dzia┼éaj─ůcy, mi─Ödzynarodowy system ratownictwa Cospas-Sarsat. Czas pomi─Ödzy zlokalizowaniem nadajnika ratunkowego na morzu czy pustkowiu zostanie zredukowany z trzech godzin do zaledwie dziesi─Öciu minut, a jego lokalizacja ustalona w granicach pi─Öciu kilometr├│w, a nie poprzednich dziesi─Öciu,
Znale┼║─ç drog─Ö
Jak wszystkie systemy nawigacji satelitarnej, dzia┼éania Galileo opieraj─ů si─Ö o niezwykle precyzyjne pomiary czasu ÔÇô ┼Ťrednio o oko┼éo 10 miliardowych sekundy. Fale elektromagnetyczne, w tym radiowe, poruszaj─ů si─Ö z okre┼Ťlon─ů pr─Ödko┼Ťci─ů ÔÇô nieca┼ée 30 cm na miliardow─ů cz─Ö┼Ť─ç sekundy ÔÇô wi─Öc czas, w jakim sygna┼éy Galileo docieraj─ů do u┼╝ytkownika zale┼╝y od odleg┼éo┼Ťci. Odbiornik musi jedynie pomno┼╝y─ç ten czas przez pr─Ödko┼Ť─ç ┼Ťwiat┼éa.
Przynajmniej cztery satelity musz─ů by─ç widoczne z danego miejsca, aby ustali─ç jego pozycj─Ö: jedna mierz─ůca szeroko┼Ť─ç geograficzn─ů, kolejne d┼éugo┼Ť─ç geograficzn─ů, wysoko┼Ť─ç oraz jedna zapewniaj─ůca synchronizacj─Ö czasow─ů. Wi─Öcej satelit├│w to wy┼╝szy poziom zasi─Ögu us┼éugi i jej precyzji.
Korzy┼Ťci dla spo┼éecze┼ästwa rozpoczn─ů si─Ö w momencie, gdy urz─ůdzenia obs┼éyguj─ůce system Galileo wejd─ů na rynek: 17 firm, dostarczaj─ůcych ponad 95% ┼Ťwiatowego zaopatrzenia, produkuje chipy dla Galileo.
Czas systemu Galileo (Galileo System Time) ma sam w sobie sta─ç si─Ö wa┼╝nym narz─Ödziem, potrzebnym do synchronizacji sieci bankowych, energetycznych i informacyjnych.
Tagi: Galileo, konstelacja Galileo, Nawigacja satelitarna, wyrozniony
http://www.pulskosmosu.pl/2016/12/18/ga ... na-sluzbe/


Za┼é─ůczniki:
Galileo rozpoczyna służbę.jpg
Galileo rozpoczyna s┼éu┼╝b─Ö.jpg [ 206.68 KiB | Przegl─ůdane 1122 razy ]
Galileo rozpoczyna służbę2.jpg
Galileo rozpoczyna s┼éu┼╝b─Ö2.jpg [ 181.55 KiB | Przegl─ůdane 1122 razy ]
Galileo rozpoczyna służbę3.jpg
Galileo rozpoczyna s┼éu┼╝b─Ö3.jpg [ 141.09 KiB | Przegl─ůdane 1122 razy ]
Galileo rozpoczyna służbę4.jpg
Galileo rozpoczyna s┼éu┼╝b─Ö4.jpg [ 45.24 KiB | Przegl─ůdane 1122 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: wtorek, 20 grudnia 2016, 09:25 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Dane dostarczone przez sond─Ö Dawn wskazuj─ů, ┼╝e powierzchnia Ceres jest bogata w l├│d
autor: John Moll 2016-12-19
Planetoida Ceres, najwi─Ökszy obiekt g┼é├│wnego pasa asteroid, to bardzo interesuj─ůce cia┼éo niebieskie. Ten ogromny kosmiczny kamie┼ä, zdaniem astronom├│w, mo┼╝e posiada─ç bardzo dobre warunki dla rozwoju ┼╝ycia w postaci bakterii, je┼Ťli posiada wystarczaj─ůce ilo┼Ťci wody. Sonda Dawn dostarczy┼éa nam informacje, z kt├│rych wynika, ┼╝e ta planetoida faktycznie jest bogata w wod─Ö w stanie sta┼éym.
Przy pomocy instrumentu GRaND, detektora promieniowania gamma i neutron├│w, nale┼╝─ůca do agencji NASA sonda kosmiczna Dawn wykona┼éa map─Ö powierzchni tej planetoidy. Przedstawia ona rozmieszczenie wodoru na powierzchni Ceres. Na tej podstawie mo┼╝na spekulowa─ç o obecno┼Ťci wody.
Dostarczone przez sond─Ö dane wskazuj─ů, ┼╝e planeta kar┼éowata jest najwyra┼║niej bogata w l├│d, co potwierdzi┼éo wcze┼Ťniejsze przypuszczenia. Dowody wskazuj─ů, ┼╝e st─Ö┼╝enie wodoru jest zdecydowanie wy┼╝sze na obszarach biegunowych, ni┼╝ na r├│wniku, co obrazuje poni┼╝sza mapa.
Powierzchna Ceres to porowata mieszanina materia┼éu skalnego, kt├│rego pory wype┼énione s─ů lodem. Jej powierzchnia sk┼éada si─Ö z lodu w 10%. Badania zdaj─ů si─Ö potwierdza─ç teori─Ö, kt├│ra g┼éosi, ┼╝e miliardy lat temu wn─Ötrze planety kar┼éowatej Ceres by┼éo ciep┼ée, co spowodowa┼éo oddzielenie si─Ö wody od materia┼éu skalnego.
Wed┼éug naukowc├│w, obecno┼Ť─ç wody jest warunkiem dla powstania i podtrzymania ┼╝ycia. W zwi─ůzku z tym, obecno┼Ť─ç wody w stanie sta┼éym na Ceres mo┼╝e oznacza─ç, ┼╝e planetoida ta t─Ötni ┼╝yciem - ┼╝yciem bakteryjnym, rzecz jasna.
Źródło:
https://www.scientificamerican.com/arti ... d-is-an-...
http://tylkoastronomia.pl/wiadomosc/dow ... gata-w-lod


Za┼é─ůczniki:
Dane dostarczone przez sond─Ö Dawn.jpg
Dane dostarczone przez sond─Ö Dawn.jpg [ 71.43 KiB | Przegl─ůdane 1113 razy ]
Dane dostarczone przez sond─Ö Dawn2.jpg
Dane dostarczone przez sond─Ö Dawn2.jpg [ 56.2 KiB | Przegl─ůdane 1113 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: wtorek, 20 grudnia 2016, 09:27 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Ponad 16 godzin ciemno┼Ťci
Już w tym tygodniu najkrótszy dzień roku
2016-12-19
Przed nami najdłuższa noc i najkrótszy dzień roku. Ciemno będzie przez ponad 16 godzin, a widno tylko przez niecałe 8.
Przesilenie zimowe na ca┼éej Ziemi pojawia si─Ö w jednym czasie. W tym roku b─Ödzie w ┼Ťrod─Ö 21 grudnia o godzinie 10.44 czasu uniwersalnego, czyli o 11.44 czasu polskiego. Od tej chwili na p├│┼ékuli p├│┼énocnej rozpocznie si─Ö astronomiczna zima. Przesilenie zimowe jest to czas, kiedy S┼éo┼äce g├│ruje nad zwrotnikiem kozioro┼╝ca, czyli na 23,5 stopniu szeroko┼Ťci geograficznej po┼éudniowej. Powoduje to, ┼╝e na kole podbiegunowym p├│┼énocnym panuje noc polarna.
Noc ponad 16 godzin
W Polsce, a dok┼éadnie w Warszawie, najkr├│tszy dzie┼ä w roku b─Ödzie trwa┼é tylko 7 godzin 42 minuty i 8 sekund. W stolicy 21 grudnia s┼éo┼äce wzejdzie o godzinie 7.43 a zajdzie za horyzont o 15.25. Mieszka┼äcy po┼éudniowej Polski b─Öd─ů mieli minimalnie d┼éu┼╝szy(o oko┼éo 20 minut) dzie┼ä, a p├│┼énocnej kr├│tszy(o ok. 20 minut) ni┼╝ Warszawiacy. Jest to zwi─ůzane z odleg┼éo┼Ťci─ů od bieguna - im bli┼╝ej tym kr├│tszy dzie┼ä. Noc z wtorku na ┼Ťrod─Ö b─Ödzie trwa─ç ponad 16 godzin.
Dzień krótszy o 9 godzin
Do momentu przesilenia zimowego dzień staje się coraz krótszy, a noc dłuższa. Tymczasem od tej daty dnia przybywa, a godzin kiedy jest ciemno jest coraz mniej. Taka sytuacja trwa do przesilenia letniego, które jest w okolicy 22 czerwca. Różnica w trwaniu dnia między końcem grudnia a końcem czerwca wynosi nawet dziewięć godzin.
Ruchoma data
Przesilenie zimowe nie zawsze przypada 21 grudnia. Jest to zwi─ůzane z niezgraniem rytmu naszej planety z umownym czasem i kalendarzem. Z tego wzgl─Ödu przypada ono w okresie od 20 do 23 grudnia, ale konkretnie w tych dniach wyst─Öpuje niezwykle rzadko. Ostatni raz przesilenie zimowe 23 grudnia przypad┼éo w 1903 roku, a nast─Öpne b─Ödzie w 2303 roku.
Zanim obszary podbiegunowe po┼╝egnaj─ů noc polarn─ů minie kilka miesi─Öcy. Mieszka┼äcy Tromso (Norwegia) dopiero pod koniec stycznia przestan─ů ┼╝y─ç w mroku i zn├│w b─Öd─ů mogli cieszy─ç si─Ö s┼éo┼äcem. Zobacz jak celebrowali koniec nocy polarnej w 2015 roku:
Źródło: telegraph.co.uk
Autor: AD/tw
http://tvnmeteo.tvn24.pl/informacje-pog ... 3,1,0.html


Za┼é─ůczniki:
Ponad 16 godzin ciemno┼Ťci.jpg
Ponad 16 godzin ciemno┼Ťci.jpg [ 72 KiB | Przegl─ůdane 1113 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: wtorek, 20 grudnia 2016, 09:28 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Ankieta dla czytelnik├│w Puls Kosmosu
Radosław Kosarzycki dnia 19/12/2016
Zachęcamy do uzupełnienia ankiety na temat portalu Puls Kosmosu.
Aby w nowym roku lepiej wype┼énia─ç nasz─ů misj─Ö redakcyjn─ů i informowa─ç o tym, co najbardziej interesuje naszych czytelnik├│w, stworzyli┼Ťmy kr├│tk─ů ankiet─Ö, przez kt├│r─ů chcemy pozna─ç Wasze opinie.
Pomóżcie nam udoskonalić portal Kosmonauta.net oraz Puls Kosmosu tak, aby w nowym 2017 roku spełniły się Wasze oczekiwania stawiane wobec redakcji.
Ankieta dost─Öpna pod linkiem. B─Ödziemy wdzi─Öczni za podzielenie si─Ö opini─ů na temat portali!
Tagi: ankieta 2016, wyrozniony
http://www.pulskosmosu.pl/2016/12/19/an ... s-kosmosu/


Za┼é─ůczniki:
Ankieta dla czytelnik├│w Puls Kosmosu.jpg
Ankieta dla czytelnik├│w Puls Kosmosu.jpg [ 42.78 KiB | Przegl─ůdane 1113 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: wtorek, 20 grudnia 2016, 09:30 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Niezwykłe zjawisko w południowej Rosji
Na niebie pojwiły się słupy słoneczne
2016-12-20
W rejonach, gdzie panuje mr├│z, a w powietrzu unosz─ů si─Ö kryszta┼éki lodu, powstaj─ů wyj─ůtkowe zjawiska. Jednym z nich s─ů s┼éupy s┼éoneczne.
S┼éupy s┼éoneczne do┼Ť─ç cz─Östo towarzysz─ů bardzo niskiej temperaturze powietrza. 14 grudnia swoj─ů obecno┼Ť─ç zaznaczy┼éy na obszarze mro┼║nych okolic miast Orenburg oraz Saratow w Rosji w po┼éudniowej cz─Ö┼Ťci kraju niedaleko granicy z Kazachstanem.
Odpowiednia pogoda
Kolumny ┼Ťwietlne powstaj─ů po tym, jak ┼Ťwiat┼éo pochodz─ůce albo z nisko po┼éo┼╝onego s┼éo┼äca, albo z innego - np. sztucznego -┼║r├│d┼éa odbija si─Ö od poziomych powierzchni opadaj─ůcych kryszta┼é├│w lodu. Najcz─Ö┼Ťciej to zjawisko optyczne mo┼╝na obserwowa─ç tu┼╝ przed lub tu┼╝ po zachodzie s┼éo┼äca.
Zobacz s┼éupy ┼Ťwietlne z r├│┼╝nych region├│w ┼Ťwiata. Zdj─Öcia z medi├│w spo┼éeczno┼Ťciowych:
Źródło: Severe Weather World (Facebook), TVN Meteo
Autor: AD
http://tvnmeteo.tvn24.pl/informacje-pog ... 0,1,0.html


Za┼é─ůczniki:
Niezwykłe zjawisko w południowej Rosji.jpg
Niezwyk┼ée zjawisko w po┼éudniowej Rosji.jpg [ 60.39 KiB | Przegl─ůdane 1113 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: ┼Ťroda, 21 grudnia 2016, 12:07 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Planetaria z Gwiazd─ů Betlejemsk─ů w tle
Wysłane przez piekarzewicz w 2016-12-19

D┼éugie grudniowe noce warto wykorzysta─ç do obserwacji nocnego nieba. Nie zawsze jednak jest to mo┼╝liwe. Niekiedy warunki atmosferyczne nie sprzyjaj─ů tego typu spotkaniom z astronomi─ů. Warto wtedy rozwa┼╝y─ç ofert─Ö planetari├│w w r├│┼╝nych miastach.

Cz─Ö┼Ť─ç z nas ma mo┼╝liwo┼Ť─ç korzystania z urok├│w spotka┼ä pod sztucznym niebem. Jest to mo┼╝liwe dzi─Öki planetariom. Oferta tych najwi─Ökszych, sta┼éych jest zr├│┼╝nicowana. Dominuj─ů w niej filmy o tematyce kosmicznej i pokazy na ┼╝ywo. Szczeg├│lnie te ostatnie godne s─ů polecenia, albowiem zazwyczaj nie s─ů one dost─Öpne poza planetariami. W okolicach ┼Üwi─ůt Bo┼╝ego Narodzenia i Nowego Roku wi─Ökszo┼Ť─ç planetari├│w modyfikuje swoj─ů ofert─Ö tak, by z atmosfer─ů ┼Ťwi─ůteczn─ů w tle mi┼éo mo┼╝na by┼éo sp─Ödzi─ç czas w gronie rodzinnym lub w┼Ťr├│d przyjaci├│┼é.

Zapraszamy do polskich planetari├│w.

Wszystkim, kt├│rym w ┼Ťwi─ůteczno-noworoczny czas nie uda si─Ö skorzysta─ç z oferty planetari├│w, polecamy program "Astronarium", w tym zamieszczone na YouTube odcinki: Planetaria (odc. 29) i Gwiazda Betlejemska (odc. 17).
Warte obejrzenia s─ů r├│wnie┼╝ odcinki grudzi─ůdzkiego programu "Obserwatorium", udost─Öpniane od 2013 roku na stronach Telewizji Kablowej Sp├│┼édzielni Mieszkaniowej w Grudzi─ůdzu. W ┼Ťwi─ůteczn─ů atmosfer─Ö wprowadza odcinek z 21 grudnia 2015 roku, w kt├│rym znajdziemy sporo informacji o Gwie┼║dzie Betlejemskiej.


Zestawienie wybranych pokaz├│w na ┼╝ywo oraz film├│w, pokaz├│w, widowisk i koncert├│w specjalnych w okresie 19 grudnia 2016 r. - 8 stycznia 2017 r.


WARSZAWA - Planetarium Niebo Kopernika ( grudzień: 21-23, 27-31, styczeń: 3-8)

Pokazy na ┼╝ywo - 45 min:
"Rejs po niebie" (20.12. godz. 17.00 / 22.12.godz. 17.30 / 27.12.godz. 17.00 / 28.12.godz. 17.00 / 29.12.godz. 17.30)
"Słoneczna podróż" (20.12. godz. 13.00 / 22.12.godz. 12.00 / 03.01.godz. 10.30 / 04.01.godz. 10.30 / 05.01.godz. 10.30)
"Trzeci wymiar ┼╝ycia 3D" (20.12. godz. 16.00 / 21.12.godz. 14.00 / 22.12.godz.14.00 / 27.12.godz.16.00 / 28.12.godz.16.00 / 03.01.godz.15.30 / 04.01.godz.15.30 / 05.01.godz.13.30 / 07.01.godz.15.30 / 07.01.godz.18.00)
"Kosmiczna wyprawa" (21.12. godz. 13.00 / 23.12.godz. 13.00 / 03.01.godz.12.30 / 04.01.godz.12.30 / 05.01.godz. 12.30)

Pokazy na ┼╝ywo prowadzone przed wybranymi filmami - 20 min
"Noce superksi─Ö┼╝yca" do 20.12
"Nadchodzi zima" od 21.20

Pokazy laserowe -50 min
"Voices in the Dark" (22.12. godz. 19.00)
"Dark Side of the Moon" (23.12. godz. 20.30 / 29.12. godz.19.00 / 30.12.godz.20.30)
Koncert noworoczny (Aldona Nawrocka, Tomasz Wo┼║niak) - 45 min (23.12.godz.19.00 / 30.12.godz.19.00 / 06.01.godz.19.00)


ŁÓDŹ - Planetarium EC1 ( grudzień: 21-23, 27-31, styczeń: 3-5)

"Kosmos dla najmłodszych" - 45 min (20.12.godz. 11.30 / 22.12.godz.10.30 / 23.12.godz. 10.30 / 27.12.godz.10.30 / 28.12.godz.10.30 / 29.12.godz.10.30 / 30.12.godz.10.30 / 31.12.godz.10.30)
"Gwiazdozbiory zimowego nieba" - 45 min (21.12.godz.18.30 / 22.12.godz.13.30 / 23.12.godz.13.30 i 18.30 / 28.12.godz.18.30 / 30.12.godz.18.30 / 31.12.godz.13.30 )

"Pink Floyd: The Wall" -widowisko muzyczne - ok. 60 min (30.12.godz.20)


TORUŃ - Centrum Popularyzacji Kosmosu "Planetarium -Toruń" (grudzień 21-23, 26-31)

"Gwiazda Betlejemska" - 44 min (20.12.godz.10.15,11.30,12.45,15.15 / 21.12.godz.14.00,15.15 / 22.12.godz.12.45,15.15 / 23.12.godz.15.00 / 26.12.godz.14.30/ 27.12.godz.15.15 / 28.12.godz.15.15 / 29.12.godz.15.15 / 30.12.godz.15.15 )
"Renifer Kometa" - 43 min (21.12.godz.11.30 / 22.12.godz.11.30 / 23.12.godz.11 / 26.12.godz.12.30 / 27.12.godz.11.30 / 29.12.godz.11.30)


CHORZ├ôW - Planetarium ┼Ül─ůskie (grudzie┼ä: 20-23, stycze┼ä 3-8)

"Gwiazda Betlejemska" - 45 min (20.12.godz.17.00 / 23.12.godz.17.00 / 03.01.godz.17.00 / 05.01.godz.17.00 / 06.01.godz.13 i 17)
"W─Ödr├│wki po nocnym niebie" - 40 min (21.12.godz.17 / 04.01.godz.17)
"Zimowe niebo nad ┼Ül─ůskiem" - 40 min (07.01.godz.11)


OLSZTYN - Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne (grudzień: 19-22, 27-30, styczeń: 2-5,7-8)

"Pokaz Nieba nad Warmi─ů" - 10 min (pokaz na ┼╝ywo prowadzony przed wybranymi filmami)

"Słońce kompasem, zegarem i kalendarzem" (dydaktyczny seans na żywo) - (19.12.godz.10.00)
"Ziemia we Wszech┼Ťwiecie" (dydaktyczny seans na ┼╝ywo) - (20.12.godz.9.00)
"Obiekty bliskiego i dalekiego kosmosu" (projekcja) - (20.12.godz.11)

"Zobaczy─ç niedostrzegalne " -22 min film dokumentalny ukazuj─ůcy las z nietypowej perspektywy (02.01.godz.17.00 / 03.01.godz.17.00 / 04.01.godz.17.00 / 05.01.godz.17.00 / 08.01.godz.17.00)

Pokaz nocnego nieba (taras obserwatorium) - ok. 60 min (19.12.godz.19 i 20 / 21.12.godz.19 i 20 / 28.12.godz.19 i 20 / 30.12.godz.19 i 20 / 02.01.godz.19 i 20 / 04.01.godz.19 i 20)


ZIELONA GÓRA - Planetarium Wenus (grudzień: 20-23, 27-30, styczeń: 3-5,7-8)

"Ziemia we Wszech┼Ťwiecie" - 45 min (pokaz na ┼╝ywo) - (20.12.godz.11.00 / 21.12.godz.11.00 / 22.12.godz.11.00 / 23.12.godz.11.00 / 27.12.godz.11.00 / 28.12.godz.11.00 / 29.12.godz.11.00 / 30.12.godz.11.00, 03.01.godz.13.00 / 04.01.godz.13.00 / 05.01.godz.13.00)


GRUDZI─äDZ - Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne

"Gwiazda Betlejemska" - seans i spotkanie wigilijne w planetarium (20.12.16 r. godz.18:00)


Więcej informacji, w tym o: pozostałym repertuarze, cenach, formach zakupu i rezerwacji biletów znajduje się na stronach planetariów:
Planetarium Niebo Kopernika (Warszawa)
Planetarium EC1 (Łódź)
Planetarium -Toruń
Planetarium ┼Ül─ůskie (Chorz├│w)
Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne
Planetarium Wenus (Zielona G├│ra)
Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne w Grudzi─ůdzu

Zdjęcie: Planetarium w Toruniu. Przed sensem "Gwiazda Betlejemska" - grudzień 2016
http://www.urania.edu.pl/wiadomosci/pla ... -2728.html


Za┼é─ůczniki:
Planetaria z Gwiazd─ů Betlejemsk─ů w tle.jpg
Planetaria z Gwiazd─ů Betlejemsk─ů w tle.jpg [ 130.15 KiB | Przegl─ůdane 1109 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: ┼Ťroda, 21 grudnia 2016, 12:09 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Curiosity: odkrycie ciekawych minerałów na Marsie
Wysłane przez kuligowska w 2016-12-19
Dzisiaj Czerwona Planeta charakteryzuje si─Ö suchym, pe┼énym py┼éu i niego┼Ťcinnym dla ┼╝ycia krajobrazem. W przesz┼éo┼Ťci jednak Mars wygl─ůda┼é zapewne ca┼ékiem inaczej ÔÇô i by┼é du┼╝o bardziej przyjaznym miejscem. Wskazuj─ů na to nowe badania sk┼éadu chemicznego jego gruntu w obszarze G├│ry Sharpa.

Najnowsze badania przes┼éane z pok┼éadu ┼éazika Curiosity wskazuj─ů na to, w wy┼╝szych regionach G├│ry Sharpa (ang. Mount Sharp) znajduj─ů si─Ö formacje i pok┼éady minera┼é├│w sprzyjaj─ůce rozwojowi prostych form ┼╝ycia. ┼üazik regularnie pobiera pr├│bki gleby i ska┼é z przemierzanej wci─ů┼╝ przed siebie g├│ry, a nast─Öpnie analizuje je za pomoc─ů specjalnego lasera Chem-CAM. W tym roku odkry┼é co┼Ť, czego nigdy wcze┼Ťniej tam nie znaleziono - bor. Pierwiastek ten jest szczeg├│lnie interesuj─ůcy dla naukowc├│w, poniewa┼╝ zwyk┼é on towarzyszy─ç du┼╝ym zasobom w├│d gruntowych na Ziemi, a badania prowadzone przez NASA s─ů silnie skoncentrowane w┼éa┼Ťnie na poszukiwaniu wody na innych planetach.

Ju┼╝ wcze┼Ťniej badacze Marsa doszli do wniosku, ┼╝e formacja krater Gale ÔÇô miejsce l─ůdowania Curiosity ÔÇô z du┼╝ym prawdopodobie┼ästwem by┼éa dawniej wype┼éniona wod─ů. Nie wiedziano jednak, co ┼éazik znajdzie na zboczach po┼éo┼╝onej wewn─ůtrz tego krateru G├│ry Sharpa. Podejrzewano r├│wnie┼╝, ┼╝e na Marsie mo┼╝e wyst─Öpowa─ç bor, jednak znalezienie go w tym w┼éa┼Ťnie obszarze by┼éo pewnym zaskoczeniem. Bor najcz─Ö┼Ťciej znajduje si─Ö w ja┼éowym i suchym klimacie ÔÇô tam, gdzie woda odparowa┼éa ju┼╝ dawno temu. Przyk┼éadem mo┼╝e to by─ç Dolina ┼Ümierci w Kalifornii. Naukowcy s─ůdz─ů, ┼╝e w marsja┼äskim kraterze Gale m├│g┼é on osadza─ç si─Ö po odparowaniu wody lub te┼╝ zosta─ç tam przeniesiony wraz ze znajduj─ůcymi si─Ö powy┼╝ej wodami gruntowymi. W tym samym obszarze Curiosity znalaz┼é ponadto zawieraj─ůcy ┼╝elazo minera┼é o nazwie hematyt, kt├│ry m├│g┼é utworzy─ç si─Ö na skutek oddzia┼éywa┼ä warstw skalnych z wodami gruntowymi i podpowierzchniowymi.

Wszytko to zdaje si─Ö czyni─ç grunt Marsa z┼éo┼╝onym i bogatym w minera┼éy i zwi─ůzki ┼Ťrodowiskiem. Im bardziej zr├│┼╝nicowane pod wzgl─Ödem sk┼éadu ┼Ťrodowisko, tym wi─Öksze szanse na powstanie ┼╝ycia, tym bardziej ┼╝e i dzi┼Ť na Marsie znajduje si─Ö woda w postaci lodu.
Dlaczego te najnowsze odkrycia s─ů a┼╝ tak wa┼╝ne? Naukowcy badaj─ůcy Marsa podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e w ci─ůgu czterech ostatnich lat Curiosity znalaz┼é ca┼éy szereg bardzo r├│┼╝nych lokalizacji, kt├│rych bogactwo chemiczne mog┼éo lub mo┼╝e nadal sprzyja─ç ┼╝yciu. Cho─ç do dzi┼Ť nie mamy pewnych dobrych dowod├│w na istnienie ┼╝ycia na Marsie, ┼éazik wci─ů┼╝ znajduje tam nowe, ciekawe miejsca do dalszych bada┼ä pod tym k─ůtem. Obecnie wiemy ju┼╝ na przyk┼éad, ┼╝e woda w kraterze Gale mia┼éa niemal idealny sk┼éad mineralny ÔÇô nie by┼éa prawdopodobnie ani zbyt s┼éona, ani zbyt kwa┼Ťna z naszego punktu widzenia.

Oko┼éo roku 2020 na Marsa zostanie wys┼éany kolejny, jeszcze bardziej nowoczesny ┼éazik. NASA wci─ů┼╝ jeszcze nie wybra┼éa miejsca jego l─ůdowania.


Czytaj wi─Öcej:
ÔÇó Ca┼éy artyku┼é
ÔÇó Wi─Öcej o wodzie na Marsie
ÔÇó Gdzie jest Curiosity? (NASA)

Źródło: Discovermagazine
Zdj─Öcie: Mount Sharp (G├│ra Sharpa) daleko w tle za ┼éazikiem sondy Curiosity. Zdj─Öcie to zosta┼éo wykonane tu┼╝ po jego udanym l─ůdowaniu ÔÇô widzimy wi─Öc, ┼╝e od tego czasu prze┼╝y┼é ju┼╝ bardzo d┼éug─ů drog─Ö.
Źródło: NASA/JPL-Caltech

http://www.urania.edu.pl/wiadomosci/cur ... -2735.html


Za┼é─ůczniki:
Curiosity odkrycie ciekawych minerałów na Marsie.jpg
Curiosity odkrycie ciekawych minera┼é├│w na Marsie.jpg [ 77.01 KiB | Przegl─ůdane 1109 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: ┼Ťroda, 21 grudnia 2016, 12:11 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Przed nami maksimum Ursyd├│w
Wysłane przez zoladek w 2016-12-20
Od kilku nocy aktywny jest r├│j Ursyd├│w ÔÇô ostatni znacz─ůcy r├│j meteorowy w tym roku. Maksimum Ursyd├│w spodziewane jest rano 22 grudnia (w czwartek) o godzinie 9 UT.

R├│j Ursyd├│w jest stosunkowo s┼éabo poznany, w Polsce do┼Ť─ç trudny do obserwacji ze wzgl─Ödu na raczej niekorzystne warunki atmosferyczne o tej porze roku. Typowy ZHR dla Ursyd├│w jest nieco mniejszy ni┼╝ w przypadku kwietniowych Liryd├│w i zwykle w maksimum nieznacznie przekracza warto┼Ť─ç 10. W ostatnich 70 latach obserwowano dwa wi─Öksze wybuchy aktywno┼Ťci, w 1945 i 1986 roku. Wyra┼║nie podwy┼╝szon─ů aktywno┼Ť─ç obserwowano te┼╝ w latach 2006-2008.

Podczas nadci─ůgaj─ůcego maksimum nie spodziewamy si─Ö niczego niezwyk┼éego, aktywno┼Ť─ç powinna utrzymywa─ç si─Ö na raczej standardowym poziomie. Niewielkie wzrosty aktywno┼Ťci mo┼╝liwe s─ů o godzinie 0 UT w nocy z 22 na 23 grudnia (bardziej prawdopodobne) oraz w nocy z 23 na 24 grudnia, r├│wnie┼╝ o godzinie 0 UT. Standardowe ┼Ťrednie maksimum wypada 22 grudnia o godzinie 9 UT, przewidziane przez Jeremie Vaubaillona maksima trzeba traktowa─ç jako dodatkowe. Radiant roju jest oko┼éobiegunowy, warunki do obserwacji b─Öd─ů odpowiednie przez ca┼é─ů noc, jedynie w drugiej po┼éowie nocy pewne problemy sprawi─ç mo┼╝e Ksi─Ö┼╝yc w fazie zbli┼╝onej do ostatniej kwadry.

Wi─Öcej informacji:
ÔÇó Almanach Astronomiczny na rok 2016
ÔÇó Almanach 2016 w wersji na urz─ůdzenia mobilne
ÔÇó Almanach Astronomiczny na rok 2017
ÔÇó Almanach 2017 w wersji na urz─ůdzenia mobilne

http://www.urania.edu.pl/wiadomosci/prz ... -2738.html


Za┼é─ůczniki:
Przed nami maksimum Ursyd├│w.jpg
Przed nami maksimum Ursyd├│w.jpg [ 37.93 KiB | Przegl─ůdane 1109 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: ┼Ťroda, 21 grudnia 2016, 12:12 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Betelgeza rotuje szybciej, ni┼╝ spodziewali si─Ö astronomowie
Wysłane przez nowak w 2016-12-20
Astronom J. Craig Wheeler z Uniwersytetu w Teksasie uwa┼╝a, ┼╝e Betelgeza, jasna czerwona gwiazda z ramienia Oriona, mo┼╝e mie─ç bardziej interesuj─ůc─ů przesz┼éo┼Ť─ç, ni┼╝ nam si─Ö dotychczas wydawa┼éo. Pracuj─ůc z mi─Ödzynarodow─ů grup─ů student├│w znalaz┼é dowody na to, ┼╝e czerwony nadolbrzym m├│g┼é powsta─ç jako gwiazda podw├│jna, a potem wch┼éon─ů┼é swojego towarzysza. Badania zosta┼éy opublikowane w Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.

Jak na tak dobrze znan─ů gwiazd─Ö, Betelgeza jest do┼Ť─ç tajemnicza. Astronomowie wiedz─ů, ┼╝e jest ona czerwonym nadolbrzymem, masywn─ů gwiazd─ů u kresu swojego ┼╝ycia i tak rozd─Öt─ů, ┼╝e jej rozmiar obecnie jest wiele razy wi─Ökszy, ni┼╝ by┼é oryginalnie. Kt├│rego┼Ť dnia wybuchnie jako supernowa ale nikt nie wie, kiedy to nast─ůpi.

Nowy klucz do przysz┼éo┼Ťci Betelgezy ma zwi─ůzek jej rotacj─ů. Gdy gwiazda rozdyma si─Ö, staj─ůc si─Ö nadolbrzymem, jej tempo rotacji powinno zwalnia─ç. Z obserwacji wynika, ┼╝e Betelgeza wiruje 150 razy szybciej ni┼╝ jakakolwiek pojedyncza gwiazda. Do badania Betelgezy Wheeler wraz ze studentami z zespo┼éu u┼╝y┼é programu do modelowania komputerowego, zwanego MESA. Po raz pierwszy u┼╝yto go do modelowania tempa rotacji wspomnianego czerwonego nadolbrzyma.

Wheeler, pr├│buj─ůc wyja┼Ťni─ç zaskakuj─ůce tempo rotacji Betelgezy zacz─ů┼é spekulowa─ç: ÔÇťZa┼é├│┼╝my, ┼╝e Betelgeza mia┼éa towarzysza, gdy ju┼╝ powsta┼éa. Za┼é├│┼╝my, ┼╝e kr─ů┼╝y┼é on po jej orbicie, kt├│rej rozmiary by┼éy por├│wnywalne z dzisiejsz─ů wielko┼Ťci─ů Betelgezy. Potem Betelgeza przesz┼éa w stan czerwonego nadolbrzyma, poch┼éaniaj─ůc swojego towarzysza.ÔÇŁ

Astronom wyja┼Ťnia, ┼╝e moment p─Ödu gwiezdnego towarzysza m├│g┼é zosta─ç przeniesiony do zewn─Ötrznej otoczki Betelgezy, przyspieszaj─ůc w ten spos├│b jej rotacj─Ö. Z jego szacunk├│w wynika, ┼╝e towarzysz naszego nadolbrzyma mia┼é mas─Ö S┼éo┼äca, co by t┼éumaczy┼éo aktualne tempo rotacji na poziomie 15 km/s. Chocia┼╝ jest to ciekawy pomys┼é, na razie nie ma dowod├│w potwierdzaj─ůcych t─Ö teori─Ö.

Je┼╝eli Betelgeza poch┼éon─Ö┼éa swojego towarzysza, jest bardzo prawdopodobnym, ┼╝e wydarzenie takie skutkowa┼éoby wyrzuceniem materii w przestrze┼ä. Wiedz─ůc, z jak─ů pr─Ödko┼Ťci─ů materia odrywa si─Ö od czerwonego nadolbrzyma (oko┼éo 10 km/s) Wheeler stwierdzi┼é, ┼╝e jest w stanie oszacowa─ç, w jakiej odleg┼éo┼Ťci od Betelgezy materia powinna si─Ö dzisiaj znajdowa─ç. Przegl─ůdaj─ůc literatur─Ö dotycz─ůc─ů Betelgezy zauwa┼╝y┼é, ┼╝e za gwiazd─ů znajduje si─Ö pow┼éoka materii, nieznacznie tylko bli┼╝ej, ni┼╝ to, co odgad┼é.

Zdj─Öcie Betelgezy w podczerwieni uzyskane w 2012 roku przez Leen Decin z University of Leuven w Belgii przy pomocy teleskopu Herschela pokazuje dwie wzajemnie ze sob─ů oddzia┼éuj─ůce pow┼éoki materii po jednej stronie gwiazdy. S─ů r├│┼╝ne interpretacje tego, co wida─ç na zdj─Öciu. Jedna z nich sugeruje, ┼╝e materia tworzy ┼éuk wywo┼éany fal─ů uderzeniow─ů powsta┼é─ů w wyniku przepychania si─Ö atmosfery Betelgezy przez o┼Ťrodek mi─Ödzygwiazdowy.

Nikt nie jest pewien do ko┼äca, co wywo┼éa┼éo t─Ö struktur─Ö ale na pewno co┼Ť si─Ö sta┼éo oko┼éo 100.000 lat temu, gdy Betelgeza przechodzi┼éa w stan czerwonego nadolbrzyma. Fakt po┼ékni─Öcia towarzysza przez Betelgez─Ö mo┼╝e t┼éumaczy─ç jej ogromne tempo rotacji oraz pow┼éoki materii, kt├│re obserwujemy.

Wheeler wraz ze swoim zespo┼éem kontynuuje badania nad Betelgez─ů. Do badania planuj─ů wykorzysta─ç astrosejsmologi─Ö. B─Öd─ů szuka─ç fal d┼║wi─Ökowych docieraj─ůcych z powierzchni gwiazdy aby zbada─ç, co dzieje si─Ö w jej wn─Ötrzu. Korzystaj─ůc z MESA spr├│buj─ů si─Ö dowiedzie─ç, co by by┼éo, gdyby Betelgeza jednak posiada┼éa towarzysza, kt├│ry zosta┼é przez ni─ů poch┼éoni─Öty.

Wi─Öcej informacji:
Famous Red Star Betelgeuse is Spinning Faster than Expected; May Have Swallowed a Companion 100,000 Years Ago


Opracowanie:
Agnieszka Nowak

Źródło:
Obserwatrium McDonalda

Na zdjęciu: Betelgeza w podczerwieni. Zdjęcie wykonane w 2012 roku przez teleskop Herschela. Źródło: L. Decin/University of Leuven/ESA
http://www.urania.edu.pl/wiadomosci/bet ... -2740.html


Za┼é─ůczniki:
Betelgeza rotuje szybciej, ni┼╝ spodziewali si─Ö astronomowie.jpg
Betelgeza rotuje szybciej, ni┼╝ spodziewali si─Ö astronomowie.jpg [ 82.36 KiB | Przegl─ůdane 1109 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: ┼Ťroda, 21 grudnia 2016, 12:16 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Co si─Ö stanie, je┼Ťli asteroida spadnie do oceanu
2016-12-20
Wizualizacja przygotowana przez naukowc├│w z Los Alamos National Laboratory w Nowym Meksyku przedstawia uderzenie asteroidy na powierzchni─Ö oceanu. Tw├│rcy odpowiadaj─ů na pytanie, co si─Ö stanie w takiej sytuacji.
Symulacje przeprowadzone przez naukowc├│w pokazuj─ů r├│┼╝ne warianty, tego co mo┼╝e si─Ö sta─ç, gdy asteroida uderzy w ocean.
Pot─Ö┼╝ne tsunami?
Uderzenie asteroidy kojarzy nam si─Ö z ko┼äcem ┼Ťwiata lub, w bardziej optymistycznej wersji, z katastrofami i powa┼╝nymi zniszczeniami na Ziemi. Je┼╝eli asteroida spadnie do ocean├│w, kt├│re pokrywaj─ů 70 proc. powierzchni naszej planety, sytuacja mo┼╝e by─ç jednak nieco inna. Naukowcy z Los Alamos National Laboratory w Nowym Meksyku w Stanach Zjednoczonych zbadali, w jaki spos├│b energia kinetyczna asteroidy zostanie przeniesiona do oceanu i atmosfery. Okazuje si─Ö, ┼╝e by┼éoby to dla nas du┼╝o bezpieczniejsze ni┼╝ uderzenie w l─ůd. Oczywi┼Ťcie wszystko zale┼╝y od wielko┼Ťci cia┼éa niebieskiego i odleg┼éo┼Ťci upadku od linii brzegowej.
Na powy┼╝szej wizualizacji wida─ç, co sta┼éoby si─Ö w poszczeg├│lnych sytuacjach - naukowcy wzi─Öli pod uwag─Ö wielko┼Ť─ç asteroidy, defragmentacj─Ö w atmosferze i r├│┼╝ne mo┼╝liwe k─ůty uderzenia. Uderzeniu b─Ödzie towarzyszy─ç pot─Ö┼╝ne tsunami. Je┼╝eli ska┼éa spad┼éaby blisko linii brzegowej, mog┼éoby to by─ç rzeczywi┼Ťcie tragiczne w skutkach, a ogromne fale sia┼éyby spustoszenie i by┼éy ┼Ťmiertelnym zagro┼╝eniem dla ludzi.
Fale te b─Öd─ů jednak bardzo szybko male─ç, je┼╝eli zatem asteroida spadnie z dala od linii brzegowej, jeste┼Ťmy bezpieczni. W przypadku gdy rozmiar cia┼éa niebieskiego b─Ödzie niewielki, bo np. rozpadnie si─Ö ono na kawa┼éki w atmosferze, wtedy tak┼╝e nie b─Ödzie stanowi─ç to tak du┼╝ego zagro┼╝enia.
W obydwu przypadkach uderzenie asteroidy mo┼╝e jednak doprowadzi─ç do powa┼╝nych zmian klimatycznych.
Katastrofa klimatyczna
Jak przestrzega autor badania Galen Gisler, upadek asteroidy uwolni┼éoby ogromne ilo┼Ťci pary wodnej. Na wizualizacji widzimy, ┼╝e asteroida o przyk┼éadowej ┼Ťrednicy 250 m spowodowa┼éaby wyparowanie 250 mln litr├│w wody.
Para wodna jest silnym gazem cieplarnianym, zatem jej przenikni─Öcie do stratosfery w takiej ilo┼Ťci mo┼╝e przyczyni─ç si─Ö do globalnych zmian w klimacie. Skutki by┼éyby widoczne przez wiele miesi─Öcy, a nawet lat.
Źródło: space.com
Autor: agr/map
http://tvnmeteo.tvn24.pl/informacje-pog ... 5,1,0.html


Za┼é─ůczniki:
Co si─Ö stanie, je┼Ťli asteroida spadnie do oceanu.jpg
Co si─Ö stanie, je┼Ťli asteroida spadnie do oceanu.jpg [ 158.11 KiB | Przegl─ůdane 1109 razy ]
Co si─Ö stanie, je┼Ťli asteroida spadnie do oceanu2.jpg
Co si─Ö stanie, je┼Ťli asteroida spadnie do oceanu2.jpg [ 140.58 KiB | Przegl─ůdane 1109 razy ]
Co si─Ö stanie, je┼Ťli asteroida spadnie do oceanu3.jpg
Co si─Ö stanie, je┼Ťli asteroida spadnie do oceanu3.jpg [ 151.55 KiB | Przegl─ůdane 1109 razy ]
Co si─Ö stanie, je┼Ťli asteroida spadnie do oceanu4.jpg
Co si─Ö stanie, je┼Ťli asteroida spadnie do oceanu4.jpg [ 179.55 KiB | Przegl─ůdane 1109 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: ┼Ťroda, 21 grudnia 2016, 12:20 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Pan-STARRS publikuje katalog 3 miliard├│w obiekt├│w astronomicznych
Radosław Kosarzycki dnia 20/12/2016
Naukowcy z zespo┼éu Pan-STARRS, w tym astronomowie z Instytut├│w Maxa Plancka w Heidelbergu i Garching, opublikowali dzisiaj dane z najwi─Ökszego na ┼Ťwiecie cyfrowego przegl─ůdu nieba. Katalog danych opiera si─Ö na trwaj─ůcych od 4 lat obserwacjach 3/4 nieba nocnego i dostarcza obszernych informacji o ponad 3 miliardach gwiazd, galaktyk i innych obiekt├│w astronomicznych.
W maju 2010 roku, pierwsze obserwatorium Panoramic Survey Telescope & Rapid Response System (Pan-STARRS) czyli 1,8-metrowy teleskop na szczycie Haleakala na wyspie Maui, rozpocz─ů┼é tworzenie cyfrowej mapy nieba w zakresie widzialnym i podczerwonym. To pierwszy przegl─ůd nieba, kt├│rego celem by┼éo prowadzenie wielokrotnych, szybkich obserwacji nieba, pozwalaj─ůcych na uchwycenie poruszaj─ůcych si─Ö obiekt├│w, obiekt├│w przej┼Ťciowych i zmiennych, w┼é─ůcznie z planetoidami, kt├│re mog─ů zagra┼╝a─ç Ziemi. Zako┼äczenie projektu zaj─Ö┼éo prawie cztery lata. W tym czasie przeskanowano niebo 12 razy w pi─Öciu r├│┼╝nych filtrach.
Dane obejmuj─ů 3 miliardy osobnych obiekt├│w astronomicznych, w tym gwiazd, galaktyk i innych obiekt├│w. Ten niesamowity zbi├│r danych zawiera 2 petabajty danych, kt├│re musia┼éy zosta─ç odpowiednio skatalogowane tak, aby spo┼éeczno┼Ť─ç astrofizyk├│w mia┼éa ┼éatwy i szybki dost─Öp do wszystkich potrzebnych informacji.
ÔÇ×Przez ostatnie trzy lata dok┼éadnie sprawdzali┼Ťmy jako┼Ť─ç danych i definiowali┼Ťmy mo┼╝liwie najlepsz─ů struktur─Ö katalogu,ÔÇŁ t┼éumaczy dr Roberto Saglia z Instytutu Maxa Plancka w Garching. ÔÇ×W toku ponad 100 telekonferencji omawiali┼Ťmy i poprawiali┼Ťmy wyniki testowe takie jak chocia┼╝by astrometria czy fotometria dla wybranych obszar├│w nieba, kt├│re obserwowane by┼éy wcze┼Ťniej za pomoc─ů innych teleskop├│w. D┼éugo te┼╝ pracowali┼Ťmy nad tym jak przedstawi─ç pojedyncze obserwacje i jakie informacje opublikowa─ç dla ka┼╝dego typu obiekt├│w.ÔÇŁ
ÔÇ×W oparciu o dane zebrane przez Pan-STARRS badacze b─Öd─ů w stanie zmierzy─ç odleg┼éo┼Ťci, ruchy w┼éasne i cechy szczeg├│lne, takie jak cz─Östotliwo┼Ť─ç wyst─Öpowania uk┼éad├│w podw├│jnych, br─ůzowych kar┼é├│w i gwiezdnych pozosta┼éo┼Ťci, takich jak chocia┼╝by bia┼ée kar┼éy. Dzi─Öki temu otrzymali┼Ťmy niemal pe┼éen spis wszystkich obiekt├│w w otoczeniu S┼éo┼äca do odleg┼éo┼Ťci oko┼éo 300 lat ┼Ťwietlnych,ÔÇŁ m├│wi Thomas Henning z MPIA. ÔÇ×Dane z przegl─ůdu Pan-STARRS pozwol─ů nam lepiej scharakteryzowa─ç powstawanie obiekt├│w o ma┼éej masie w gromadach gwiazd. Co wi─Öcej, zebrali┼Ťmy oko┼éo 4 milion├│w krzywych zmian blasku, kt├│re wykorzystamy do poszukiwania planet podobnych do Jowisza kr─ů┼╝─ůcych po ciasnych orbitach wok├│┼é ch┼éodnych kar┼é├│w.ÔÇŁ
ÔÇ×Monitorowali┼Ťmy tak┼╝e najbli┼╝sze otoczenie, galaktyk─Ö Andromedy, gdzie zarejestrowali┼Ťmy kilka zjawisk mikrosoczewkowania i wiele nowych cefeid. Dzi─Öki temu uda┼éo nam si─Ö na┼éo┼╝y─ç lepsze ograniczenia na rozk┼éad ciemnej materii w M31 i poprawi─ç jako┼Ť─ç pomiar├│w odleg┼éo┼Ťci,ÔÇŁ m├│wi Ralf Bender, dyrektor MPE.
Jednak w ramach projektu Pan-STARRS obserwowano tak┼╝e znacznie odleglejsze obiekty.
ÔÇ×W ramach przegl─ůdu nieba Pan-STARRS1 stworzono najbardziej szczeg├│┼éow─ů map─Ö Drogi Mlecznej w historii. Dane zapewniaj─ů nam g┼é─Öbokie i globalne spojrzenie na znaczn─ů cz─Ö┼Ť─ç p┼éaszczyzny Drogi Mlecznej ÔÇô obszaru zazwyczaj pomijanego w przegl─ůdach z uwagi na poziom z┼éo┼╝ono┼Ťci procesu mapowania tych g─Östych i py┼éowych obszar├│w,ÔÇŁ t┼éumaczy Hans-Walter Rix, dyrektor Wydzia┼éu Galaktyk i Kosmologii na MPIA. ÔÇ×Pan-STARRS1 idzie znacznie dalej: jego unikalne po┼é─ůczenie g┼é─Öbi obrazu, skanowanego obszaru i rejestrowanych barw pozwoli┼éo nam odkry─ç wi─Ökszo┼Ť─ç najodleglejszych znanych kwazar├│w.ÔÇŁ
Źródło: Max Planck Society
Tagi: Pan-STARRS, Pan-STARRS1, przegl─ůd nieba
http://www.pulskosmosu.pl/2016/12/20/pa ... omicznych/


Za┼é─ůczniki:
Pan-STARRS publikuje katalog 3 miliard├│w obiekt├│w astronomicznych.jpg
Pan-STARRS publikuje katalog 3 miliard├│w obiekt├│w astronomicznych.jpg [ 79.47 KiB | Przegl─ůdane 1108 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: ┼Ťroda, 21 grudnia 2016, 12:22 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Mimas surfuj─ůcy po pier┼Ťcieniach Saturna
Radosław Kosarzycki dnia 20/12/2016
Wydawa─ç by si─Ö mog┼éo, ┼╝e Mimas, jeden z ksi─Ö┼╝yc├│w Saturna przecina tutaj pier┼Ťcienie planety ÔÇô nic bardziej mylnego. W rzeczywisto┼Ťci Mimas znajduje si─Ö 45 000 kilometr├│w od pier┼Ťcieni. Nie zmienia to faktu, ┼╝e istnieje istotne ┼é─ůcze mi─Ödzy lodowym ksi─Ö┼╝ycem a pier┼Ťcieniami Saturna. ┼ü─ůczy je grawitacja, kt├│ra okre┼Ťla w jaki spos├│b si─Ö wzgl─Ödem siebie poruszaj─ů.
Przyci─ůganie grawitacyjne ze strony Mimasa (396 km ┼Ťrednicy) prowadzi do powstania fal w pier┼Ťcieniach Saturna, widoczny na niekt├│rych zdj─Öciach wykonanych przez sond─Ö Cassini. Co wi─Öcej, grawitacja ze strony Mimasa wspomaga powstawanie Przerwy Cassiniego, kt├│ra oddziela pier┼Ťcienie A i B.
Powy┼╝sze zdj─Öcie wykonano 23 pa┼║dziernika 2016 roku z odleg┼éo┼Ťci ok. 183 000 km od Mimasa.
Źródło: NASA/JPL-Caltech/Space Science Institute
Tagi: Ksi─Ö┼╝yce Saturna, Mimas, Sonda Cassini, wyrozniony
http://www.pulskosmosu.pl/2016/12/20/mi ... h-saturna/


Za┼é─ůczniki:
Mimas surfuj─ůcy po pier┼Ťcieniach Saturna.jpg
Mimas surfuj─ůcy po pier┼Ťcieniach Saturna.jpg [ 85.31 KiB | Przegl─ůdane 1108 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: czwartek, 22 grudnia 2016, 09:58 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Na UMK szukaj─ů ciemnej materii
2016-12-20

Fizycy z Uniwersytetu Miko┼éaja Kopernika (UMK) w Toruniu przeprowadzili laboratoryjne poszukiwania ciemnej materii. Po raz pierwszy do tego celu wykorzystano w spos├│b eksperymentalny optyczne zegary atomowe. Wyniki bada┼ä opublikowano w czasopi┼Ťmie ÔÇ×Nature AstronomyÔÇŁ.
Ciemna materia to tajemniczy sk┼éadnik Wszech┼Ťwiata, kt├│rego w┼éasno┼Ťci pr├│buj─ů pozna─ç fizycy i astronomowie. Jak t┼éumaczy dr Piotr Wcis┼éo z UMK, pierwszy autor publikacji, efekty fizyczne sugeruj─ůce istnienie ciemnej materii by┼éy do tej pory obserwowane tylko w skali galaktycznej. Wyja┼Ťnienie obserwowanego ruchu cia┼é wewn─ůtrz galaktyk czy charakterystycznego za┼éamania ┼Ťwiat┼éa (soczewkowania grawitacyjnego), kt├│re dociera do Ziemi, wymaga┼éoby znacznie silniejszego oddzia┼éywania grawitacyjnego ni┼╝ to, kt├│rego ┼║r├│d┼éem by┼éa dostrzegalna materia.

ÔÇ×Zaobserwowanie ciemnej materii w warunkach laboratoryjnych by┼éoby prawdziwym prze┼éomemÔÇŁ - m├│wi polski naukowiec.

Fizykom z Torunia uda┼éo si─Ö wykorzysta─ç narz─Ödzie umo┼╝liwiaj─ůce poszukiwania ciemnej materii i dokona─ç pomiar├│w pokazuj─ůcych, ┼╝e je┼╝eli ciemna materia faktycznie istnieje, to nie oddzia┼éuje ze zwyk┼é─ů materi─ů bardziej ni┼╝ pewna wyznaczona warto┼Ť─ç. Tym narz─Ödziem by┼é optyczny zegar atomowy.

Z obserwacji astronomicznych wiadomo, i┼╝ ciemnej materii jest kilkakrotnie wi─Öcej ni┼╝ materii znanej nam na co dzie┼ä. Ciemna materia jest niewidoczna, a jedyny spos├│b, w jaki wnioskujemy o jej istnieniu, to obserwacje efekt├│w jej oddzia┼éywania grawitacyjnego na zwyk┼é─ů materi─Ö. Jest kilka hipotez pr├│buj─ůcych wyja┼Ťni─ç ten stan rzeczy. Poszukuje si─Ö np. cz─ůstek elementarnych, kt├│re mog┼éyby by─ç odpowiedzialne za ciemn─ů materi─Ö. Innym pomys┼éem jest korekta teorii grawitacji, w kt├│rej by─ç mo┼╝e trzeba uwzgl─Ödni─ç jaki┼Ť czynnik koryguj─ůcy w zale┼╝no┼Ťci si┼éy grawitacji od odleg┼éo┼Ťci (tzw. teorie zmodyfikowanej grawitacji).

Polscy naukowcy sprawdzili jeszcze inn─ů hipotez─Ö, wed┼éug kt├│rej by─ç mo┼╝e istniej─ů makroskopowe obiekty ciemnej materii, tzw. defekty topologiczne. Mog┼éy one powsta─ç we wczesnym, szybko och┼éadzaj─ůcym si─Ö Wszech┼Ťwiecie. Taki defekt mo┼╝na sobie wyobrazi─ç jako ┼Ťcian─Ö o nieznanej grubo┼Ťci, kt├│ra ÔÇ×przelatujeÔÇŁ przez Wszech┼Ťwiat.

ÔÇ×Je┼╝eli taki obiekt przemknie przez Krajowe Laboratorium Fizyki Atomowej, Molekularnej i Optycznej (FAMO) i je┼Ťli jakkolwiek sprz─Öga si─Ö ze standardow─ů materi─ů, kt├│r─ů znamy, to w tym momencie najczulsze urz─ůdzenia na ┼Ťwiecie, jakim jest optyczny zegar atomowy, zacznie >tyka─ç< nieco inaczejÔÇŁ - wyja┼Ťnia dr Wcis┼éo.

Nad takim rodzajem eksperymentu fizycy na ┼Ťwiecie zastanawiali si─Ö ju┼╝ wcze┼Ťniej, ale zak┼éadano, ┼╝e do pomiar├│w, opr├│cz podstawowego zegara atomowego, potrzebny jest jeszcze referencyjny w bardzo oddalonym miejscu. Wymaga┼éoby to odpowiedniego po┼é─ůczenia ┼Ťwiat┼éowodowego np. pomi─Ödzy Polsk─ů a Japoni─ů.

Jednak dr Wcis┼éo wpad┼é na inny pomys┼é, pozwalaj─ůcy na zastosowanie tylko jednego zegara atomowego. Okazuje si─Ö, ┼╝e jako wzorzec cz─Östo┼Ťci mo┼╝na potraktowa─ç nie tylko ultrazimne atomy, ale tak┼╝e wn─Ök─Ö optyczn─ů ÔÇô jeden ze standardowych element├│w zegara atomowego. Cz─Östotliwo┼Ťci ┼Ťwiat┼éa poch┼éanianego przez atomy oraz przechodz─ůcego przez wn─Ök─Ö inaczej zareaguj─ů na spotkanie z poszukiwanym obiektem. Jego obecno┼Ť─ç zamanifestuje si─Ö jako r├│┼╝nica tych dw├│ch cz─Östotliwo┼Ťci.

Prof. Roman Ciury┼éo z UMK wskazuje, i┼╝ zegary atomowe wykorzystuj─ůce ultrazimne atomy i wn─Öki optyczne znane s─ů od lat, ale jak dot─ůd eksperymentatorzy nie dostrzegli tego potencja┼éu. Proste po┼é─ůczenie fakt├│w, jak w przypadku eksperymentu toru┼äskiej grupy, doprowadzi┼éo do ciekawych konsekwencji.

Nowa metoda poszukiwa┼ä ciemnej materii pozwala na ustalenie kolejnych ogranicze┼ä dotycz─ůcych w┼éasno┼Ťci ciemnej materii. Dzi─Öki temu b─Ödzie mo┼╝na sprawdzi─ç i odrzuci─ç hipotezy, kt├│re s─ů b┼é─Ödne. Ale metoda pozwala potencjalnie tak┼╝e na realn─ů detekcj─Ö ciemnej materii. Na dodatek jest bardzo ekonomiczna: nie trzeba budowa─ç specjalnych, drogich laboratori├│w, bowiem dane w eksperymencie uzyskiwane s─ů z ju┼╝ istniej─ůcego urz─ůdzenia, zbudowanego do innych cel├│w naukowych.

ÔÇ×To, ┼╝e mo┼╝emy dzi┼Ť testowa─ç takie pomys┼éy, jest plonem wysi┼ék├│w og├│lnopolskiego ┼Ťrodowiska uczonych zajmuj─ůcych si─Ö fizyk─ů atomow─ů, molekularn─ů i optyczn─ů podj─Ötych na pocz─ůtku tego stulecia. Dzi─Öki temu, ┼╝e powsta┼éo KL FAMO, mo┼╝liwe by┼éo w Polsce rozwijanie ultranowoczesnych technologii oraz takich ga┼é─Özi fizyki, kt├│rych osi─ůgni─Öcia pozwoli┼éy na budow─Ö Polskiego Optycznego Zegara Atomowego. To z kolei da┼éo szans─Ö na zmierzenie si─Ö z jedn─ů z bardziej fascynuj─ůcych zagadek Wszech┼ŤwiataÔÇŁ - podkre┼Ťla prof. Ciury┼éo.

Grupa badawcza z Zakładu Fizyki Atomowej, Molekularnej i Optycznej Instytutu Fizyki UMK pracowała w składzie: dr Piotr Wcisło, dr inż. Piotr Morzyński, dr Marcin Bober, dr Agata Cygan, dr hab. Daniel Lisak, prof. UMK, dr hab. Roman Ciuryło, prof. UMK oraz dr hab. Michał Zawada.

Wszystkie pomiary wykonano w Krajowym Laboratorium Fizyki Atomowej, Molekularnej i Optycznej (KL FAMO) przy użyciu Polskiego Optycznego Zegara Atomowego (POZA), zbudowanego dwa lata temu przez naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

PAP - Nauka w Polsce

cza/ mrt/
Tagi: ciemna materia
http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/ ... terii.html


Za┼é─ůczniki:
Na UMK szukaj─ů ciemnej materii.jpg
Na UMK szukaj─ů ciemnej materii.jpg [ 34.04 KiB | Przegl─ůdane 1099 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: czwartek, 22 grudnia 2016, 10:03 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Poza Ziemi─ů te┼╝ s─ů wulkany ÔÇô zobaczcie jakie!
2016-12-20

Bartłomiej Krawczyk

Nasze ziemskie wulkany to kruszynki przy gigantach odkrywanych w r├│┼╝nych zak─ůtkach Uk┼éadu S┼éonecznego. Kosmiczne wulkany potrafi─ů plu─ç nie tylko law─ů, ale te┼╝ amoniakiem czy metanem. A ich si┼éa bywa pora┼╝aj─ůca.
Na Ziemi znajduje si─Ö 1500 potencjalnie aktywnych wulkan├│w l─ůdowych i nawet ponad milion wulkan├│w podmorskich. Codziennie oko┼éo 20 z tych znajduj─ůcych si─Ö na l─ůdzie jest w stanie erupcji, a 500 wybucha┼éo w czasach historycznych. Ile wybucha┼éo na dnie ocean├│w? Tego nie wiemy. Wiemy natomiast, ┼╝e wulkany ┼Ťr├│doceanicznych grzbiet├│w wytwarzaj─ů a┼╝ 75 proc. rocznej produkcji magmy na Ziemi.
A czy wulkany istniej─ů r├│wnie┼╝ poza nasz─ů planet─ů? O tak, i to jakie! Sporo ich odkryto na innych planetach i ksi─Ö┼╝ycach Uk┼éadu S┼éonecznego, a znajduj─ů si─Ö zapewne tak┼╝e poza nim. Co wi─Öc wiemy o pozaziemskich wulkanach?
Zdecydowanie najs┼éynniejsze kosmiczne wulkany znajduj─ů si─Ö na Marsie, kt├│ry s┼éynie z najwi─Ökszych wulkan├│w tarczowych w Uk┼éadzie S┼éonecznym (tarczowe to takie o szerokim i sp┼éaszczonym sto┼╝ku). Wulkaniczne struktury ÔÇô rozleg┼ée wylewy lawy i p┼éaskowy┼╝e lawowe ÔÇô pokrywaj─ů znaczne obszary Czerwonej Planety.
Dwa g┼é├│wne regiony wulkaniczne Marsa to Tharsis i Elysium. Obejmuj─ů one wulkany tarczowe zbli┼╝one do ziemskich ÔÇô z ┼éagodnymi zboczami i kalderami centralnymi (czyli zag┼é─Öbieniami w szczytowej cz─Ö┼Ťci wulkanu). Od ziemskich marsja┼äskie wulkany odr├│┼╝niaj─ů si─Ö jednak kolosalnymi rozmiarami.
Olympus Mons, najwy┼╝szy wulkan tarczowy Marsa, wznosi si─Ö a┼╝ na z g├│r─ů 21 km ponad ┼Ťredni─ů powierzchni─Ö planety i 25 km nad otaczaj─ůc─ů go r├│wnin─Ö i ma szeroko┼Ť─ç 600 km u podstawy. Obj─Öto┼Ť─ç tego giganta jest blisko stukrotnie wi─Öksza od Mauna Loa, najwi─Ökszego wulkanu tarczowego na Ziemi. Olympus Mons ma sze┼Ť─ç zagnie┼╝d┼╝onych kalder na wierzcho┼éku, kt├│re formuj─ů depresj─Ö o wymiarach 60 na 80 km i o g┼é─Öboko┼Ťci 3,2 km.
W regionie Tharsis znajduj─ů si─Ö jeszcze trzy pot─Ö┼╝ne wulkany tarczowe zwane Tharsis Montes: Ascraeus Mons (15 km), Pavonis Mons (14 km) oraz Arsia Mons (niemal 20 km). Wulkany Tharsis Montes obejmuj─ů jedne z najm┼éodszych wylew├│w lawy na Czerwonej Planecie. Niekt├│rzy naukowcy uwa┼╝aj─ů, ┼╝e na pot─Ö┼╝nych marsja┼äskich wulkanach mog┼éy znajdowa─ç si─Ö lodowce.
Wulkany marsja┼äskie pozostaj─ů u┼Ťpione w czasach historycznych. Najm┼éodsze geologicznie wylewy lawy szacowane s─ů na wiek kilku milion├│w lat. W po┼éudniowym regionie polarnym Marsa dochodzi jednak do erupcji gejzer├│w wyrzucaj─ůcych czarny piasek i py┼é w trakcie wiosennych roztop├│w.
Ksi─Ö┼╝yc s┼éynie ze swojego ÔÇ×ksi─Ö┼╝ycowegoÔÇŁ krajobrazu pobru┼╝d┼╝onego licznymi kraterami impaktowymi. Jest tam kilka wulkan├│w ÔÇô w du┼╝ej mierze niewielkich kopu┼é po┼éo┼╝onych po tzw. jasnej stronie naszego satelity. Z kolei s┼éynne ksi─Ö┼╝ycowe morza (lunar maria) to nic innego jak rozleg┼ée wylewy bazaltowej lawy.
Badania z 2015 roku dowiod┼éy, ┼╝e znajduj─ůce si─Ö pod powierzchni─ů Ksi─Ö┼╝yca jaskinie lawowe s─ů tak wielkie, ┼╝e mog┼éyby pomie┼Ťci─ç ca┼ée miasta. Ich korytarze mog─ů mie─ç nawet 10 km ┼Ťrednicy, co oznacza, ┼╝e ┼Ťwietnie nadawa┼éyby si─Ö do budowy przysz┼éej bazy ksi─Ö┼╝ycowej.
Szacuje si─Ö ┼╝e Ksi─Ö┼╝yc nie jest wulkanicznie aktywny od 3 mld lat. Doskona┼éym przyk┼éadem ksi─Ö┼╝ycowej formacji wulkanicznej jest Mons Rumker, samotna g├│ra o ┼Ťrednicy 70 km i wysoko┼Ťci 1100 metr├│w, na kt├│r─ů sk┼éada si─Ö 30 kopu┼é lunarnych.
Merkury m├│g┼é by─ç aktywny wulkanicznie w odleg┼éej przesz┼éo┼Ťci. ┼Üwiadcz─ů o tym linie sp─Öka┼ä na powierzchni planety oraz otwory erupcyjne o d┼éugo┼Ťci 25 km (odkryte przez sond─Ö Messenger), z kt├│rych ongi┼Ť wyp┼éywa┼éa lawa.
Szacuje si─Ö ┼╝e aktywno┼Ť─ç wulkaniczna na Merkurym mog┼éa trwa─ç miliard lat i potem na dobre usta┼éa. Lawa w trakcie istnych powodzi formowa┼éa rozleg┼ée p┼éaskowy┼╝e przypominaj─ůce ksi─Ö┼╝ycowe maria (morza) i pokrywa┼éa wielkie kratery, z kt├│rych pozosta┼éy widoczne jedynie kraw─Ödzie. Pot─Ö┼╝na pow├│d┼║ lawy mia┼éa miejsce w regionie p├│┼énocnego bieguna planety. Dzi─Öki niej powsta┼é Wulkaniczny P┼éaskowy┼╝ P├│┼énocny.
Wulkanizm na Merkurym usta┼é, gdy ostyg┼éo wewn─Ötrzne ciep┼éo go zasilaj─ůce, czego rezultatem by┼éo skurczenie si─Ö planety. Mimo to Merkury jest jedyn─ů planet─ů skalist─ů (poza Ziemi─ů), kt├│ra posiada pole magnetyczne ÔÇô jednak 100 razy s┼éabsze od ziemskiego.
Przyk┼éadem wulkanu na Merkurym mo┼╝e by─ç du┼╝a kopu┼éa wulkaniczna o ┼Ťrednicy 7 km i wysoko┼Ťci 1400 metr├│w znajduj─ůca si─Ö blisko centrum Odin Planitia i zidentyfikowana na zdj─Öciach sondy Mariner 10.

Na Wenus odkryto najwi─Öcej struktur wulkanicznych spo┼Ťr├│d wszystkich planet skalistych Uk┼éadu S┼éonecznego. Wenusja┼äskich wulkan├│w naliczono ponad 1600, w tym 168 du┼╝ych, 289 ┼Ťrednich i setki ma┼éych. W┼Ťr├│d obecnych tam struktur wulkanicznych naukowcy znale┼║li wulkany tarczowe, rozleg┼ée wylewy bazaltowej lawy, tzw. kopu┼éy nale┼Ťnikowe (nietypowe kopu┼éy lawowe formuj─ůce grupy, kt├│rymi upstrzona jest powierzchnia Wenus) oraz co┼Ť, co wygl─ůda jak kopu┼éy z odn├│┼╝ami ÔÇô podobne do nieurodziwych paj─Öczak├│w struktury zwane kleszczami.
Najwy┼╝szym wulkanem wenusja┼äskim jest masywny wulkan tarczowy Maat Mons o wysoko┼Ťci 8 km z pot─Ö┼╝n─ů kalder─ů centraln─ů o wymiarach 28 na 31 km, w kt├│rej znajduje si─Ö co najmniej pi─Ö─ç mniejszych krater├│w zapadliskowych. Nie mo┼╝na wykluczy─ç, ┼╝e Wenus wci─ů┼╝ jest aktywna wulkanicznie i ┼╝e Maat Mons jest czynnym wulkanem. W 2014 roku ┼Ťwiat obieg┼éa wiadomo┼Ť─ç o odkryciu na zdj─Öciach sondy Venus Express czterech przelotnie gor─ůcych miejsc w regionie m┼éodej strefy ryftu blisko tej g├│ry. By─ç mo┼╝e mog┼éy by─ç to wylewy lawy, ob┼éoki gazu b─ůd┼║ supergor─ůce ska┼éy b─Öd─ůce dowodem obecnej aktywno┼Ťci wulkanicznej na Wenus.
W 2016 roku astrogeolog├│w zaintrygowa┼é tak┼╝e wenusja┼äski wulkan tarczowy Idunn Mons o ┼Ťrednicy 200 km i wysoko┼Ťci 2,5 km. Dane pochodz─ůce z misji ESA Venus Express wskazywa┼éy na obecno┼Ť─ç anomalii na jego wierzcho┼éku i wschodnim zboczu. Zmapowano tam i zidentyfikowano pi─Ö─ç wylew├│w lawy, kt├│re mog┼éy by─ç aktywne w czasach historycznych.
Inn─ů ciekaw─ů i wci─ů┼╝ niewyja┼Ťnion─ů astrogeologiczn─ů struktur─ů Wenus s─ů tzw. arachnoidy przypominaj─ůce paj─Öcz─ů sie─ç. Nie odkryto do tej pory, w jaki spos├│b powsta┼éy, ale naukowcy przypuszczaj─ů, ┼╝e mog─ů by─ç dziwnymi krewniakami wulkan├│w. Na powierzchni planety zidentyfikowano do tej pory 30 takich struktur.
Czwarty co do wielko┼Ťci ksi─Ö┼╝yc Jowisza jest najbardziej aktywnym wulkanicznie obiektem w Uk┼éadzie S┼éonecznym. Znajduje si─Ö na nim oko┼éo 400 czynnych wulkan├│w, kt├│re generuj─ů ob┼éoki siarki i dwutlenku siarki si─Ögaj─ůce wysoko┼Ťci 500 km ponad powierzchni─Ö ksi─Ö┼╝yca. Powierzchni─Ö Io znacz─ů tak┼╝e liczne wylewy lawy, niekt├│re z nich o d┼éugo┼Ťci 500 km.
Przyczyn─ů tak intensywnego wulkanizmu na Io s─ů si┼éy p┼éywowe wywo┼éane przez Jowisza, a spot─Ögowane przez oddzia┼éywanie grawitacyjne dw├│ch innych ksi─Ö┼╝yc├│w gazowego olbrzyma, a mianowicie Ganimedesa i Europy.
Pierwsz─ů znan─ů ludzko┼Ťci oznak─ů aktywno┼Ťci erupcyjnej na Io by┼é ob┼éok erupcyjny o wysoko┼Ťci 300 km i szeroko┼Ťci 1200 km zarejestrowany 8 marca 1979 roku przez sond─Ö Voyager 1 i pochodz─ůcy z wulkanu Pele. Wulkan ten ma krater o wymiarach 30 na 20 km i by─ç mo┼╝e stanowi rozleg┼ée i aktywne jezioro bazaltowej lawy. Do kolejnych erupcji Pele dosz┼éo w grudniu 1996 roku i w grudniu 2000 roku (zarejestrowa┼éa je sonda Galileo).
W┼Ťr├│d innych struktur wulkanicznych na Io zidentyfikowano aktywne centra erupcyjne, wulkaniczne depresje, wylewy lawy i wulkany tarczowe. Aktywny wulkan Masubi jest odpowiedzialny za jeden z najwi─Ökszych znanych wylew├│w lawy na Io. 5 marca 1979 roku w trakcie przelotu Voyagera 1 ob┼éok erupcyjny nad Masubi si─Ögn─ů┼é wysoko┼Ťci 64 km i mia┼é szeroko┼Ť─ç 177 km. Unosi┼é si─Ö z p├│┼énocnego kra┼äca wylewu lawy o d┼éugo┼Ťci 501 km, kt├│ry nazwano Masubi Fluctus.
Przyk┼éad├│w ÔÇ×wybuchowejÔÇŁ natury Io jest wi─Öcej. Wylewy lawy z wulkanu Amirani pokrywaj─ů obszar o powierzchni oko┼éo 620 km kwadratowych. To najwi─Ökszy wyp┼éyw lawy w ca┼éym Uk┼éadzie S┼éonecznym. Z kolei 26 lutego 2007 roku mia┼éa miejsce erupcja wulkaniczna z serii krater├│w Tvashtar Paterae sfotografowana przez sond─Ö New Horizons. Gigantyczna chmura erupcyjna nad wulkanem si─Ögn─Ö┼éa wysoko┼Ťci 330 km.
Księżyce pełne lodowych wulkanów
Kriowulkany (inaczej lodowe wulkany) emituj─ů amoniak, wod─Ö lub metan zamiast roztopionej ska┼éy. Formuj─ů si─Ö zazwyczaj na lodowych ksi─Ö┼╝ycach gazowych olbrzym├│w. S─ů w┼Ťr├│d nich ksi─Ö┼╝yc Jowisza ÔÇô Ganimedes i Europa, ksi─Ö┼╝yce Saturna ÔÇô Tytan, Enceladus, ksi─Ö┼╝yc Urana ÔÇô Miranda oraz ksi─Ö┼╝yc Neptuna ÔÇô Tryton. Kriowulkany mog─ů te┼╝ wyst─Öpowa─ç na planetach kar┼éowatych, takich jak Pluton.
27 listopada 2005 roku sonda Cassini sfotografowa┼éa spektakularne erupcje lodowych gejzer├│w w pobli┼╝u bieguna po┼éudniowego Enceladusa, ksi─Ö┼╝yca Saturna. Kriowulkany Enceladusa wystrzeliwa┼éy wodn─ů par─Ö, kryszta┼éy soli i cz─ůstki lodu w przestrze┼ä kosmiczn─ů. Zidentyfikowano tam oko┼éo 100 gejzer├│w.
Kriowulkany mog─ů tak┼╝e wyst─Öpowa─ç na Europie, ksi─Ö┼╝ycu Jowisza. Ob┼éoki prawdopodobnie pary wodnej z kriogejzer├│w w pobli┼╝u bieguna po┼éudniowego tego ksi─Ö┼╝yca wykry┼é w 2012 roku Kosmiczny Teleskop HubbleÔÇÖa.
R├│wnie┼╝ Tytan, najwi─Ökszy ksi─Ö┼╝yc Saturna pokryty jeziorami i morzami p┼éynnych w─Öglowodor├│w, mo┼╝e mie─ç swoje kriowulkany. Najlepszymi na nie kandydatami s─ů kaldera Sotra Patera o szeroko┼Ťci 30 km i g┼é─Öboko┼Ťci 1,7 km oraz dwie g├│ry ÔÇô Doom Mons i Erebor Mons.
Tak┼╝e na Plutonie i jego najwi─Ökszym ksi─Ö┼╝ycu Charonie mog─ů istnie─ç kriowulkany i kriogejzery. Na Plutonie potencjalnymi kriowulkanami s─ů zlokalizowane blisko jego po┼éudniowego bieguna dwie g├│ry o prawie kolistym kszta┼écie i z g┼é─Öbokimi depresjami w centrum. Chodzi o Wright Mons (wysoko┼Ť─ç 3-5 km, ┼Ťrednica oko┼éo 160 km) oraz Piccard Mons (wysoko┼Ť─ç do 6 km). Obie te struktury s─ů geologiczne m┼éode.
Wreszcie dochodzimy do najwi─Ökszego ksi─Ö┼╝yca Neptuna, Trytona. Na jego powierzchni sonda Voyager 2 zaobserwowa┼éa erupcje azotowych gejzer├│w (nazwane Hili i Mahilani) wyrzucaj─ůce ciek┼éy azot, py┼é i metan. Ob┼éok Mahilani by┼é w─ůski i osi─ůgn─ů┼é d┼éugo┼Ť─ç 90-150 km, natomiast na Hili sk┼éada┼éa si─Ö gromada ob┼éok├│w o d┼éugo┼Ťci 100 km.
Kepler 78-b ÔÇô Planeta Piek┼éa
Kepler 78-b to egzoplaneta (planeta pozas┼éoneczna) orbituj─ůca wok├│┼é gwiazdy Kepler-78. Jest o 69 proc. masywniejsza od Ziemi i o 20 proc. wi─Öksza. Odkryto j─ů 5 listopada 2013 roku. Ze wzgl─Ödu na ekstremaln─ů blisko┼Ť─ç macierzystej gwiazdy (kt├│r─ů Kepler 78-b obiega w czasie 8,5 godziny) temperatura na jej powierzchni si─Öga 2800 stopni Celsjusza. To morderczy i piekielny ┼Ťwiat sk┼éadaj─ůcy si─Ö bezbrze┼╝nych ocean├│w lawy, kt├│ry zostanie wch┼éoni─Öty przez swoj─ů macierzyst─ů gwiazd─Ö w ci─ůgu oko┼éo 3 mld lat. Innymi potencjalnymi egzoplanetami lawy s─ů COROT-7b, Kepler 10-b oraz Alpha Centauri Bb. Mo┼╝emy sobie wyobrazi─ç ultraintensywn─ů aktywno┼Ť─ç wulkaniczn─ů na tych odleg┼éych od nas ┼Ťwiatach, znacznie intensywniejsz─ů ni┼╝ ta, kt├│r─ů obserwujemy na Io.
Bartłomiej Krawczyk, autor tego artykułu, prowadzi bloga Wulkany Świata
Źródła:
http://volcano.oregonstate.edu/oldroot/ ... usual.html
https://pubs.usgs.gov/gip/volc/extraterrestrial.html
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_e ... _volcanoes
https://en.wikipedia.org/wiki/Geology_of_the_Moon
https://en.wikipedia.org/wiki/Volcanology_of_Venus
https://en.wikipedia.org/wiki/Volcanology_of_Mars
https://en.wikipedia.org/wiki/Lava_planet
https://en.wikipedia.org/wiki/Cryovolcano
http://www.crazynauka.pl/poza-ziemia-te ... cie-jakie/


Za┼é─ůczniki:
Poza Ziemi─ů te┼╝ s─ů wulkany.jpg
Poza Ziemi─ů te┼╝ s─ů wulkany.jpg [ 134.68 KiB | Przegl─ůdane 1098 razy ]
Poza Ziemi─ů te┼╝ s─ů wulkany2.jpg
Poza Ziemi─ů te┼╝ s─ů wulkany2.jpg [ 147.52 KiB | Przegl─ůdane 1098 razy ]
Poza Ziemi─ů te┼╝ s─ů wulkany3.jpg
Poza Ziemi─ů te┼╝ s─ů wulkany3.jpg [ 133.56 KiB | Przegl─ůdane 1098 razy ]
Poza Ziemi─ů te┼╝ s─ů wulkany4.jpg
Poza Ziemi─ů te┼╝ s─ů wulkany4.jpg [ 140.93 KiB | Przegl─ůdane 1098 razy ]
Poza Ziemi─ů te┼╝ s─ů wulkany5.jpg
Poza Ziemi─ů te┼╝ s─ů wulkany5.jpg [ 91.51 KiB | Przegl─ůdane 1098 razy ]
Poza Ziemi─ů te┼╝ s─ů wulkany6.jpg
Poza Ziemi─ů te┼╝ s─ů wulkany6.jpg [ 63.67 KiB | Przegl─ůdane 1098 razy ]
Poza Ziemi─ů te┼╝ s─ů wulkany7.jpg
Poza Ziemi─ů te┼╝ s─ů wulkany7.jpg [ 91.43 KiB | Przegl─ůdane 1098 razy ]
Poza Ziemi─ů te┼╝ s─ů wulkany8.jpg
Poza Ziemi─ů te┼╝ s─ů wulkany8.jpg [ 42.63 KiB | Przegl─ůdane 1098 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: czwartek, 22 grudnia 2016, 10:05 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Rozpoczyna si─Ö astronomiczna zima
Wysłane przez czart w 2016-12-21

Dzisiaj, czyli 21 grudnia o godz. 11.44, S┼éo┼äce wesz┼éo w punkt przesilenia zimowego i tym samym rozpocz─Ö┼éa si─Ö astronomiczna zima. Potrwa do momentu przej┼Ťcia S┼éo┼äca przez punkt Barana, kiedy to nast─ůpi astronomiczna wiosna.

W momencie przesilenia zimowego S┼éo┼äca g├│ruje w zenicie nad zwrotnikiem Kozioro┼╝ca. Od tej pory noce b─Öd─ů coraz kr├│tsze, a dnie coraz d┼éu┼╝sze, chocia┼╝ oczywi┼Ťcie minie jeszcze sporo czasu, zanim d┼éugo┼Ť─ç nocy i dnia si─Ö zr├│wna.

W centrum Polski najkr├│tszy dzie┼ä trwa tylko 7 godzin i 44 minuty, a noc b─Ödzie ponad dwa razy d┼éu┼╝sza: 16 godzin i 16 minut, wed┼éug czasu mierzonego od pojawienia si─Ö rano pierwszego fragmentu S┼éo┼äca, do znikni─Öcia wieczorem ostatniej cz─Ö┼Ťci tarczy s┼éonecznej. Tzw. noc astronomiczna potrwa nieco ponad 12 godzin. Na p├│┼énocnych kra┼äcach naszego kraju najd┼éu┼╝sza noc w roku jest jeszcze o oko┼éo p├│┼é godziny d┼éu┼╝sza ni─ç w centrum Polski.

Rozr├│┼╝nia si─Ö kilka rodzaj├│w p├│r roku: meteorologiczne, fenologiczne, kalendarzowe, astronomiczne. Te ostatnie zdefiniowane s─ů poprzez momenty g├│rowania w zenicie przez S┼éo┼äce nad r├│wnikiem oraz zwrotnikami. W przypadku astronomicznej zimy, trwa ona od momentu g├│rowania S┼éo┼äca w zenicie nad zwrotnikiem Kozioro┼╝ca do chwili gdy nasza dzienna gwiazda g├│ruje w zenicie nad r├│wnikiem.

Czasami spotyka si─Ö przekonanie, ┼╝e zim─ů Ziemia jest dalej od S┼éo┼äca ni┼╝ latem. W rzeczywisto┼Ťci, w przypadku zimy na p├│┼ékuli p├│┼énocnej, jest dok┼éadnie odwrotnie. Ziemia przechodzi przez peryhelium swojej orbity (punkt najbli┼╝szy wzgl─Ödem S┼éo┼äca) na pocz─ůtku stycznia. Niezale┼╝nie od tego, r├│┼╝nice w odleg┼éo┼Ťci od S┼éo┼äca pomi─Ödzy najbli┼╝szym, a najdalszym punktem orbity, s─ů na tyle niewielkie w por├│wnaniu do ┼Ťredniej odleg┼éo┼Ťci naszej planety do S┼éo┼äca, ┼╝e nie maj─ů znaczenia dla p├│r roku. Pory roku wynikaj─ů natomiast z dw├│ch fakt├│w: obiegu Ziemi dooko┼éa S┼éo┼äca i nachylenia osi obrotu naszej planety wzgl─Ödem p┼éaszczyzny orbity. Powoduje to, ┼╝e warunki o┼Ťwietlenia dla danej p├│┼ékuli zmieniaj─ů si─Ö w ci─ůgu roku, a w konsekwencji zmienia si─Ö np. ┼Ťrednia temperatura w danym okresie.

Wi─Öcej informacji:
ÔÇó Almanach Astronomiczny na rok 2016
ÔÇó Almanach 2016 w wersji na urz─ůdzenia mobilne
ÔÇó Almanach Astronomiczny na rok 2017
ÔÇó Almanach 2017 w wersji na urz─ůdzenia mobilne

Na ilustracji:
O┼Ťwietlenie Ziemi przez S┼éo┼äce w dniu przesilenia zimowego na p├│┼ékuli p├│┼énocnej (przesilenie grudniowe). ┼╣r├│d┼éo: Przemyslaw "Blueshade" Idzkiewicz / Wikipedia.

http://www.urania.edu.pl/wiadomosci/roz ... -2736.html


Za┼é─ůczniki:
Rozpoczyna si─Ö astronomiczna zima.jpg
Rozpoczyna si─Ö astronomiczna zima.jpg [ 101.7 KiB | Przegl─ůdane 1098 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: czwartek, 22 grudnia 2016, 10:08 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Przesilenie zimowe ma swoje
radosne i krwawe oblicze

2016-12-21
Dzi┼Ť pierwszy dzie┼ä zimy, co oznacza, ┼╝e dzie┼ä staje si─Ö coraz d┼éu┼╝szy. Od setek lat dzie┼ä przesilenia zimowego niesie ze sob─ů wiele tradycji - zar├│wno radosnych, jak i krwawych. S┼éowianie obchodz─ů ┼Üwi─Öto Godowe, a neopoganie po dzi┼Ť dzie┼ä ┼Ťwi─Ötuj─ů w Stonehenge.
W ┼Ťrod─Ö o 11.44 czasu polskiego rozpocz─Öli┼Ťmy astronomiczn─ů zim─Ö. Tym samy 21 grudnia to najkr├│tszy dzie┼ä w roku, kiedy obchodzimy ┼Ťwi─Öto przesilenia zimowego. W Warszawie S┼éo┼äce wzesz┼éo o godzinie 7.43, a zajdzie za horyzont o 15.25.
Mieszka┼äcy po┼éudniowej Polski maj─ů d┼éu┼╝szy dzie┼ä ni┼╝ mieszka┼äcy p├│┼énocnych region├│w kraju.
Ludowe wierzenia
Zmieniaj─ůca si─Ö w ci─ůgu roku w─Ödr├│wka S┼éo┼äca po niebie od dawna ciekawi┼éa ludzko┼Ť─ç. Dzi─Öki temu powsta┼éo wiele wierze┼ä na temat dominacji S┼éo┼äca i zmieniaj─ůcej si─Ö czasu trwania dnia i nocy. Ludzie najmocniej ┼Ťwi─Ötowali przesilenie zimowe w p├│┼énocnych regionach Europy, tam gdzie dzie┼ä jest wtedy wyj─ůtkowo kr├│tki.
S┼éo┼äce w postaci boga Re pocz─ůtkowo czczono w Egipcie. W staro┼╝ytnej Persji istnia┼é solarny kult Mitry. Nasz─ů dzienn─ů gwiazd─Ö wielbiono r├│wnie┼╝ w Meksyku i Peru. Grecy czcili Heliosa, hindusi Suri─Ö, a w mitologii skandynawskiej S┼éo┼äce by┼éo wszechwidz─ůcym okiem boga Odyna. Rzymianie u schy┼éku cesarstwa wyznawali Sol Invictus - S┼éo┼äce. Tymczasem germa┼äscy poganie urz─ůdzali w czasie przesilenia krwawe obrz─Ödy, podczas kt├│rych sk┼éadali ofiary z ludzi.
Święto Godowe
S┼éowianie w dzie┼ä przesilenia zimowego obchodz─ů ┼Üwi─Öto Godowe. Sta┼éo si─Ö symbolem zwyci─Östwa ┼Ťwiat┼éa nad ciemno┼Ťci─ů. Hody czy Szczodre Gody mia┼éy przynosi─ç ludziom nadziej─Ö, optymizm oraz rado┼Ť─ç. W najkr├│tszy dzie┼ä w roku S┼éowianie wr├│┼╝yli sobie jaki b─Ödzie kolejny rok, jaka pogoda i co za tym idzie jakie b─Öd─ů zbiory.
┼╗ywe tradycje w Stonehenge
Poga┼äskie tradycje ca┼éy czas s─ů ┼╝ywe. Z najkr├│tszym dniem w roku zwi─ůzany jest m.in. Stonehenge, czyli prehistoryczny zabytek w hrabstwie Wiltshire w po┼éudniowej Anglii. Ten kamienny kr─ůg by┼é zapewne ┼Ťwi─ůtyni─ů, ale przede wszystkim obserwatorium astronomicznym, powsta┼éym oko┼éo pi─Ö─ç tysi─Öcy lat temu w epoce neolitu lub br─ůzu.
Ogromne megality zosta┼éy tak ustawione, by najpi─Ökniej po┼éyskiwa┼éy w dwa wyj─ůtkowe dni w roku - w przesilenie zimowe i letnie, czyli najkr├│tszy i najd┼éu┼╝szy dzie┼ä roku. Precyzyjne u┼éo┼╝enie g┼éaz├│w pomaga┼éo w ustaleniu dni przesilenia i ┼Ťledzenie w─Ödr├│wki S┼éo┼äca czy Ksi─Ö┼╝yca. W dniu takim jak dzi┼Ť S┼éo┼äce zachodzi mi─Ödzy dwoma pionowymi kamieniami wielkiego Trilithonu. Dzi─Öki kamieniom ustalano czas zbioru, siewu i innych prac polowych oraz dok┼éadne daty ┼Ťwi─ůt. Pierwszy dzie┼ä zimy jest najwa┼╝niejsz─ů dat─ů dla neopogan, kt├│rzy zbieraj─ů si─Ö wtedy w Stonehenge by wsp├│lnie celebrowa─ç si┼é─Ö S┼éo┼äca.
Przesilenie zimowe to czas, kiedy Słońce góruje nad Zwrotnikiem Koziorożca:
Źródło: telegrapfh.co.uk
Autor: AD/rp
http://tvnmeteo.tvn24.pl/informacje-pog ... 6,1,0.html


Za┼é─ůczniki:
Przesilenie.jpg
Przesilenie.jpg [ 99.98 KiB | Przegl─ůdane 1098 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: czwartek, 22 grudnia 2016, 10:10 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
T┼éumy w Stonehenge. Przebrani za druid├│w ┼Ťwi─Ötowali najkr├│tszy dzie┼ä roku
2016-12-21
T┼éumy przyby┼éy do Stonehenge w Anglii, aby ┼Ťwi─Ötowa─ç zimowe przesilenie, czyli najkr├│tszy dzie┼ä w roku. Cz─Ö┼Ť─ç z nich przebra┼éa si─Ö za druid├│w.
Do Stonehenge mimo prognozowanego zachmurzenia i deszczu przyby┼éo - wed┼éug English Heritage, organizacji pozarz─ůdowej sprawuj─ůcej piecz─Ö nad dziedzictwem narodowym - 3,5-5 tysi─Öcy zwolennik├│w i sympatyk├│w neopoga┼ästwa.
Zimowe przesilenie traktowane jest jako najważniejsze wydarzenie pogańskiego kalendarza, ponieważ oznacza "odrodzenie" Słońca na kolejny rok. W języku angielskim nazywane jest "Yule", w Danii, Norwegii i Szwecji - "Jul".
Moment przesilenia
Dok┼éadny moment przesilenia przypada wtedy, gdy Biegun P├│┼énocny znajduje si─Ö pod k─ůtem 23,5 stopnia w stosunku do S┼éo┼äca. Wed┼éug internetowej strony earthsky.org przypad┼é on o godzinie 11.44 czasu polskiego.
W ┼Ťrod─Ö dzie┼ä w hrabstwie Wiltshire, w kt├│rym znajduje si─Ö Stonehenge, trwa ponad 7 godzin i 49 minut, blisko o dziewi─Ö─ç godzin kr├│cej ni┼╝ najd┼éu┼╝szy dzie┼ä w czerwcu.
Najkr├│tszy dzie┼ä w Polsce jest jeszcze kr├│tszy: trwa ok. 7 godzin i 10 minut na przyl─ůdku Rozewie, a we Wroc┼éawiu ok. 8 godzin i 13 minut.
Przeczytaj wi─Öcej o wierzeniach ludowych zwi─ůzanych z zimowym przesileniem
Źródło: PAP, Reuters
Autor: agr/aw
http://tvnmeteo.tvn24.pl/informacje-pog ... 4,1,0.html


Za┼é─ůczniki:
Tłumy w Stonehenge.jpg
T┼éumy w Stonehenge.jpg [ 46.76 KiB | Przegl─ůdane 1098 razy ]
Tłumy w Stonehenge2.jpg
T┼éumy w Stonehenge2.jpg [ 90.84 KiB | Przegl─ůdane 1098 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: czwartek, 22 grudnia 2016, 10:12 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Japonia wysy┼éa sond─Ö badaj─ůc─ů Pasy Van Allena
Wysłane przez grabianski w 2016-12-21

20 grudnia 2016 roku o godzinie 12:00 czasu polskiego, odnowiona japońska rakieta Epsilon wzniosła się w powietrze i wprowadziła na orbitę sondę ERG, która ma zbadać Pasy Van Allena.

ERG ÔÇô Exploration of Energization and Radiation in Geospace (w t┼éumaczeniu: sonda eksploracji energetyzacji i promieniowania w pasach Van Allena) to projekt Japo┼äskiej Agencji Kosmicznej JAXA. Sonda swoimi instrumentami b─Ödzie bada─ç procesy zachodz─ůce w pasach i wyst─Öpuj─ůce interakcje w polu magnetycznym Ziemi.

Dok┼éadniejsze zrozumienie tych zjawisk pomo┼╝e w lepszym modelowaniu pogody kosmicznej, kt├│ra ma wp┼éyw na dzia┼éanie satelit├│w kr─ů┼╝─ůcych wok├│┼é Ziemi i bezpiecze┼ästwo ludzi znajduj─ůcych si─Ö na orbicie.

Pasy Van Allena to bardzo dynamiczny obszar, w kt├│rym cz─ůstki s─ů przyspieszane w polu magnetycznym Ziemi. Zosta┼éy odkryte przez pierwszego ameryka┼äskiego satelit─Ö Explorer 1 w 1958 roku. Od tego czasu s─ů przez naukowc├│w intensywnie badane. Przez wi─Öksz─ů ilo┼Ť─ç czasu wok├│┼é Ziemi wyst─Öpuj─ů dwa pasy: wewn─Ötrzny i zewn─Ötrzny. Ostatnio pr├│bniki NASA odkry┼éy istnienie trzeciego pasa ÔÇô powstaj─ůcego podczas gwa┼étownych zmian w pogodzie kosmicznej.

Celem misji ERG jest odkrycie mechanizmu pojawiania si─Ö wysokoenergetycznych elektron├│w, ich przyspieszania w polu i utraty. Pomo┼╝e to zrozumie─ç spos├│b formacji burz kosmicznych nad nasz─ů planet─ů.

Wys┼éany satelita ma wymiary 1,5 na 1,7 na 2,7 m. Gdy potwierdzone zostanie prawid┼éowe dzia┼éanie sondy, roz┼éo┼╝y ona swoje cztery panele s┼éoneczne do pozyskiwania energii elektrycznej oraz anteny badaj─ůce promieniowanie: dwie sztywne, pi─Öciometrowe anteny oraz dwie 15-metrowe anteny kablowe.

ERG zosta┼é wyposa┼╝ony w pe┼éen zestaw instrument├│w, kt├│re pomog─ů okre┼Ťli─ç ka┼╝dy rodzaj cz─ůstek z szerokiego zakresu energetycznego, w┼éa┼Ťciwo┼Ťci plazmy oraz spos├│b propagacji fal elektromagnetycznych odpowiedzialnych za przyspieszanie cz─ůstek.

Na pok┼éadzie sondy umieszczono instrument PPE, sk┼éadaj─ůcy si─Ö z czterech sensor├│w elektron├│w i pary sensor├│w jon├│w. Jest on w stanie wykrywa─ç cz─ůstki o ka┼╝dej energii, a┼╝ do pr─Ödko┼Ťci bliskich pr─Ödko┼Ťci ┼Ťwiat┼éa.

Instrument PWE (Plasma Wave Experiment) znajduj─ůcy si─Ö na sondzie, b─Ödzie mierzy┼é w┼éa┼Ťciwo┼Ťci pola elektrycznego i magnetycznego. Trzecim instrumentem sondy, kt├│ry wyr├│┼╝nia j─ů na tle innych o podobnych celach naukowych to S-WPIA (Software-Type Wave Particle Interaction Analyzer) to urz─ůdzenie, kt├│re zbiera dane z pozosta┼éych i na ich podstawie oblicza bezpo┼Ťrednio interakcje pomi─Ödzy cz─ůstkami umo┼╝liwiaj─ůc ilo┼Ťciowy pomiar energii przenoszonej do cz─ůstek przez fale pola. Do tej pory nikt tego w ten spos├│b nie robi┼é.
Rakieta

Do startu satelity u┼╝yto odnowionej rakiety Epsilon, zwanej Enhanced Epsilon. Pierwsza wersja tej rakiety ÔÇô nazwana Epsilon polecia┼éa tylko raz, w 2013 roku. Celem modyfikacji by┼éo zwi─Ökszenie jej osi─ůg├│w o 30%.

Epsilon Enhanced jest rakiet─ů trzystopniow─ů, u┼╝ywaj─ůc─ů jedynie paliwa sta┼éego. Ma wysoko┼Ť─ç 26 m i mo┼╝e wynosi─ç satelity o masie do 1,5 t na nisk─ů orbit─Ö oko┼éoziemsk─ů. W por├│wnaniu do poprzedniej wersji, Epsilon Enhanced jest odchudzona (ma mniejsz─ů tzw. such─ů mas─Ö), zwi─Ökszony zbiornik paliwa w drugim stopniu i usuni─Öte wyst─Öpuj─ůce w pierwszym wariancie rozk┼éadane rozszerzenia dysz silnik├│w.

Istnieje opcja dodania czwartego stopnia na paliwo ciek┼ée do precyzyjnego wprowadzania satelity na docelow─ů orbit─Ö.
Relacja ze startu

Epsilon wystartowa┼éa po odpaleniu pierwszego stopnia. Rakieta zacz─Ö┼éa szybko przyspiesza─ç z ci─ůgiem odpowiadaj─ůcym ci─Ö┼╝arowi 220 ton (2,3 razy wi─Öcej od ca┼ékowitej masy pocz─ůtkowej rakiety).

Po 109 sekundach pracy pierwszego stopnia rakieta lecia┼éa ju┼╝ z szybko┼Ťci─ů 2,5 km/s. Pierwszy stopie┼ä zako┼äczy┼é dzia┼éanie po 2 minutach i 41 sekundach. Drugi stopie┼ä wygenerowa┼é ci─ůg przyspieszaj─ůcy rakiet─Ö po 129 sekundach pracy do szybko┼Ťci prawie 6 km/s. Po jego wypaleniu rozpocz─Ö┼éa si─Ö fazy dryfu do odpowiedniej pozycji przed odpaleniem ostatniego stopnia, wprowadzaj─ůcefgo satelit─Ö na orbit─Ö.

Sze┼Ť─ç i p├│┼é minuty od startu uruchomiony zosta┼é trzeci stopie┼ä. Ustawi┼é on siebie z ┼éadunkiem na docelowej orbicie 219 na 33 200 km z inklinacj─ů 31 stopni. Nast─Öpnie rakieta wypu┼Ťci┼éa sond─Ö.

Japońska Agencja Kosmiczna potwierdziła udany start i prawidłowe funkcjonowanie satelity.

Wi─Öcej informacji:
ÔÇó nota prasowa dot. udanego startu misji
ÔÇó informacje dla medi├│w dot. misji [pdf]
ÔÇó film ze startu (YouTube.com)
Źródło: Spaceflight101.com/JAXA

Zdj─Öcie: Startuj─ůca rakieta Epsilon Enhanced z sond─ů ERG (20 grudnia 2016). ┼╣r├│d┼éo: JAXA

http://www.urania.edu.pl/wiadomosci/jap ... -2742.html


Za┼é─ůczniki:
Japonia wysy┼éa sond─Ö badaj─ůc─ů Pasy Van Allena.jpg
Japonia wysy┼éa sond─Ö badaj─ůc─ů Pasy Van Allena.jpg [ 15.04 KiB | Przegl─ůdane 1098 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Grudzie┼ä 2016
PostNapisane: czwartek, 22 grudnia 2016, 10:15 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
"Nature": 8 ważnych dla nauki wydarzeń 2016 roku


2016-12-21
Tygodnik "Nature" podsumowuje mijaj─ůcy 2016 rok w nauce. Publikuje mi─Ödzy innymi list─Ö o┼Ťmiu wydarze┼ä, nie tylko bezpo┼Ťrednio naukowych, kt├│re mia┼éy i zapewne jeszcze mie─ç b─Öd─ů najwi─Ökszy wp┼éyw na rozw├│j r├│┼╝nych dziedzin nauki w przysz┼éo┼Ťci. Niekoniecznie zreszt─ů pozytywny. Na czele, co ca┼ékowicie zrozumia┼ée, znalaz┼éo si─Ö bezpo┼Ťrednie potwierdzenie istnienia fal grawitacyjnych, kt├│re z ca┼é─ů pewno┼Ťci─ů by┼éo odkryciem roku 2016, cho─ç w┼éa┼Ťciwie dokonano go w roku... 2015.

Łapanie fali
11 lutego naukowcy og┼éosili, ┼╝e po dziesi─ůtkach lat bada┼ä w ko┼äcu zaobserwowali zmarszczki czasoprzestrzeni, fale grawitacyjne, kt├│re dotar┼éy na Ziemi─Ö po zderzeniu dw├│ch czarnych dziur oko┼éo miliarda lat temu. Sygna┼é zarejestrowano niemal r├│wnocze┼Ťnie w dw├│ch obserwatoriach systemu LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory) w stanach Luizjana i Waszyngton we wrze┼Ťniu 2015 roku. Po opracowaniu danych uznano, ┼╝e potwierdza on zar├│wno istnienie fal grawitacyjnych, jak i samych czarnych dziur, postulowanych w teorii Einsteina niemal stulecie wcze┼Ťniej. To otwiera drog─Ö do nowych metod badania Wszech┼Ťwiata, obserwowania zjawisk, kt├│re wcze┼Ťniej nie by┼éy dla nas widoczne.


Nowy porz─ůdek ┼Üwiata
"Nature" zwraca uwag─Ö na niepewno┼Ť─ç towarzysz─ůc─ů zaskakuj─ůcemu wyborowi Donalda Trumpa na prezydenta Stan├│w Zjednoczonych. Co prawda sprawy naukowe nie by┼éy szczeg├│lnie poruszane w czasie kampanii wyborczej, redakcja zwraca jednak uwag─Ö, ┼╝e nowy prezydent nie tai┼é nigdy, ┼╝e nie wierzy w naukowe podstawy doniesie┼ä o globalnym ociepleniu klimatu.
Przypisuje mu si─Ö te┼╝ sugestie dotycz─ůce zwi─ůzk├│w mi─Ödzy autyzmem, a szczepieniami dzieci. Zanim jeszcze prezydent-elekt sformowa┼é swoj─ů administracj─Ö ponad 2300 naukowc├│w, w tym 22 laureat├│w nagrody Nobla napisa┼éo do niego list z apelem, by "w dzia┼éaniach dotycz─ůcych spraw ┼Ťrodowiska i zdrowia publicznego trzyma┼é si─Ö wysokich standard├│w naukowych".
Zmiana warty za oceanem to tylko jedno z wydarze┼ä politycznych, kt├│re mo┼╝e mie─ç wp┼éyw na stan ┼Ťwiatowej nauki. "Nature" przewiduje, ┼╝e istotne znaczenie b─Ödzie mia┼éa te┼╝ decyzja o Brexicie i mo┼╝liwe ograniczenia zar├│wno w finansowaniu brytyjskiej nauki przez Uni─Ö Europejsk─ů, jak i wymianie naukowc├│w mi─Ödzy Wyspami i kontynentem. Zdaniem redakcji, istotne znaczenie mog─ů mie─ç polityczne zawirowania w Turcji, Brazylii, Republice Po┼éudniowej Afryki, czy... Wenezueli.
┼Ümia┼éo pod─ů┼╝ajmy w kosmos

Rok 2016 nie by┼é wolny od potkni─Ö─ç, ale i sukces├│w w podboju kosmosu. W marcu sonda Hitomi X-ray, wys┼éana na orbit─Ö przez Japan Aerospace Exploration Agency zawiod┼éa wskutek b┼é─Ödu oprogramowania, zacz─Ö┼éa si─Ö w spos├│b niekontrolowany kr─Öci─ç, by wreszcie si─Ö rozpa┼Ť─ç. W lipcu, wys┼éana przez NASA sonda Juno co prawda wesz┼éa na orbit─Ö Jowisza, ale awaria silnika g┼é├│wnego sprawi┼éa, ┼╝e to szersza orbita, ni┼╝ planowano. Sonda zbiera dane na temat atmosfery i magnetosfery najwi─Ökszej planety Uk┼éadu S┼éonecznego poprawnie, tyle ┼╝e wolniej, ni┼╝ planowano.
W tym czasie Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) musia┼éa si─Ö po┼╝egna─ç z dwiema swymi sondami. Pierwsza z nich, Rosetta rozbi┼éa si─Ö o j─ůdro komety 67P/CzuriumovÔÇôGerasimenko zgodnie z planem, druga, l─ůdownik Schiaparelli, element misji ExoMars 2016 ju┼╝ nie. Podczas manewru l─ůdowania pojazd straci┼é orientacj─Ö, my┼Ťla┼é, ┼╝e ju┼╝ wyl─ůdowa┼é i... wy┼é─ůczy┼é silniki hamuj─ůce blisko 4 kilometry nam powierzchni─ů Czerwonej Planety. Na szcz─Ö┼Ťcie drugi element, przygotowanej wraz z Rosjanami marsja┼äskiej misji, sonda Trace Gas Orbiter (TGO) pracuje dobrze i mo┼╝na liczy─ç, ┼╝e przyniesie spodziewane informacje na temat sk┼éadu atmosfery Marsa.

Na tym tle budz─ů respekt osi─ůgni─Öcia Chin, kt├│re w sierpniu wys┼éa┼éy na orbit─Ö pierwszego satelit─Ö, kt├│ry ma testowa─ç mo┼╝liwo┼Ťci bezpiecznej, niemo┼╝liwej do pods┼éuchania, kwantowej transmisji danych, a w listopadzie wystrzeli┼éy pot─Ö┼╝n─ů rakiet─Ö Long March 5, kt├│ra ma s┼éu┼╝y─ç do przysz┼éego wysy┼éania w kosmos za┼é├│g i sprz─Ötu naukowego. Jesieni─ů dwaj taikonauci pobili chi┼äski rekord d┼éugo┼Ťci lotu, na pok┼éadzie statku Tiangong 2 sp─Ödzili na orbicie miesi─ůc. Do tego dodajmy jeszcze, ┼╝e we wrze┼Ťniu Chiny zako┼äczy┼éy budow─Ö najwi─Ökszego pojedynczego radioteleskopu na ┼Ťwiecie, Aperture Spherical Radio Telescope w prowincji Guizhou, co tylko potwierdza, ┼╝e zamierzaj─ů si─Ö zajmowa─ç badaniami Wszech┼Ťwiata na serio.
CRISPR w s─ůdzie

Tempo bada┼ä naukowych, wykorzystuj─ůcych now─ů technik─Ö edycji gen├│w CRISPR-Cas9 ro┼Ťnie. 28 pa┼║dziernika pacjent cierpi─ůcy na raka p┼éuc zosta┼é jako pierwszy w historii poddany zabiegowi z wykorzystaniem odpowiednio zmodyfikowanych kom├│rek. Naukowcy West China Hospital w Chengdu usun─Öli z nich gen, kt├│ry blokuje dzia┼éanie uk┼éadu odporno┼Ťciowego. Licz─ů na to, ┼╝e teraz organizm sam poradzi sobie z chorob─ů. Podobne pr├│by maj─ů by─ç podj─Öte z pocz─ůtkiem nowego roku w laboratoriach w Chinach i USA.

Tymczasem komercyjna przysz┼éo┼Ť─ç terapii z wykorzystaniem metody CRISPR-Cas9 pozostaje niepewna. Dwa zespo┼éy naukowe, kt├│re uznaj─ů si─Ö za tw├│rc├│w tej metody tocz─ů sp├│r przed ameryka┼äskimi instytucjami patentowymi. Post─Öpowanie przed US Patent and Trademark Office, zmierzaj─ůce do ustalenia, kto by┼é pierwszy, powinno si─Ö zako┼äczy─ç ju┼╝ wkr├│tce.

Tymczasem rozwijaj─ů si─Ö te┼╝ bardzo kontrowersyjne etycznie badania, zmierzaj─ůce do u┼╝ycia CRISPR-Cas9 na ludzkich embrionach. Zespo┼éy naukowe z Chin, Wielkiej Brytanii i Szwecji zapowiadaj─ů testy tej metody w badaniach wczesnych etap├│w rozwoju cz┼éowieka. Prawdopodobnie te┼╝ podobne prace rozpoczn─ů si─Ö w USA mimo obowi─ůzuj─ůcego tam zakazu przeznaczania funduszy federalnych na badania prowadzone na embrionach.
Przełom klimatyczny

"Nature" przypomina fakty istotne dla walki ze skutkami zmian klimatycznych. W Dniu Ziemi, 22 kwietnia przedstawiciele 174 kraj├│w i Unii Europejskiej podpisali porozumienie klimatyczne, wynegocjowane wcze┼Ťniej w Pary┼╝u. Porozumienie wesz┼éo w ┼╝ycie 4 listopada po tym, jak oficjalnie przyst─ůpi┼éy do niego Stany Zjednoczone, Chny, Unia Europejska, Brazylia i 30 innych kraj├│w, spe┼éniaj─ůc warunek, ┼╝e uk┼éad musi by─ç ratyfikowany przez co najmniej 55 kraj├│w, odpowiedzialnych za co najmniej 55 proc. emisji gaz├│w cieplarnianych. Tygodnik zwraca uwag─Ö tak┼╝e na inne formalne dzia┼éania porozumienia Organizacji Mi─Ödzynarodowego Lotnictwa Cywilnego w sprawie ograniczenia emisji zwi─ůzanych z ruchem lotniczym, zgod─Ö 197 kraj├│w na poprawki do porozumienia w sprawie ochrony warstwy ozonowej, wreszcie d┼éugo odwlekan─ů decyzj─Ö w sprawie utworzenia morskiego obszaru chronionego na Morzu Rossa u wybrze┼╝y Antarktydy.
Inwazja wirusa Zika

W lutym ┼Üwiatowa Organizacja Zdrowia uzna┼éa, ┼╝e wady wrodzone zwi─ůzane z epidemi─ů wirusa Zika w Brazylii, w szczeg├│lno┼Ťci powa┼╝ne przypadki ma┼éog┼éowia, s─ů zagro┼╝eniem dla zdrowia publicznego. Na szcz─Ö┼Ťcie, mimo rozprzestrzenienia si─Ö wirusa w obu Amerykach nie dosz┼éo do spodziewanego, gwa┼étownego wzrostu liczby przypadk├│w ma┼éog┼éowia. W zwi─ůzku z tym naukowcy zaczynaj─ů podejrzewa─ç, ┼╝e fala zachorowa┼ä w p├│┼énocno-wschodniej Brazylii mo┼╝e wi─ůza─ç si─Ö z wyst─Öpowaniem dodatkowych czynnik├│w. Pierwsze wyniki bada┼ä na ten temat spodziewane s─ů na pocz─ůtku przysz┼éego roku. R├│wnocze┼Ťnie wiele zespo┼é├│w naukowych na ca┼éym ┼Ťwiecie prowadzi intensywne badania na temat mo┼╝liwo┼Ťci ograniczenia konsekwencji infekcji wirusem Zika, pr├│buje te┼╝ znale┼║─ç skuteczn─ů szczepionk─Ö.
Gry umysłowe

W styczniu po raz pierwszy w historii program komputerowy pokona┼é gracza ┼Ťwiatowej klasy w staro┼╝ytnej grze Go. W marcu, przygotowany przez nale┼╝─ůc─ů do Google firm─ů DeepMind system sztucznej inteligencji AlphaGo pokona┼é jednego z absolutnie czo┼éowych specjalist├│w tej gry Lee Sedola. W pa┼║dzierniku DeepMind pokaza┼éo kolejny system sztucznej inteligencji, kt├│ry by┼é w stanie orientowa─ç si─Ö w systemie londy┼äskiego metra bez ┼╝adnych wcze┼Ťniejszych informacji. Zdaniem "Nature" to wst─Öp tworzenia system├│w coraz bli┼╝szych cz┼éowiekowi, zdolnych do rozumowania.

Kontrowersyjne pocz─Öcie

Rok 2016 przejdzie do historii, jako ten w kt├│rym przysz┼éo na ┼Ťwiat pierwsze dziecko trojga rodzic├│w. Po dekadach bada┼ä, techniki wspomaganej reprodukcji wykorzystuj─ůce DNA trzech os├│b, zaczynaj─ů w ten spos├│b przynosi─ç pierwsze owoce. Te procedury pozwalaj─ů uchroni─ç dziecko przed chorobami powstaj─ůcymi w wyniku uszkodze┼ä tak zwanego mitochondrialnego DNA. Jesieni─ů poinformowano o przyj┼Ťciu na ┼Ťwiat dzieci pocz─Ötych ta metod─ů najpierw w Meksyku, potem w Chinach, pojawi┼éy si─Ö te┼╝ doniesienia o dw├│ch kobietach, kt├│re w ten spos├│b zasz┼éy w ci─ů┼╝─Ö. Technika ta zosta┼éa formalnie zaaprobowana przez w┼éadze brytyjskie w grudniu 2015 roku, pocz─ůtek jej klinicznego stosowania zapowiada si─Ö na rok 2017.
Grzegorz Jasiński

http://www.rmf24.pl/nauka/news-nature-8 ... Id,2325674


Za┼é─ůczniki:
Nature.jpg
Nature.jpg [ 141.17 KiB | Przegl─ůdane 1098 razy ]
Nature2.jpg
Nature2.jpg [ 54.97 KiB | Przegl─ůdane 1098 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
Wy┼Ťwietl posty nie starsze ni┼╝:  Sortuj wg  
Utw├│rz nowy w─ůtek Odpowiedz w w─ůtku
Przejd┼║ na stron─Ö Poprzednia strona  1 ... 3, 4, 5, 6, 7, 8  Nast─Öpna strona

Strefa czasowa: UTC + 2


Kto przegl─ůda forum

U┼╝ytkownicy przegl─ůdaj─ůcy ten dzia┼é: Brak zidentyfikowanych u┼╝ytkownik├│w i 4 go┼Ťci


Nie mo┼╝esz rozpoczyna─ç nowych w─ůtk├│w
Nie mo┼╝esz odpowiada─ç w w─ůtkach
Nie mo┼╝esz edytowa─ç swoich post├│w
Nie mo┼╝esz usuwa─ç swoich post├│w
Nie mo┼╝esz dodawa─ç za┼é─ůcznik├│w

Szukaj:
Skocz do:  
cron
Powered by phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group
Przyjazne u┼╝ytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL