Teraz jest poniedziałek, 6 kwietnia 2020, 04:21

Strefa czasowa: UTC + 2




Utw├│rz nowy w─ůtek Odpowiedz w w─ůtku
Przejd┼║ na stron─Ö Poprzednia strona  1, 2, 3, 4, 5, 6
Autor Wiadomo┼Ť─ç
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä 2016
PostNapisane: wtorek, 30 sierpnia 2016, 09:10 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Polska firma przygotuje "pępowinę" łazika marsjańskiego
┼üazik, kt├│ry w ramach misji ExoMars w 2021 roku ma wyl─ůdowa─ç na powierzchni Czerwonej Planety, b─Ödzie wyposa┼╝ony w urz─ůdzenie wykonane przez polsk─ů firm─Ö. Niczym p─Öpowina po┼é─ůczy ono l─ůdownik z ┼éazikiem i zapewni jego zasilanie po dotarciu na powierzchni─Ö planety.
ExoMars jest misj─ů kosmiczn─ů prowadzon─ů wsp├│lnie przez Europejsk─ů Agencj─Ö Kosmiczn─ů oraz rosyjsk─ů agencj─Ö Roskosmos. Naukowcy licz─ů, ┼╝e misja pomo┼╝e im m.in. w poszukiwaniach biologicznych ┼Ťlad├│w ┼╝ycia na Marsie. W marcu b.r. w ramach misji ExoMars z kosmodromu Bajkonur wystrzelono ju┼╝ sond─Ö ExoMars Trace Gas Orbiter (TGO) wraz z l─ůdownikiem Schiaparelli. Na 2020 rok planowany jest kolejny du┼╝y krok w realizacji misji: wystrzelenie m.in. ┼éazika "ExoMars Rover".

Mechaniczno-elektryczne po┼é─ůczenie mi─Ödzy ┼éazikiem a l─ůdownikiem, kt├│re mo┼╝na por├│wna─ç do p─Öpowiny, zaprojektowa┼éa i wyprodukuje firma SENER Polska. "Mechanizm zapewni zasilanie podczas uruchamiania robota po wyl─ůdowaniu na Marsie. Po zako┼äczeniu tego procesu system zostanie od┼é─ůczony od pojazdu i odpadnie tak, aby umo┼╝liwi─ç ┼éazikowi zjechanie na powierzchni─Ö Marsa" - informuj─ů przedstawiciele firmy SENER Polska w przes┼éanym komunikacie.

┼üazik wyposa┼╝ony w zestaw instrument├│w badawczych wyl─ůduje na powierzchni planety po trwaj─ůcym dziewi─Ö─ç miesi─Öcy locie kosmicznym. Naukowcy licz─ů na to, ┼╝e dzi─Öki pracy urz─ůdzenia poznaj─ů lepiej m.in. zagro┼╝enia dla astronaut├│w, maj─ůcych w przysz┼éo┼Ťci polecie─ç na Marsa.

In┼╝ynierowie z SENER Polska odpowiadaj─ů za projekt "p─Öpowiny" od pocz─ůtku do ko┼äca, czyli od etapu koncepcyjnego, przez produkcj─Ö i testy prototyp├│w, a┼╝ do stworzenia tak zwanego modelu lotnego ÔÇô mechanizmu, kt├│ry ostatecznie poleci na Marsa. Prace nad tym ostatnim etapem projektu ju┼╝ si─Ö rozpocz─Ö┼éy, ca┼éo┼Ť─ç kontraktu jest realizowana w Polsce przez SENER Polska i lokalnych partner├│w.

"ExoMars 2020 jest kolejnym bardzo wa┼╝nym krokiem w europejskim programie zrobotyzowanej eksploracji kosmosu. Nigdy jeszcze tak zaawansowany europejski robot nie wyl─ůdowa┼é na innej planecie. Jest to projekt pionierski, nie tylko dla polskiego, ale tak┼╝e europejskiego sektora kosmicznego" ÔÇô m├│wi dyrektor generalna SENER Polska, Aleksandra Buka┼éa.

Jak podkre┼Ťlaj─ů in┼╝ynierowie z SENER Polska du┼╝ym wyzwaniem w tym projekcie s─ů ekstremalne warunki przestrzeni mi─Ödzyplanetarnej, gdzie panuj─ů temperatury bliskie zera absolutnego i wysokie promieniowanie. Konstrukcja musi te┼╝ przetrwa─ç ci─Ö┼╝kie warunki startu rakiety no┼Ťnej i l─ůdowania na Marsie oraz by─ç odporna na zapylenie i warunki atmosferyczne planety.

Firma SENER Polska otrzyma┼éa kontrakt na stworzenie urz─ůdzenia od brytyjskiego oddzia┼éu Airbus Defence & Space, kt├│ry odpowiada za budow─Ö ┼éazika marsja┼äskiego. G┼é├│wnym wykonawc─ů ca┼éej misji ExoMars jest z kolei Thales Alenia Space Italia. "Wygrali┼Ťmy przetarg w otwartej konkurencji z innymi firmami z Europy. Ocenie podlega┼éa przede wszystkim zaproponowana koncepcja techniczna, cena, wiarygodno┼Ť─ç wykonawcy i do┼Ťwiadczenie w sektorze kosmicznym. W przygotowaniu zwyci─Öskiego rozwi─ůzania technicznego pomog┼éa nam wsp├│┼épraca z naszymi krajowymi podwykonawcami, kt├│rzy wsparli nas w produkcji i testach" ÔÇô m├│wi Aleksandra Buka┼éa.

W znalezieniu dogodnego miejsca do osadzenia l─ůdownika i ┼éazika naukowcom pomog─ů zdj─Öcia wykonane i przes┼éane wcze┼Ťniej przez kamer─Ö CaSSIS, umieszczon─ů na wys┼éanym ju┼╝ w kosmos sztucznym satelicie "ExoMars Trace Gas Orbiter". W jej przygotowaniu r├│wnie┼╝ uczestniczyli polscy naukowcy z Centrum Bada┼ä Kosmicznych PAN (do ich zada┼ä nale┼╝a┼éo m.in. wykonanie zasilacza do kamery). Z kolei polska firma Creotech Instruments, dzia┼éaj─ůc na zlecenie CBK PAN, zamontowa┼éa elementy systemu zasilania kamery. R├│wnie┼╝ na l─ůdowniku Schiaparelli znalaz┼é si─Ö polski akcent: detektory podczerwieni wyprodukowane przez firm─Ö VIGO System z O┼╝arowa Mazowieckiego.

PAP - Nauka w Polsce

ekr/ zan/
Tagi: mars , misja , łazik
http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/ ... kiego.html


Za┼é─ůczniki:
Polska firma przygotuje.jpg
Polska firma przygotuje.jpg [ 49.78 KiB | Przegl─ůdane 1333 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 

 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä 2016
PostNapisane: wtorek, 30 sierpnia 2016, 09:12 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Pierwsze zdj─Öcie polarnych obszar├│w Jowisza z Juno
Radosław Kosarzycki
Dwudziestego si├│dmego sierpnia sonda Juno przemkn─Ö┼éa w odleg┼éo┼Ťci oko┼éo czterech tysi─Öcy kilometr├│w nad chmurami Jowisza.
Start misji Juno nast─ůpi┼é 5 sierpnia 2011 roku. To ju┼╝ druga wyprawa NASA w ramach programu New Frontiers ÔÇô dla misji tej samej klasy, jak New Horizons. Przez pi─Ö─ç lat od startu Juno kr─ů┼╝y┼éa po wewn─Ötrznym Uk┼éadzie S┼éonecznym, stopniowo zmieniaj─ůc swoj─ů orbit─Ö, a┼╝ wreszcie, przyby┼éa do Jowisza 5 lipca 2016. Tego dnia, o 05:18 CEST Juno uruchomi┼éa g┼é├│wny silnik na 35 minut. Bezb┼é─Ödnie przeprowadzony manewr pozwoli┼é na przechwycenie sondy przez pole grawitacyjne Jowisza.
Wst─Öpne dwie orbity by┼éy bardzo eliptyczne z czasem obiegu wynosz─ůcym ponad 53 dni. Najdalszy punkt tego etapu lotu zosta┼é osi─ůgni─Öty przez Juno 31 lipca. Dystans pomi─Ödzy sond─ů a Jowiszem wyni├│s┼é w├│wczas ponad 8 milion├│w kilometr├│w i zacz─ů┼é si─Ö zmniejsza─ç, a┼╝ 27 sierpnia Juno przemkn─Ö┼éa zaledwie 4,2 tysi─ůca kilometr├│w nad szczytami chmur gazowego giganta. Moment maksymalnego zbli┼╝enia nad p├│┼énocnym obszarem polarnym Jowisza nast─ůpi┼é 27 sierpnia o godzinie 15:44 CEST.
Dzie┼ä p├│┼║niej ameryka┼äska agencja kosmiczna opublikowa┼éa pierwsze zdj─Öcie obszar├│w polarnych wykonanych przez Juno tu┼╝ przed przelotem (odleg┼éo┼Ť─ç ok 700 tysi─Öcy km, z 27 sierpnia). Zdj─Öcie prezentuje t─Ö planet─Ö z innej perspektywy ni┼╝ dotychczas obserwowano.
Na zdj─Öciu mo┼╝na zobaczy─ç, ┼╝e p├│┼énocny obszar polarny Jowisza ma inn─ů kolorystyk─Ö od rejon├│w bli┼╝szych r├│wnikowi. Przede wszystkim brak na nim br─ůzowawych pas├│w chmur. Zauwa┼╝alne s─ů r├│wnie┼╝ pewne kompleksy aktywne, podobne do mniejszych huragan├│w, wi─Ökszo┼Ť─ç regionu ma jednak podobny niebiesko-szarawy odcie┼ä.
Regiony polarne Jowisza, dotychczas do┼Ť─ç s┼éabo poznane, b─Öd─ů obserwowane przez instrumenty Juno przez kolejne 35 orbit w ramach jej misji podstawowej. Zako┼äczenie misji Juno obecnie zaplanowano na luty 2018 roku.
(NASA)
Źródło: Kosmonauta.net
Tagi: Jowisz, Sonda Juno, zdj─Öcia Jowisza, zdj─Öcia z Juno
http://www.pulskosmosu.pl/2016/08/29/pi ... za-z-juno/


Za┼é─ůczniki:
Pierwsze zdj─Öcie polarnych obszar├│w Jowisza z Juno.jpg
Pierwsze zdj─Öcie polarnych obszar├│w Jowisza z Juno.jpg [ 70.6 KiB | Przegl─ůdane 1332 razy ]
Pierwsze zdj─Öcie polarnych obszar├│w Jowisza z Juno2.jpg
Pierwsze zdj─Öcie polarnych obszar├│w Jowisza z Juno2.jpg [ 140.6 KiB | Przegl─ůdane 1332 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä 2016
PostNapisane: wtorek, 30 sierpnia 2016, 09:14 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Hubble obserwuje nieregularn─ů wysp─Ö gwiazd w ca┼ékowitej pustce
Radosław Kosarzycki

Powy┼╝sze zdj─Öcie, wykonane za pomoc─ů kamery Advanced Camera for Surveys (ACS) zainstalowanej na pok┼éadzie Kosmicznego Teleskopu HubbleÔÇÖa, przedstawia blask odleg┼éych gwiazd tworz─ůcych NGC 5264, galaktyk─Ö kar┼éowat─ů znajduj─ůc─ů si─Ö zaledwie nieco ponad 15 milion├│w lat ┼Ťwietlnych w Gwiazdozbiorze Hydry.
Galaktyki kar┼éowate takie jak NGC 5264 zazwyczaj sk┼éadaj─ů si─Ö z oko┼éo miliarda gwiazd ÔÇô zaledwie 1% gwiazd znajduj─ůcych si─Ö w Drodze Mlecznej. Tego typu galaktyki zazwyczaj kr─ů┼╝─ů wok├│┼é wi─Ökszych galaktyk takich jak nasza. Uwa┼╝a si─Ö, ┼╝e powstaj─ů z materii pozosta┼éej po powstawaniu wi─Ökszych galaktyk.
NGC 5264 ma bardzo nieregularny kszta┼ét ÔÇô w przeciwie┼ästwie do bardziej powszechnych galaktyk spiralnych i eliptycznych ÔÇô z wyra┼║nymi niebieskimi zag─Öszczeniami obszar├│w gwiazdotw├│rczych. Astronomowie uwa┼╝aj─ů, ┼╝e jest to efektem oddzia┼éywa┼ä grawitacyjnych NGC 5264 z innymi pobliskimi galaktykami. Oddzia┼éywania te sprowokowa┼éy intensywne powstawanie nowej generacji gwiazd, kt├│re teraz intensywnie ┼Ťwiec─ů w r├│┼╝nych odcieniach b┼é─Ökitu.
Źródło: NASA
Tagi: Galaktyka karłowata, HST, Kosmiczny Teleskop Hubble'a, NGC 5264, wyroznione
http://www.pulskosmosu.pl/2016/08/30/hu ... ej-pustce/


Za┼é─ůczniki:
Hubble obserwuje nieregularn─ů wysp─Ö gwiazd w ca┼ékowitej pustce.jpg
Hubble obserwuje nieregularn─ů wysp─Ö gwiazd w ca┼ékowitej pustce.jpg [ 163.82 KiB | Przegl─ůdane 1330 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä 2016
PostNapisane: wtorek, 30 sierpnia 2016, 09:17 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
PALE RED DOT: Szanse i przeszkody dla ┼╝ycia na Proximie b
Ewa Stokłosa

Autor: Prof. Rory Barnes, University of Washington
Odkrycie Proximy b to najwi─Öksze wydarzenie egzoplanetarne od czasu odkrycia egzoplanet. Proxima b jest troch─Ö wi─Öksza od Ziemi i znajduje si─Ö w ekosferze najbli┼╝szej gwiezdnej s─ůsiadki S┼éo┼äca. Planeta ta mo┼╝e okaza─ç si─Ö najlepsz─ů okazj─ů dla ludzko┼Ťci do poszukiwania ┼╝ycia po┼Ťr├│d gwiazd. Czy na Proxima b powsta┼éo jednak ┼╝ycie? Czy jest zamieszka┼éa? Odpowied┼║ na te pytania nie jest obecnie mo┼╝liwa, gdy┼╝ wiemy o planecie bardzo ma┼éo. Mo┼╝emy jednak ekstrapolowa─ç dane ze ┼Ťwiat├│w naszego Uk┼éadu S┼éonecznego oraz zastosowa─ç teoretyczne modele ewolucji galaktycznej, gwiezdnej i planetarnej, aby stworzy─ç realne scenariusze historii Proximy b. Mo┼╝liwo┼Ťci s─ů rozmaite i zale┼╝─ů od zjawisk zwykle badanych przez naukowc├│w pracuj─ůcych w dziedzinach uwa┼╝anych za odr─Öbne, ale zintegrowana perspektywa ÔÇô perspektywa astrobiologiczna ÔÇô mo┼╝e zapewni─ç realn─ů ocen─Ö mo┼╝liwo┼Ťci powstania i przetrwania ┼╝ycia na najbli┼╝szej nam ezgoplanecie.
Jako astrobiolog i astronom na University of Washington oraz cz┼éonek NASA Virtual Plenatary Lab od lat badam mo┼╝liwo┼Ťci ┼╝ycia na planetach kr─ů┼╝─ůcych wok├│┼é czerwonych kar┼é├│w. Moje badania obejmuj─ů tworzenie modeli komputerowych symuluj─ůcych ewolucj─Ö planet i ich atmosfer oraz to, jak z czasem zmieniaj─ů si─Ö gwiazdy i jak r├│┼╝ni─ů si─Ö mi─Ödzy sob─ů orbity planetarne. Odkrycie Proximy b jest dla mnie bardzo ekscytuj─ůce, jednak to, ┼╝e jest wielko┼Ťci Ziemi i znajduje si─Ö w ekosferze to jedynie dwa pierwsze warunki konieczne do tego, aby na planecie mog┼éo istnie─ç ┼╝ycie, a ich lista jest znacznie d┼éu┼╝sza dla planet kr─ů┼╝─ůcych wok├│┼é czerwonych kar┼é├│w, ni┼╝ dla gwiazd w rodzaju naszego S┼éo┼äca. Je┼Ťli Proxima b rzeczywi┼Ťcie znajduje si─Ö w ekosferze, czyli jest na niej woda w stanie p┼éynnym, a by─ç mo┼╝e nawet jest zamieszka┼éa, to musia┼éa przej┼Ť─ç zupe┼énie inn─ů ┼Ťcie┼╝k─Ö ewolucyjn─ů ni┼╝ Ziemia. Ta r├│┼╝nica jest frustruj─ůca, gdy┼╝ pierwsze interpretacje b─Öd─ů dla nas wyzwaniem, a jednocze┼Ťnie fascynuj─ůca, poniewa┼╝ daje mo┼╝liwo┼Ť─ç zobaczenia, jak ewoluuj─ů we wszech┼Ťwiecie planety wielko┼Ťci Ziemi. Bez wzgl─Ödu na to, czy Proxima b jest ja┼éowym nieu┼╝ytkiem, czy ┼╝ycie na niej kwitnie, rozpoczynamy w┼éa┼Ťnie bezprecedensowy etap odkrywania, kt├│ry by─ç mo┼╝e dostarczy odpowiedzi na od dawna zadawane pytanie: Czy jeste┼Ťmy sami?
Aby oceni─ç mo┼╝liwo┼Ť─ç istnienia ┼╝ycia na Proximie b musimy zacz─ů─ç od jedynej zamieszka┼éej planety, jak─ů znamy, czyli od Ziemi. ┼╗ycie na Ziemi wyst─Öpuje w niezwykle r├│┼╝norodnych ┼Ťrodowiskach, na przyk┼éad w ┼║r├│d┼éach termalnych, w najwi─Ökszych oceanicznych g┼é─Öbinach, w mikroskopijnych kanalikach w lodzie morskim, czy w najg┼é─Öbszych poziomach skorupy ziemskiej. Bez wzgl─Ödu na to, jak ┼Ťrodowisko jest ekstremalne, ca┼ée ┼╝ycie na Ziemi wymaga trzech podstawowych sk┼éadnik├│w: energii, substancji od┼╝ywczych i wody w stanie p┼éynnym. Pierwsze dwa sk┼éadniki wyst─Öpuj─ů we wszech┼Ťwiecie bardzo powszechnie, tak jak cz─ůsteczka wody. Czynnikiem ograniczaj─ůcym z punktu widzenia astrofizyki jest to, ┼╝e woda musi by─ç w postaci p┼éynnej. Ekosfera to mapa obszaru, na kt├│rym woda mog┼éaby istnie─ç na powierzchni skalistych, podobnych do Ziemi planet, st─ůd jej status pierwszego warunku, jaki planeta musi spe┼énia─ç, aby istnia┼éo na niej ┼╝ycie. ┼╗ycie potrzebuje r├│wnie┼╝ wystarczaj─ůco du┼╝o czasu do tego, aby powsta─ç i ewoluowa─ç, a na Ziemi jest ono odporne na katastrofy tak trywialne, albo tak traumatyczne, jak burza. R├│┼╝norodno┼Ť─ç i uporczywo┼Ť─ç ┼╝ycia powsta┼éego na Ziemi zach─Öca astrobiolog├│w do wyobra┼╝ania sobie, ┼╝e ┼╝ycie mo┼╝e istnie─ç nie tylko na egzoplanatach podobnych do Ziemi, ale r├│wnie┼╝ w dziwnych, egzotycznych ┼Ťwiatach.
C├│┼╝ wi─Öc mamy s─ůdzi─ç o Proximie b? Jest przynajmniej tak masywna jak Ziemia, a mo┼╝e by─ç kilkakrotnie masywniejsza. Jej ÔÇ×rokÔÇŁ trwa troch─Ö ponad 11 dni, a jej orbita mo┼╝e by─ç ko┼éowa lub znacz─ůco wyd┼éu┼╝ona. Jej rodzima gwiazda posiada jedynie 12% masy S┼éo┼äca, 0.1% jego jasno┼Ťci i wiemy o niej, ┼╝e rozb┼éyska. Mo┼╝e by─ç zwi─ůzana grawitacyjnie z gwiazdami Alpha Centauri A i B, kt├│re oddalone s─ů od niej o 15 000 jednostek astronomicznych. Wszystkie trzy zawieraj─ů zdecydowanie wi─Öcej ci─Ö┼╝kich pierwiastk├│w ni┼╝ S┼éo┼äce, jednak wiemy bardzo niewiele o sk┼éadzie Proximy b, czy te┼╝ o tym, jak powsta┼éa. Nowe dane wskazuj─ů na obecno┼Ť─ç drugiej planety w tym systemie, kt├│rej obieg wok├│┼é gwiazdy zajmuje prawie 200 dni, jednak jej istnienie nie mo┼╝e by─ç na razie potwierdzone. Te fakty znamy i na ich podstawie musimy wydedukowa─ç, czy na Proximie b jest ┼╝ycie.
Proxima b zosta┼éa odkryta poprzez pomiary pr─Ödko┼Ťci k─ůtowej, kt├│re nie wi─ů┼╝─ů si─Ö z bezpo┼Ťrednimi kalkulacjami jej masy, a jedynie dostarczaj─ů informacj─Ö o masie minimalnej. A zatem pierwsze pytanie, na kt├│re chcieliby┼Ťmy odpowiedzie─ç to: Czy masa planety jest na tyle ma┼éa, aby by─ç planet─ů skalist─ů, jak Ziemia? Je┼Ťli planeta jest znacznie wi─Öksza, mo┼╝e by─ç bardziej podobna do Neptuna z grub─ů, gazow─ů pow┼éok─ů. Nie wiemy gdzie le┼╝y linia dziel─ůca egzoplanety na skaliste i gazowe, jednak modele powstawania planet i analiza planet odkrytych przez misj─Ö Keplera sugeruj─ů, ┼╝e linia dziel─ůca znajduje si─Ö pomi─Ödzy mas─ů 5 a 10 razy wi─Öksz─ů od masy Ziemi. Zaledwie oko┼éo 5% mo┼╝liwych orbit Proximy b umieszcza j─ů ponad 5 masami Ziemi, wi─Öc jest bardzo prawdopodobne, ┼╝e planeta nale┼╝y do skalistych.
Kolejnym pytaniem, jakie musimy sobie zada─ç jest to, czy planeta powsta┼éa razem z wod─ů. Woda sk┼éada si─Ö z wodoru i tlenu, pierwszego i trzeciego pierwiastka z najpopularniejszych w naszej galaktyce, wi─Öc powinni┼Ťmy si─Ö spodziewa─ç jej wsz─Ödzie. Jednak w ma┼éej odleg┼éo┼Ťci od gwiazd, czyli tam, gdzie znajduje si─Ö Proxima b, woda podgrzewana jest do stanu gazowego podczas tworzenia si─Ö planety, wi─Öc trudnym dla niej jest t─Ö wod─Ö zatrzyma─ç. Planety powstaj─ůce w wi─Ökszych odleg┼éo┼Ťciach mog─ů zgromadzi─ç wi─Öcej wody, wi─Öc je┼Ťli Proxima b powsta┼éa dalej od gwiazdy i p├│┼║niej przesun─Ö┼éa si─Ö na swoj─ů obecn─ů orbit─Ö, istnieje wi─Öksze prawdopodobie┼ästwo, ┼╝e jest bogata w wod─Ö. Na chwil─Ö obecn─ů nie wiemy, jak powsta┼éa planeta, ale mo┼╝liwe wydaj─ů si─Ö trzy scenariusze: 1) planeta powsta┼éa tam, gdzie si─Ö teraz znajduje, g┼é├│wnie z miejscowego materia┼éu; 2) planeta powsta┼éa dalej od gwiazdy, gdy dysk gazowo-py┼éowy, z kt├│rych powsta┼é uk┼éad planetarny nadal istnia┼é, a si┼éy z dysku doprowadzi┼éy planet─Ö na jej obecn─ů orbit─Ö; lub 3) planeta powsta┼éa w innym miejscu, jednak swego rodzaju niestabilno┼Ť─ç obejmuj─ůca ca┼éy uk┼éad poprzesuwa┼éa planety, a Proxima b znalaz┼éa si─Ö na swojej obecnej orbicie. Pierwszy scenariusz to ten, wed┼éug kt├│rego powsta┼éy Ziemia i Wenus, wi─Öc Proxima b mo┼╝e, lecz nie musi posiada─ç znacz─ůcych zasob├│w wody, je┼Ťli powsta┼éa w ten spos├│b. Wynikiem drugiego scenariusza s─ů planety bogate w wod─Ö, gdy┼╝ istnieje wi─Öksze prawdopodobie┼ästwo, ┼╝e woda b─Ödzie w stanie zamarzni─Ötym znajduj─ůc si─Ö w sporej odleg┼éo┼Ťci od gwiazdy, wi─Öc powstaj─ůca planeta mog┼éaby ┼éatwo j─ů zebra─ç. Trzeci scenariusz nie jest rozstrzygaj─ůcy, poniewa┼╝ planeta mog┼éa przemie┼Ťci─ç si─Ö z wewn─Ötrznej orbity, gdzie powsta┼éa bez wody, lub powsta┼éa dalej od gwiazdy i posiada wod─Ö, jednak nie mo┼╝emy by─ç tego pewni.
Przyjrzyjmy si─Ö teraz wskaz├│wkom pochodz─ůcym od gwiazd. Modele komputerowe ewolucji naszej galaktyki sugeruj─ů, ┼╝e gwiazdy wzbogacone o ci─Ö┼╝kie pierwiastki, czyli takie jak Proxima, nie mog─ů powsta─ç lokalnie (25 000 lat ┼Ťwietlnych od centrum galaktyki), gdy┼╝ nie ma tam wystarczaj─ůco du┼╝ej ilo┼Ťci dost─Öpnych cz─ůstek ci─Ö┼╝kich. Jednak bli┼╝ej centrum galaktyki, gdzie powstawanie gwiazd jest bardziej energiczne i trwa od dawna, powstanie gwiazd takich, jak Proxima jest mo┼╝liwe. Niedawne badania dr Sarah Loebman wraz z zespo┼éem pokaza┼éy, ┼╝e gwiazdy znajduj─ůce si─Ö w naszym galaktycznym s─ůsiedztwie ze sk┼éadem takim, jak Proxima, musia┼éy powsta─ç przynajmniej 10 000 lat ┼Ťwietlnych bli┼╝ej galaktycznego centrum. Najwyra┼║niej Proxima Centauri b┼é─ůdzi┼éa po naszej galaktyce, a jej historia mog┼éa odegra─ç wa┼╝n─ů rol─Ö w ewolucji Proximy b.
Orbita Proximy kr─ů┼╝─ůcej wok├│┼é Alphy Centauri A i B, przy za┼éo┼╝eniu, ┼╝e s─ů ze sob─ů zwi─ůzane grawitacyjnie, jest du┼╝a w por├│wnaniu do innych uk┼éad├│w wielokrotnych. Co wi─Öcej, jest tak du┼╝a, ┼╝e oddzia┼éywanie gwiazd A i B na Proxim─Ö jest s┼éabe, ale za to oddzia┼éywanie Drogi Mlecznej w znacznym stopniu ukszta┼étowa┼éo orbit─Ö gwiazdy. Ca┼éa masa Drogi Mlecznej powoduje, ┼╝e orbita Proximy bez przerwy zmienia zar├│wno kszta┼ét jak i orientacj─Ö. Proxima jest r├│wnie┼╝ podatna na grawitacyjne spotkania z przemieszczaj─ůcymi si─Ö w pobli┼╝u gwiazdami, kt├│re mog─ů wp┼éyn─ů─ç na jej orbit─Ö. Symulacje wykonane niedawno przez prof. Nate Kaib pokaza┼éy, ┼╝e te dwa efekty cz─Östo prowadz─ů do bliskich spotka┼ä gwiazd z uk┼éad├│w wielokrotnych, kt├│re zaburzaj─ů ich uk┼éady planetarne. Zaburzenia s─ů cz─Östo na tyle silne, ┼╝e mog─ů spowodowa─ç wyrzucenie planet z uk┼éadu i ca┼ékowicie zmieni─ç orbity pozosta┼éych planet. Nowe symulacje, przeprowadzone przez Russella Deitricka pokazuj─ů, ┼╝e ten scenariusz wzbudza powa┼╝ny niepok├│j r├│wnie┼╝ w przypadku Proximy; istnieje spore prawdopodobie┼ästwo, ┼╝e w przesz┼éo┼Ťci Proxima przelecia┼éa na tyle blisko Alphy Centauri A i B, ┼╝e jej uk┼éad planetarny si─Ö rozpad┼é, wyrzucaj─ůc rodze┼ästwo Proximy b w przestrze┼ä kosmiczn─ů. Je┼Ťli takie zaburzenie mia┼éo miejsce, Proxima b mog┼éa nie powsta─ç tam, gdzie widzimy j─ů dzisiaj, poniewa┼╝ jej orbita zosta┼éaby nim dotkni─Öta.
Nawet je┼Ťli Proxima nie jest obecnie zwi─ůzana z Alph─ů Centauri A i B, wydaje si─Ö, ┼╝e przemieszcza si─Ö razem z nimi i jest bardzo prawdopodobne, ┼╝e gwiazdy te powsta┼éy z tego samego dysku gazowo-py┼éowego. Je┼Ťli powsta┼éy razem, powinny mie─ç podobny sk┼éad i by─ç w niemal identycznym wieku. Odniesienie do wieku Alphy Centauri A i B jest o tyle wa┼╝ne, ┼╝e trudno jest stwierdzi─ç wiek gwiazd o ma┼éej masie takich jak Proxima Centauri. Astronomowie mog─ů oszacowa─ç wiek Alphy Centauri A dzi─Öki astrosejsmologii, nauce o ÔÇ×trz─Ösieniach gwiazdÔÇŁ. Gwiazdy wi─Öksze od S┼éo┼äca pulsuj─ů z na tyle du┼╝─ů cz─Östotliwo┼Ťci─ů, ┼╝e zaobserwowa─ç mo┼╝na wahania jasno┼Ťci, a ich szczeg├│┼éowe monitorowanie mo┼╝e ujawni─ç wiek gwiazdy. Badania prowadzone niedawno przez dr. Michaela Bazota dowiod┼éy, ┼╝e Alpha Centauri A ma pomi─Ödzy 3,5 a 6 miliard├│w lat. To zakres szerszy, ni┼╝ by┼Ťmy chcieli, ale Proxima jest na pewno na tyle wiekowa, ┼╝e mo┼╝e go┼Ťci─ç ┼╝ycie, a Proxima b mo┼╝e nawet by─ç w podobnym wieku, co Ziemia!
Teraz przyjrzymy si─Ö wskaz├│wkom dostarczanym przez uk┼éad planetarny Proximy Centauri. Olbrzymia wi─Ökszo┼Ť─ç energii potrzebnej do ┼╝ycia na Ziemi pochodzi od naszego S┼éo┼äca, a ma┼ée gwiazdy, takie jak Proxima, mog─ů produkowa─ç energi─Ö nawet przez biliony lat. Ich wielko┼Ť─ç jest niemal minimaln─ů wielko┼Ťci─ů gwiazdy, wi─Öc aby Proxima b mog┼éa otrzymywa─ç tyle energii s┼éonecznej, co Ziemia, musi znajdowa─ç si─Ö oko┼éo 25 razy bli┼╝ej swojej gwiazdy, ni┼╝ Ziemia S┼éo┼äca. Ta odleg┼éo┼Ť─ç to ekosfera. Proxima jest zdecydowanie ciemniejsza ni┼╝ S┼éo┼äce, ale i tak pozostaje ci─ůgiem reakcji termoj─ůdrowych, wi─Öc, je┼Ťli wszystkie inne czynniki pozostaj─ů takie same, zaistnienie ┼╝ycie wydaje si─Ö by─ç bardziej prawdopodobne w wi─Ökszych odleg┼éo┼Ťciach od gwiazdy. Bliskie orbity tworz─ů liczne przeszkody, kt├│rych nie musia┼éo pokonywa─ç ┼╝ycie na Ziemi. S─ů to mi─Ödzy innymi d┼éugi okres formowania si─Ö gwiazdy, kr├│tkie i energetyczne wyrzuty energii w postaci promieniowania UV i X, silne pole magnetyczne, wi─Öksze plamy gwiazdowe, wi─Öksze koronalne wyrzuty masy czy si┼éy p┼éywowe wynikaj─ůce z grawitacji, kt├│re powoduj─ů, ┼╝e w┼éa┼Ťciwo┼Ťci obrotowe ulegaj─ů zmianie, a oceany (je┼Ťli istniej─ů) i ska┼éy podlegaj─ů ocieplaniu poprzez tarcie.
Historia ewolucji jasno┼Ťci Proximy by┼éa wolna i skomplikowana. Wszystkie modele ewolucji gwiazd przewiduj─ů, ┼╝e przez pierwszy miliard lat Proxima powoli traci┼éa na jasno┼Ťci, a┼╝ do stanu, w kt├│rym znajduje si─Ö dzisiaj, co zak┼éada, ┼╝e przez oko┼éo pierwsz─ů ─çwiartk─Ö miliarda lat powierzchnia Proximy b by┼éa za gor─ůca, aby osi─ůgn─ů─ç warunki podobne do ziemskich. Jak pokaza┼éem niedawno z Rodrigo Lugerem, gdyby nasza obecna Ziemia znalaz┼éa si─Ö w takiej sytuacji, sta┼éaby si─Ö ┼Ťwiatem podobnym do wenusja┼äskiego, z rozszala┼éym efektem cieplarnianym mog─ůcym zniszczy─ç ca┼é─ů znajduj─ůc─ů si─Ö na planecie wod─Ö. Takie wysychanie jest mo┼╝liwe, gdy┼╝ wi─ůzania cz─ůsteczkowe pomi─Ödzy wodorem i tlenem w wodzie mog─ů by─ç zniszczone w wy┼╝szych partiach atmosfery przez promieniowanie pochodz─ůce od gwiazdy, a wod├│r, b─Öd─ůc najl┼╝ejszym pierwiastkiem, mo┼╝e uciec grawitacji planety. Bez wodoru nie mo┼╝e istnie─ç woda, a planeta nie nadaje si─Ö do ┼╝ycia. Ucieczka czy unikni─Öcie tego niepohamowanego efektu cieplarnianego by┼éo najwi─Ökszym wyzwaniem w szansie Proximy b na utworzenie ┼╝ycia.
Gdy gwiazda traci na jasno┼Ťci, proces niszczenia cz─ůsteczek wody zostaje wstrzymany, wi─Öc ca┼ékowite wyschni─Öcie jest mo┼╝liwe do unikni─Öcia. Je┼Ťli pozostaje jaka┼Ť woda, w├│wczas atmosfera mo┼╝e r├│wnie┼╝ zawiera─ç du┼╝e ilo┼Ťci tlenu pozosta┼éego po zniszczeniu pary wodnej. Du┼╝e ilo┼Ťci wody i tlenu mog─ů wydawa─ç si─Ö dobrym przepisem na ┼╝ycie, jednak prawie na pewno tak nie jest. Tlen jest jednym z najbardziej reaktywnych pierwiastk├│w, a jego obecno┼Ť─ç w m┼éodej atmosferze Proximy b prawdopodobnie powstrzyma┼éaby rozw├│j cz─ůstek prebiotycznych, kt├│re do powstania potrzebuj─ů warunk├│w z ma┼é─ů ilo┼Ťci─ů tlenu. ┼╗ycie na Ziemi powsta┼éo, gdy tlen by┼é nieobecny, a fotosynteza ostatecznie utworzy┼éa wystarczaj─ůco du┼╝─ů jego ilo┼Ť─ç, aby sta┼é si─Ö wa┼╝nym sk┼éadnikiem naszej atmosfery. Zauwa┼╝, ┼╝e zniszczenie tylko pewnej ilo┼Ťci wody prowadzi do dosy─ç zaskakuj─ůcej mo┼╝liwo┼Ťci, ┼╝e planeta mog┼éa posiada─ç oceany i atmosfer─Ö bogat─ů w tlen, ale nie mia┼éa mo┼╝liwo┼Ťci podtrzymania ┼╝ycia!
Kolejn─ů intryguj─ůc─ů mo┼╝liwo┼Ťci─ů jest to, ┼╝e Proxima b zaczyna┼éa jako planeta podobna do Neptuna, ale pocz─ůtkowa jasno┼Ť─ç gwiazdy i jej rozb┼éyski zniszczy┼éy atmosfer─Ö bogat─ů w wod├│r, aby odkry─ç go┼Ťcinn─ů dla ┼╝ycia Proxim─Ö znajduj─ůc─ů si─Ö ni┼╝ej. Taki ┼Ťwiat bada┼é Rodrigo Luger, ja oraz inni naukowcy i ustalili┼Ťmy, ┼╝e jest to realna droga do unikni─Öcia ca┼ékowitego wyschni─Öcia. Przede wszystkim, atmosfera wodorowa chroni wod─Ö. Je┼Ťli w powsta┼éej Proximie b 0.1-1% masy stanowi┼éaby pow┼éoka wodorowej, planeta straci┼éaby wod├│r, ale nie wod─Ö, potencjalnie staj─ůc si─Ö otwartym na ┼╝ycie ┼Ťwiatem, gdy jej gwiazda osi─ůgn─Ö┼éa swoj─ů obecn─ů jasno┼Ť─ç.
Ten szeroki zakres mo┼╝liwych ┼Ťcie┼╝ek ewolucyjnych stawia onie┼Ťmielaj─ůce wyzwanie dla przysz┼éych ziemskich i kosmicznych teleskop├│w, kt├│re b─Öd─ů szuka─ç ┼╝ycia w atmosferze Proximy b. Na szcz─Ö┼Ťcie moi wsp├│┼épracownicy z Virtual Planetary Lab, prof. Victoria Meadows, Giada Arney i Edward Schwieterman pracuj─ů nad technikami odr├│┼╝niania mo┼╝liwych stan├│w atmosfery Proximy b, nie martwi─ůc si─Ö na razie tym, czy powsta┼éo na niej ┼╝ycie, czy nie. Niemal wszystkie elementy atmosfery widoczne s─ů w spektrum, wi─Öc z nasz─ů wiedz─ů o mo┼╝liwych historiach planety mo┼╝emy zacz─ů─ç tworzy─ç instrumenty i planowa─ç obserwacje, kt├│re wska┼╝─ů najwa┼╝niejsze r├│┼╝nice. Na przyk┼éad przy wystarczaj─ůco wysokim ci┼Ťnieniu cz─ůsteczki tlenu mog─ů na chwil─Ö zwi─ůza─ç si─Ö ze sob─ů i stworzy─ç obserwowaln─ů w┼éa┼Ťciwo┼Ť─ç w spektrum. Co najwa┼╝niejsze, ci┼Ťnienie wymagane przez obserwator├│w, aby mog┼éo zosta─ç wykryte, jest na tyle du┼╝e, ┼╝e umo┼╝liwia rozr├│┼╝nienie pomi─Ödzy planet─ů ze zbyt du┼╝─ů ilo┼Ťci─ů tlenu, a tak─ů z ilo┼Ťci─ů odpowiedni─ů do ┼╝ycia. Dowiaduj─ůc si─Ö coraz wi─Öcej o planecie i uk┼éadzie, b─Ödziemy mogli stworzy─ç bibliotek─Ö obejmuj─ůc─ů mo┼╝liwe spektra, z pomoc─ů kt├│rych ilo┼Ťciowo b─Ödziemy w stanie ustali─ç jak prawdopodobne jest istnienie ┼╝ycia na Proximie b.
Pocz─ůtkowa jasno┼Ť─ç gwiazdy, wok├│┼é kt├│rej orbituje planeta, jest najwi─Öksz─ů przeszkod─ů dla ┼╝ycia, jednak inne kwestie r├│wnie┼╝ s─ů istotne. Jedn─ů z przeszk├│d, kt├│re pocz─ůtkowo uwa┼╝ano za uniemo┼╝liwiaj─ůce ┼╝ycie na planetach kr─ů┼╝─ůcych wok├│┼é czerwonych kar┼é├│w by┼éa mo┼╝liwo┼Ť─ç rotacji synchronicznej, oznaczaj─ůcej, ┼╝e jedna z p├│┼ékul przez ca┼éy okres obiegu jest zwr├│cona w kierunku gwiazdy. Dzieje si─Ö to z naszym Ksi─Ö┼╝ycem, kt├│rego te same si┼éy p┼éywowe podnosz─ůce oceany sprawi┼éy, ┼╝e Ksi─Ö┼╝yc pokazuje tylko jedn─ů swoj─ů po┼é├│wk─Ö Ziemi. Ze wzgl─Ödu na to, ┼╝e Proxima b kr─ů┼╝y tak blisko swojej gwiazdy, mo┼╝e ona znajdowa─ç si─Ö w takiej sytuacji, a zale┼╝y to od kszta┼étu jej orbity. Przez dekady astronomowie uwa┼╝ali, ┼╝e planeta w rotacji synchronicznej by┼éaby pozbawiona ┼╝ycia, poniewa┼╝ uwa┼╝ali, ┼╝e atmosfera nad wiecznie ciemn─ů p├│┼ékul─ů zamarza i opada na powierzchni─Ö. Obecnie uwa┼╝a si─Ö to za ma┼éo mo┼╝liwe, gdy┼╝ wiatry w atmosferze przenosz─ů energi─Ö na ca┼é─ů planet─Ö i podtrzymuj─ů po stronie ciemnej ciep┼éo wystarczaj─ůce do tego, aby atmosfera nie zamarza┼éa. Je┼Ťli wi─Öc chodzi o stabilno┼Ť─ç atmosferyczn─ů, rotacja synchroniczna nie jest przeszkod─ů dla zaistnienia ┼╝ycia na planecie.
Cho─ç rotacja synchroniczna nie jest bardzo niebezpieczna dla ┼╝ycia, mo┼╝liwe jest, ┼╝e si┼éy p┼éywowe dostarczaj─ů du┼╝e ilo┼Ťci energii do atmosfery i wn─Ötrza planety. Energia ta cz─Östo jest nazywana ÔÇ×p┼éywowym grzaniemÔÇŁ i wynika z deformacji planety spowodowanej zmianami w sile grawitacyjnej gwiazdy, kt├│ra oddzia┼éuje na planet─Ö na ca┼éej jej ┼Ťrednicy. Na przyk┼éad, je┼Ťli planeta ma orbit─Ö eliptyczn─ů, b─Öd─ůc bli┼╝ej gwiazdy odczuwa wi─Öksz─ů grawitacj─Ö ni┼╝ wtedy, gdy jest od niej oddalona. Ta r├│┼╝nica spowoduje, ┼╝e kszta┼ét planety zmieni si─Ö, a taka deformacja wywo┼éa─ç mo┼╝e tarcie pomi─Ödzy wewn─Ötrznymi warstwami planety, wytwarzaj─ůc ciep┼éo. W ekstremalnych przypadkach p┼éywowe grzanie mo┼╝e zapocz─ůtkowa─ç niepohamowany efekt cieplarniany w rodzaju tego, kt├│ry wysuszy┼é Wenus, niezale┼╝nie od ┼Ťwiat┼éa gwiazdy. Nie jest prawdopodobne, ┼╝eby Proxima b znajdowa┼éa si─Ö w tym stanie, ale grzanie p┼éywowe nadal mo┼╝e by─ç tam bardzo silne, powoduj─ůc ci─ůg┼ée erupcje wulkaniczne, jak na ksi─Ö┼╝ycu Jowisza, Io, lub/i wznosz─ůc ogromne fale oceaniczne. Na podstawie posiadanych przez nas informacji nie jeste┼Ťmy w stanie stwierdzi─ç wielko┼Ťci grzania p┼éywowego, jednak musimy by─ç go ┼Ťwiadomi i bada─ç jego implikacje.
Kr├│tkie, wysokoenergetyczne wybuchy Proximy Centauri, zwane rozb┼éyskami uwa┼╝ane s─ů ze utrudnienie dla powstania ┼╝ycia na powierzchni planety orbituj─ůcej wok├│┼é czerwonego kar┼éa. Rozb┼éyski i erupcje z ma┼éych obszar├│w na powierzchni gwiazd mog─ů spowodowa─ç kr├│tki (kilkugodzinny czy kilkudniowy) wzrost jasno┼Ťci. Problem w tym, ┼╝e rozb┼éyski emituj─ů podmuchy dodatnio na┼éadowanych proton├│w, a jak pokaza┼éa prof. Antigona Segura wraz z zespo┼éem, zmniejszaj─ů one warstw─Ö ozonow─ů, kt├│re mo┼╝e chroni─ç ┼╝ycie przed szkodliwym, wysokoenergetycznym promieniowaniem UV. Rozb┼éyski na Proximie maj─ů miejsce znacznie cz─Ö┼Ťciej, ni┼╝ na S┼éo┼äcu, a poniewa┼╝ Proxima b znajduje si─Ö znacznie bli┼╝ej swojej gwiazdy, ni┼╝ Ziemia, prawdopodobnie jest poddawana powtarzaj─ůcym si─Ö bombardowaniom. Je┼Ťli atmosfera mog┼éaby rozwin─ů─ç solidn─ů tarcz─Ö, kt├│ra chroni┼éaby przed tymi erupcjami, jak na przyk┼éad silne pole magnetyczne, w├│wczas rozb┼éyski mog┼éyby nie mie─ç dla ┼╝ycia znaczenia. Tak samo by┼éoby w przypadku, gdyby ┼╝ycie istnia┼éo kilka metr├│w pod wod─ů. W├│wczas rozb┼éyski nie powinny by─ç ┼Ťmiertelne dla ┼╝ycia na Proximie b.
Niepok├│j o rozb┼éyski naturalnie prowadzi do pytania, czy planeta w og├│le posiada chroni─ůce j─ů pole magnetyczne jak Ziemia. Przez lata wielu naukowc├│w uwa┼╝a┼éo, ┼╝e powstanie takich p├│l magnetycznych jest niemo┼╝liwe na planetach podobnych do Proximy b, poniewa┼╝ rotacja synchroniczna by to uniemo┼╝liwi┼éa. Uwa┼╝ano, ┼╝e pole magnetyczne jest generowane przez pr─ůd elektryczny poruszaj─ůcy si─Ö w j─ůdrze planety, a ruch na┼éadowanych cz─ůstek potrzebnych do wytworzenia tego pr─ůdu jest spowodowany ruchem obrotowym planety. Wolno obracaj─ůca si─Ö planeta mo┼╝e nie by─ç w stanie transportowa─ç na┼éadowanych cz─ůstek na tyle szybko, aby wygenerowa─ç pole magnetyczne mog─ůce odepchn─ů─ç rozb┼éyski i sprawi─ç, ┼╝e planety w ekosferze czerwonych kar┼é├│w b─Öd─ů mog┼éy utrzyma─ç atmosfer─Ö. Jednak nowsze badania pokazuj─ů, ┼╝e pola magnetyczne planet s─ů tak naprawd─Ö utrzymywane przez konwekcj─Ö, czyli proces, dzi─Öki kt├│remu gor─ůcy materia┼é wewn─ůtrz j─ůdra unosi si─Ö, stygnie i ponownie opada. Ruch obrotowy pomaga, ale dr Peter Driscoll i ja niedawno obliczyli┼Ťmy, ┼╝e konwekcja zupe┼énie wystarcza do utrzymania silnego pola magnetycznego na planecie o rotacji synchronicznej z i p┼éywowym grzaniem przez miliardy lat. Jest zatem ca┼ékowicie mo┼╝liwe, ┼╝e Proxima b posiada silne pole magnetyczne i mo┼╝e odpiera─ç rozb┼éyski.
Czy Proxima b jest zatem zdolna do podtrzymania ┼╝ycia? Kr├│tka odpowied┼║ brzmi: ÔÇ×To skomplikowaneÔÇŁ. Nie dokonali┼Ťmy wielu obserwacji, ale to, co wiemy pozwala na zawrotn─ů ilo┼Ť─ç mo┼╝liwo┼Ťci. Czy Proxima b przeby┼éa po┼éow─Ö galaktyki? Czy przetrwa┼éa niestabilno┼Ť─ç obejmuj─ůc─ů ca┼éy system planetarny, kt├│ra wyrzuci┼éa jej rodze┼ästwo w kosmos i zmieni┼éa jej orbit─Ö? Jak radzi┼éa sobie z pocz─ůtkow─ů wysok─ů jasno┼Ťci─ů swojej gwiazdy? Z czego jest zrobiona? Czy zaczyna┼éa jako planeta podobna do Neptuna, a potem upodobni┼éa si─Ö do Ziemi? Czy nieustannie bombardowana jest rozb┼éyskami i koronalnymi wyrzutami masy? Czy jest p┼éywowo ogrzana do stanu przypominaj─ůcego (lub gorszego ni┼╝) stan Io? S─ů to najwa┼╝niejsze pytania, na kt├│re musimy odpowiedzie─ç, aby stwierdzi─ç potencjaln─ů zdolno┼Ť─ç Proximy b do podtrzymywania ┼╝ycia i ustali─ç, czy nasza najbli┼╝sza galaktyczna s─ůsiadka to niego┼Ťcinny nieu┼╝ytek, zamieszkana planeta czy przysz┼éy dom dla ludzko┼Ťci.
Ostatnie pytanie nie jest a┼╝ tak retoryczne, jak mog┼éoby si─Ö wydawa─ç. Skoro ┼╝ycie potrzebuje ┼║r├│d┼éa energii, mo┼╝liwym jest, na d┼éu┼╝sz─ů met─Ö ÔÇô a na my┼Ťli mam d┼éuuug─ů met─Ö ÔÇô ┼╝eby planety takie jak Proxima b sta┼éy si─Ö idealnymi miejscami do ┼╝ycia. Nasze S┼éo┼äce wypali si─Ö ju┼╝ za 4 miliardy lat, a Proxima Centauri istnie─ç b─Ödzie przez kolejnych 4 biliony lat. Co wi─Öcej, je┼Ťli ÔÇ×planeta cÔÇŁ istnieje i lekko wp┼éywa na orbit─Ö b, grzanie p┼éywowe mog┼éoby niesko┼äczenie dostarcza─ç skromn─ů ilo┼Ť─ç energii do wn─Ötrza b, zapewniaj─ůc energi─Ö do utrzymania stabilnej atmosfery. Je┼Ťli ludzko┼Ť─ç ma prze┼╝y─ç d┼éu┼╝ej ni┼╝ S┼éo┼äce, musimy opu┼Ťci─ç Uk┼éad S┼éoneczny i podr├│┼╝owa─ç do innych gwiazd. Je┼Ťli Proxima b jest zdolna do podtrzymania ┼╝ycia, mo┼╝e by─ç idealnym miejscem do przeprowadzki. By─ç mo┼╝e w┼éa┼Ťnie odkryli┼Ťmy przysz┼éy dom dla ludzko┼Ťci! Jednak aby wiedzie─ç to na pewno, musimy wykona─ç o wiele wi─Öcej obserwacji, przeprowadzi─ç o wiele wi─Öcej symulacji komputerowych i, przy odrobinie szcz─Ö┼Ťcia, wys┼éa─ç sondy, kt├│re wykonaj─ů pierwszy bezpo┼Ťredni rekonesans egzoplanety. Podtrzymuj─ůca ┼╝ycie czy nie, Proxima b oferuje nowe spojrzenie na to, jak planety i ┼╝ycie wpasowuj─ů si─Ö w nasz wszech┼Ťwiat.
Podzi─Ökowania dla Victorii Meadows, Edwarda Schwietermana, Giada Arney i Petera Kelley.
Nota edytorska. Jest to artyku┼é popularnonaukowy oparty o naukowy raport ÔÇťThe habitability of Proxima b I : Evolutionary scenariosÔÇŁ, http://adsabs.harvard.edu/abs/2016arXiv160806919B , kt├│ry zosta┼é przed┼éo┼╝ony do Journal Astrobiology 25 sierpnia. Ocena przypuszczalnego po┼éo┼╝enia Proximy b w ekosferze jest kluczowa dla interpretacji znaczenia wykrycia Proximy b, zaprojektowania przysz┼éych obserwacji, a nawet nadania nowych kszta┼ét├│w instrumentom i misjom kosmicznym. W momencie og┼éoszenia odkrycia, zesp├│┼é Pale Red Dot nawi─ůza┼é kontakt z dwiema grupami ekspert├│w, aby ocenili oni te wczesne przypuszczenia o umiejscowieniu Proximy b w ekosferze. Prof Rory Barnes przewodniczy┼é jednej z tych grup. Wyniki pracy drugiej grupy (prowadzonej przez I. Ribas i M. Turbat) streszczone s─ů na stronie: http://proximacentauri.info i s─ů technicznie wyja┼Ťnione w dw├│ch artyku┼éach. Kolejne badania z pewno┼Ťci─ů s─ů w toku.
Artykuł powstał w ramach kampanii społecznej projektu Pale Red Dot i w oryginale dostępny jest na stronie projektu pod adresem: http://www.palereddot.org
Tłumaczenie na język polski: Puls Kosmosu / Ewa Stokłosa
Tagi: Astrobiologia, najbli┼╝sza egzplaneta, Proxima b, Proxima Centauri, wyrozniony, ┼╝ycie na egzoplanetach, ┼╝ycie na Proxima b, ┼╗ycie w kosmosie
http://www.pulskosmosu.pl/2016/08/29/pa ... roximie-b/


Za┼é─ůczniki:
PALE RED DOT 0.jpg
PALE RED DOT 0.jpg [ 41.89 KiB | Przegl─ůdane 1328 razy ]
PALE RED DOT.jpg
PALE RED DOT.jpg [ 322.59 KiB | Przegl─ůdane 1328 razy ]
PALE RED DOT2.jpg
PALE RED DOT2.jpg [ 103.31 KiB | Przegl─ůdane 1328 razy ]
PALE RED DOT3.jpg
PALE RED DOT3.jpg [ 144.98 KiB | Przegl─ůdane 1328 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä 2016
PostNapisane: ┼Ťroda, 31 sierpnia 2016, 08:29 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Debata Obywatelska ESA i European Rover Challenge
10 wrze┼Ťnia w Rzeszowie odb─Ödzie si─Ö debata obywatelska na temat przestrzeni kosmicznej dla Europy organizowana przez Europejsk─ů Agencj─Ö Kosmiczn─ů (ESA). To wyj─ůtkowa ÔÇô maj─ůca form─Ö pierwszej instancji ÔÇô forma konsultacji organizowana w ka┼╝dym kraju cz┼éonkowskim Europejskiej Agencji Kosmicznej. Ponad 2000 obywateli wybranych w taki spos├│b, aby odzwierciedlali spo┼éeczno-demograficzn─ů r├│┼╝norodno┼Ť─ç swojego kraju, b─Ödzie debatowa┼éo na temat przestrzeni kosmicznej podczas ca┼éodniowego spotkania. Aby umo┼╝liwi─ç zgromadzenie wynik├│w z 22 kraj├│w w jednym zbiorczym europejskim raporcie, wszystkie debaty b─Öd─ů przebiega┼éy wed┼éug tych samych instrukcji, a ich uczestnicy b─Öd─ů odpowiadali na te same pytania.
Debata zostanie przeprowadzona w formie ca┼éodniowego spotkania 100 obywateli nieb─Öd─ůcych specjalistami w omawianych dziedzinach w ka┼╝dej lokalizacji. Podczas debaty uczestnicy uzyskaj─ů informacje na temat przestrzeni kosmicznej i dzia┼éalno┼Ťci EAK oraz b─Öd─ů zajmowali si─Ö og├│lnymi zagadnieniami dotycz─ůcymi przestrzeni kosmicznej. Dyskusje na poszczeg├│lne tematy b─Öd─ů si─Ö odbywa┼éy w ma┼éych grupach, a nast─Öpnie zostan─ů uwzgl─Ödnione przy podejmowaniu decyzji na temat przysz┼éo┼Ťci przestrzeni kosmicznej oraz jej wp┼éywu.
Debata obywatelska daje ka┼╝demu uczestnikowi mo┼╝liwo┼Ť─ç wypowiedzenia si─Ö na dany temat. Przed terminem debaty uczestnicy otrzymaj─ů informacje na jej temat za po┼Ťrednictwem poczty elektronicznej, tak aby mogli wyrobi─ç sobie zdanie w zakresie omawianych zagadnie┼ä. Nast─Öpnie podczas debaty ka┼╝dy uczestnik we┼║mie udzia┼é w 6 r├│┼╝nych dyskusjach z innymi uczestnikami, wyra┼╝aj─ůc swoje pogl─ůdy poprzez osobiste i anonimowe oddanie g┼éosu. Dyskusje b─Öd─ů moderowane, tak aby zapewni─ç ka┼╝demu uczestnikowi komfortowe warunki. Zmiana miejsca wynika z po┼é─ůczenia Debaty z wydarzeniem o nazwie European Rover Challenge (http://roverchallenge.eu/).
Aby wzi─ů─ç udzia┼é, nie trzeba mie─ç specjalistycznej wiedzy na temat przestrzeni kosmicznej: wk┼éad ka┼╝dego z uczestnik├│w polega na jego w┼éasnych do┼Ťwiadczeniach. Udzia┼é jest bezp┼éatny, a rejestracja potrwa do niedzieli 4 wrze┼Ťnia 2016 roku, do godziny 23:00. Wszystkie osoby chc─ůce wzi─ů─ç udzia┼é w debacie mog─ů dokona─ç rejestracji za po┼Ťrednictwem witryny http://citizensdebate.space
http://news.astronet.pl/index.php/2016/ ... challenge/


Za┼é─ůczniki:
Debata Obywatelska ESA i European Rover Challenge.jpg
Debata Obywatelska ESA i European Rover Challenge.jpg [ 114.84 KiB | Przegl─ůdane 1320 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä 2016
PostNapisane: ┼Ťroda, 31 sierpnia 2016, 08:31 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Debata obywatelska Europejskiej Agencji Kosmicznej
Wysłane przez tuznik
Zapraszamy do udzia┼éu w debacie obywatelskiej Europejskiej Agencji Kosmicznej w dniu 10.09.2016 r. W my┼Ťl sentencji Vox populi, vox Dei Europejska Agencja Kosmiczna (ESA ÔÇô European Space Agency) zapragn─Ö┼éa us┼éysze─ç i tw├│rczo wykorzysta─ç opinie obywateli 22 kraj├│w cz┼éonkowskich ESA.

Dnia 10 wrze┼Ťnia 2016 roku ponad 2000 os├│b b─Ödzie mia┼éo wyj─ůtkow─ů okazj─Ö wypowiedzie─ç si─Ö na temat wp┼éywu eksploracji przestrzeni kosmicznej i technologii kosmicznych na ┼╝ycie przeci─Ötnego Europejczyka i ┼╝ycie przysz┼éych pokole┼ä.

Zorganizowane przez ESA debaty b─Öd─ů odbywa─ç si─Ö w 22 krajach jednocze┼Ťnie, a ich uczestnicy odpowiedz─ů na te same pytania i wed┼éug identycznych instrukcji. Wyniki wszystkich spotka┼ä zostan─ů opublikowane w zbiorczym europejskim raporcie. Spotkanie b─Ödzie mia┼éo form─Ö rozm├│w w ┼╝yczliwej atmosferze, przy stolikach dla 6-8 os├│b. Ka┼╝demu z 5 blok├│w tematycznych b─Ödzie towarzyszy┼é specjalny materia┼é filmowy ESA.

Dodatkowo s┼éowo powitalne do elitarnej grupy uczestnik├│w z obszaru ca┼éej Europy skieruje dyrektor generalny ESA, Jan Woerner. Debata w Polsce odb─Ödzie w Centrum Wystawienniczo-Kongresowym w Jasionce ko┼éo Rzeszowa, obiekcie o prawdziwie ÔÇ×kosmicznejÔÇŁ architekturze.

Do udzia┼éu zapraszamy przede wszystkim osoby, kt├│re pragn─ů mie─ç wp┼éyw na otaczaj─ůc─ů ich rzeczywisto┼Ť─ç oraz nie boj─ů si─Ö wyra┼╝a─ç swojego zdania. Nie trzeba by─ç specjalist─ů od technologii kosmicznych, nie trzeba by─ç zwi─ůzanym z bran┼╝─ů lotnicz─ů, kosmiczn─ů czy pokrewnymi.

Ale UWAGA! Sama debata to nie wszystko - zapraszamy r├│wnie┼╝ na European Rover Challenge (zawody ┼éazik├│w marsja┼äskich, pokazy naukowo-technologiczne i inne atrakcje: http://roverchallenge.eu/) oraz European Robotics Congress (http://congress.roverchallenge.eu/) ÔÇô pierwszy europejski kongres robotyczny, skierowany do sektora kosmicznego i oko┼éokosmicznego.

Aby wzi─ů─ç udzia┼é w Debacie nale┼╝y si─Ö TYLKO ZAREJESTROWA─ć. Liczba miejsc ograniczona (100 os├│b). Udzia┼é jest bezp┼éatny, a organizatorzy zapewniaj─ů ca┼éodzienne wy┼╝ywienie (ewentualnie ca┼éodzienny catering).

Wi─Öcej informacji:
REJESTRACJA

Źródło: polsa.gov.pl

Na ilustracji:
Plakat debaty. Źródło: polsa.gov.pl
http://www.urania.edu.pl/wiadomosci/deb ... -2454.html


Za┼é─ůczniki:
Debata obywatelska Europejskiej Agencji Kosmicznej.jpg
Debata obywatelska Europejskiej Agencji Kosmicznej.jpg [ 99.11 KiB | Przegl─ůdane 1319 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä 2016
PostNapisane: ┼Ťroda, 31 sierpnia 2016, 08:33 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Zobacz odbicie S┼éo┼äca w pier┼Ťcieniach Saturna
NASA opublikowa┼éa niezwyk┼ée zdj─Öcie wykonane przez sond─Ö Cassini, na kt├│rym wida─ç odbicie S┼éo┼äca w pier┼Ťcieniach Saturna. Fotografia jest niezwyk┼éa, cho─ç nie pierwsza tego rodzaju, bo agencja opublikowa┼éa podobn─ů niemal dok┼éadnie 10 lat temu. Warunki do powstania takiego obrazu s─ů do┼Ť─ç proste, cho─ç nie┼éatwe do spe┼énienia - S┼éo┼äce musi by─ç dok┼éadnie za sond─ů, fotografuj─ůc─ů pier┼Ťcienie.

┼Üwiec─ůcy punkt pojawia si─Ö tym razem na pier┼Ťcieniu B Saturna. Zdj─Öcie wykonano 26 sierpnia tego roku, z odleg┼éo┼Ťci oko┼éo 1,5 miliona kilometr├│w, z pomoc─ů szerokok─ůtnej kamery sondy Cassini, pod k─ůtem 28 stopni do p┼éaszczyzny pier┼Ťcieni.

Naukowcy NASA t┼éumacz─ů, ┼╝e wyra┼║ny efekt wi─ů┼╝e si─Ö nie tylko z faktem, ┼╝e cz─ůsteczki tworz─ůce pier┼Ťcienie odbijaj─ů ┼Ťwiat┼éo s┼éoneczne w stron─Ö obiektywu sondy, ale tez z tym, ┼╝e pod tym w┼éa┼Ťnie k─ůtem nie s─ů widoczne cienie, rzucane przez te cz─ůstki. W miar─Ö oddalania si─Ö od samego odbicia, cienie staj─ů si─Ö coraz bardziej widoczne i obraz stopniowo ciemnieje.
Na pochodz─ůcym sprzed 10 lat zdj─Öciu poni┼╝ej wida─ç z kolei odbicie S┼éo┼äca w pier┼Ťcieniu A Saturna. Ten obraz wykonano ta sama kamer─ů, 23 lipca 2006 roku, z odleg┼éo┼Ťci oko┼éo 262 tysi─Öcy kilometr├│w.
Grzegorz Jasiński

http://www.rmf24.pl/nauka/news-zobacz-o ... Id,2260273


Za┼é─ůczniki:
Zobacz odbicie S┼éo┼äca w pier┼Ťcieniach Saturna.jpg
Zobacz odbicie S┼éo┼äca w pier┼Ťcieniach Saturna.jpg [ 83.16 KiB | Przegl─ůdane 1318 razy ]
Zobacz odbicie S┼éo┼äca w pier┼Ťcieniach Saturna 2.jpg
Zobacz odbicie S┼éo┼äca w pier┼Ťcieniach Saturna 2.jpg [ 76.88 KiB | Przegl─ůdane 1318 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä 2016
PostNapisane: ┼Ťroda, 31 sierpnia 2016, 08:35 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Sonda Juno najbli┼╝ej Jowisza ju┼╝ w najbli┼╝sz─ů sobot─Ö
Wysłane przez tuznik

W najbli┼╝sz─ů sobot─Ö o godz. 12:51 UTC sonda Juno NASA b─Ödzie zbli┼╝a─ç si─Ö do wierzcho┼ék├│w chmur Jowisza, b─Ödzie najbli┼╝ej ni┼╝ w jakimkolwiek innym momencie jej g┼é├│wnego zadania.

W momencie najwi─Ökszego zbli┼╝enia do Juno b─Ödzie na wysoko┼Ťci oko┼éo 4200 km nad wiruj─ůcymi chmurami Jowisza i b─Ödzie podr├│┼╝owa─ç z pr─Ödko┼Ťci─ů 208 000 km/h w stosunku do planety. "Po raz pierwszy b─Ödziemy tak blisko Jowisza, od kiedy sonda wesz┼éa na jego orbit─Ö 4 lipca", powiedzia┼é Scott Bolton, g┼é├│wny badacz Juno z Southwest Research Institute w San Antonio.

"Wtedy uruchomili┼Ťmy wszystkie instrumenty. Od tamtej pory, sprawdzili┼Ťmy Juno od dziobu a┼╝ do rufy i z powrotem. Mamy jeszcze du┼╝o do zrobienia, ale jeste┼Ťmy przekonani, ┼╝e wszystko zadzia┼éa ┼Ťwietnie, wi─Öc podczas tego nadchodz─ůcego przelotu mamy oczy i uszy skupione na sondzie Juno i na naszych instrumentach naukowych"

Nie tylko pakiet Juno o┼Ťmiu instrument├│w naukowych ma by─ç w┼é─ůczony, ale r├│wnie┼╝ instrument sondy obserwuj─ůcy w ┼Ťwietle widzialnym - JunoCam zostanie w┼é─ůczona podczas niekt├│rych zbli┼╝e┼ä. Gar┼Ť─ç zdj─Ö─ç JunoCam, w tym najwy┼╝szej rozdzielczo┼Ťci obrazy atmosfery Jowisza i pierwszy rzut oka na p├│┼énocny i po┼éudniowy biegun Jowisza, maj─ů by─ç udost─Öpniane podczas dalszej cz─Ö┼Ťci bada┼ä w przysz┼éym tygodniu.

Źródło: NASA

Opracował:
Adam Tu┼╝nik

Wi─Öcej informacji:
NASA's Juno to Soar Closest to Jupiter This Saturday



http://www.urania.edu.pl/wiadomosci/son ... -2455.html


Za┼é─ůczniki:
Sonda Juno najbli┼╝ej Jowisza ju┼╝ w najbli┼╝sz─ů sobot─Ö.jpg
Sonda Juno najbli┼╝ej Jowisza ju┼╝ w najbli┼╝sz─ů sobot─Ö.jpg [ 41.81 KiB | Przegl─ůdane 1317 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä 2016
PostNapisane: ┼Ťroda, 31 sierpnia 2016, 08:37 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Pierwsze spotkanie "Space Team" po kilku długich latach
Wysłane przez tuznik
W dniach 25-26.08 w Krakowie odby┼éo si─Ö spotkanie czworga niezwyk┼éych mi┼éo┼Ťnik├│w astronomii. Byli to uczniowie lice├│w oraz tegoroczni maturzy┼Ťci, kt├│rzy ponad 3 lata temu reprezentowali nasz kraj w Stanach Zjednoczonych w zawodach konkursu astronautycznego "Astrobot", organizowanego przez Mars Society Polska oraz Krajowy Fundusz na rzecz Dzieci.

Pi─ůtka ┼Ťmia┼ék├│w, kt├│rzy ponad trzy lata temu w nagrod─Ö polecieli do Stan├│w Zjednoczonych, a dok┼éadnie do Centrum Kosmicznego NASA na Florydzie. W tym roku po kilku d┼éugich latach przerwy w gronie czteroosobowym spotkali si─Ö w Krakowie; Miko┼éaj Sabat z Kielc, aktualny prezes PTMA Oddzia┼éu w Kielcach, Filip Wilk przysz┼éy student Lotnictwa i Kosmonautyki na Akademii Technicznej w Warszawie, Maja Wo┼║niakowska z Zielonej G├│ry, przysz┼éa studentka medycyny w Gda┼äsku, Jakub Wr├│bel z Jas┼éa, przysz┼éy student UMCS w Lublinie, oraz nieobecny na spotkaniu Micha┼é Jakubowski z Krakowa.

Trzy lata temu przyje┼╝d┼╝aj─ůc z r├│┼╝nych stron Polski na fina┼é, kt├│ry odby┼é si─Ö 21 kwietnia 2013 roku w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie, nie spodziewali si─Ö z pewno┼Ťci─ů tak ogromnego sukcesu, kt├│ry na nich czeka┼é. Zadaniem konkursowym "Space Team" by┼éo zbudowanie i zaprogramowanie robota, kt├│ry musia┼é nast─Öpnie samodzielnie wykona─ç kilka r├│┼╝nych zada┼ä konkursowych, mi─Ödzy innymi przejazd w labiryncie, czy znajdowanie i transportowanie pi┼éeczek do bazy.

Zadania mia┼éy na celu przypomina─ç realne problemy, z kt├│rymi zmierz─ů si─Ö w przysz┼éo┼Ťci in┼╝ynierowie podczas d┼éugich misji kosmicznych. Tym pi─Öciorgu dobrze zorganizowanym i przygotowanym do ci─Ö┼╝kiej rywalizacji gimnazjalistom szcz─Ö┼Ťcie dopisa┼éo, uda┼éo im si─Ö wygra─ç i spe┼éni─ç jedno ze swoich marze┼ä, jakim by┼éo odwiedzenie Centrum Kosmiczne NASA na przyl─ůdku Canaveral na Florydzie. Dla wielu z nich, jak sami twierdz─ů, by┼éo to niezapomniane i fascynuj─ůce do┼Ťwiadczenie, kt├│re z pewno┼Ťci─ů zapami─Ötali i b─Öd─ů pami─Öta─ç d┼éugo, a nawet do ko┼äca swojego ┼╝ycia.

"Jestem bardzo szcz─Ö┼Ťliwa, nadal trudno mi w to uwierzy─ç, ┼╝e moi koledzy s─ů w tej chwili w szkole, a ja prze┼╝ywam tak niezwyk┼ée chwile. Centrum Kosmiczne Kennedy to fascynuj─ůce miejsce! Ogl─ůdanie z bliska rakiety kosmicznej Saturn V zrobi┼éo na mnie ogromne wra┼╝enie" - s┼éowa te zosta┼éy wypowiedziane trzy lata temu przez Maj─Ö Wo┼║niakowsk─ů z Zielonej G├│ry, uczestniczk─Ö zespo┼éu "Space Team".

Spotkanie, kt├│re mia┼éo miejsce w Krakowie, umo┼╝liwi┼éo wszystkim czterem uczestnikom wspomnienie wydarze┼ä sprzed ponad trzech lat, oraz da┼éo szans─Ö om├│wienia wsp├│lnych wi─ů┼╝─ůcych plan├│w i marze┼ä na przysz┼éo┼Ť─ç zwi─ůzanych w┼éa┼Ťnie z Astronomi─ů.

Kto wie, czy Maja, Miko┼éaj, Filip, Jakub i Micha┼é nie odkryj─ů jeszcze nie jedn─ů z tajemnic niezbadanego jak dot─ůd do ko┼äca i pe┼énego przerozmaitych zagadek Wszech┼Ťwiata? - czego im oczywi┼Ťcie z serca ┼╝yczymy!

Autor: Adam Tu┼╝nik
http://www.urania.edu.pl/wiadomosci/pie ... -2456.html


Za┼é─ůczniki:
Pierwsze spotkanie.jpg
Pierwsze spotkanie.jpg [ 114.06 KiB | Przegl─ůdane 1316 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä 2016
PostNapisane: ┼Ťroda, 31 sierpnia 2016, 08:38 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
ALMA odkrywa bogate wnętrza dysków gazowych wokół większych gwiazd
Wysłane przez nowak
Astronomowie korzystaj─ůcy z Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) zbadali dziesi─ůtki m┼éodych gwiazd podobnych do S┼éo┼äca oraz innych, prawie dwukrotnie wi─Ökszych i odkryli, ┼╝e te wi─Öksze posiadaj─ů bogate zbiory tlenku w─Ögla w swoich dyskach py┼éowych. W odr├│┼╝nieniu od nich, ma┼éo masywne gwiazdy podobne do S┼éo┼äca maj─ů dyski py┼éowe praktycznie pozbawione gazu.

Odkrycie to stoi w sprzeczno┼Ťci z oczekiwaniami astronom├│w, kt├│rzy utrzymuj─ů, ┼╝e silniejsze promieniowanie wi─Ökszych gwiazd powinno znie┼Ť─ç gaz z ich ob┼éok├│w py┼éowych szybciej, ni┼╝ stosunkowo ┼éagodne promieniowanie mniejszych gwiazd. Mo┼╝e ono by─ç tak┼╝e nowym spojrzeniem na proces formowania si─Ö planet olbrzym├│w wok├│┼é m┼éodych gwiazd.

Dyski py┼éowe znajduj─ů si─Ö wok├│┼é gwiazd, kt├│re trac─ů swoje nape┼énione gazem dyski protoplanetarne, i rozpoczynaj─ů proces formowania si─Ö planet, asteroid, komet i innych planetozymali. Wok├│┼é m┼éodych gwiazd wiele z tych nowo powsta┼éych obiekt├│w jeszcze osiada na orbitach i zderzaj─ůc si─Ö produkuje wystarczaj─ůc─ů ilo┼Ť─ç gruzu, by m├│g┼é powsta─ç drugi dysk py┼éowy.

Wcze┼Ťniejsze pomiary spektroskopowe dysk├│w py┼éowych wykaza┼éy, ┼╝e niekt├│re z nich mia┼éy nieoczekiwan─ů sygnatur─Ö chemiczn─ů, sugeruj─ůc─ů nadmiar tlenku w─Ögla. Odkrycie to by┼éo zaskakuj─ůce, poniewa┼╝ astronomowie wierz─ů, ┼╝e gaz ten dawno powinien by┼é znikn─ů─ç.

W poszukiwaniu wskaz├│wek, dlaczego niekt├│re gwiazdy zachowuj─ů dysk bogaty w gaz, Jesse Lieman-Sifry i jego zesp├│┼é przebada┼é 24 uk┼éady gwiazdowe w asocjacji OB gwiazdozbior├│w Skorpiona i Centaura. To lu┼║ne gwiezdne skupiska znajduj─ůce si─Ö kilkaset lat ┼Ťwietlnych od Ziemi, zawieraj─ůce setki ma┼éo masywnych i ┼Ťrednio masywnych gwiazd. Nasze S┼éo┼äce jest zaliczane do gwiazd ma┼éo masywnych.

Astronomowie zaw─Özili zakres poszukiwa┼ä do gwiazd w wieku oko┼éo 10 milion├│w lat - na tyle starych, aby mog┼éy wytworzy─ç pe┼éen uk┼éad planetarny wraz z dyskiem py┼éowym - i wykorzystali ALMA do zbadania b┼éysk├│w na submilimetrowej d┼éugo┼Ťci fali, pochodz─ůcych od tlenku w─Ögla znajduj─ůcego si─Ö w gwiezdnych dyskach py┼éowych.

Zesp├│┼é prowadzi┼é badania w sumie przez sze┼Ť─ç nocy pomi─Ödzy grudniem 2013 r. a grudniem 2014 r., obserwuj─ůc przez zaledwie 10 minut ka┼╝dej nocy. W czasie tych bada┼ä osi─ůgni─Öto najbardziej obszerne jak do tej pory pomiary interferometryczne na milimetrowych d┼éugo┼Ťciach fali.

Posiadaj─ůc niewiarygodnie bogaty zbi├│r obserwacji, astronomowie znale┼║li najbogatszy w gaz dysk w pojedynczym badaniu. Spo┼Ťr├│d pr├│bki 24 dysk├│w, naukowcy zauwa┼╝yli trzy, kt├│re wykazywa┼éy siln─ů emisj─Ö tlenku w─Ögla. Ku ich zaskoczeniu, wszystkie trzy bogate w gaz dyski otacza┼éy gwiazdy oko┼éo dwukrotnie masywniejsze od S┼éo┼äca. W ┼╝adnej z szesnastu mniejszych, podobnych do S┼éo┼äca gwiazd z pr├│bki nie ujawniono dysku z wi─Ökszym zapasem tlenku w─Ögla. Obserwacje te sugeruj─ů, ┼╝e bardziej prawdopodobne jest istnienie dysk├│w ze z┼éo┼╝ami gazu wok├│┼é wi─Ökszych gwiazd, ni┼╝ wok├│┼é tych podobnych do S┼éo┼äca.

Odkrycie to jest sprzeczne z intuicj─ů, poniewa┼╝ bardzo masywne gwiazdy zalewaj─ů swoje uk┼éady planetarne energetycznym promieniowaniem ultrafioletowym, kt├│re powinno zniszczy─ç dwutlenek w─Ögla zalegaj─ůcy w ich dyskach py┼éowych. Jednak┼╝e te nowe badania pokazuj─ů, ┼╝e wi─Öksze gwiazdy w jaki┼Ť spos├│b s─ů zdolne zachowa─ç lub uzupe┼énia─ç swoje zapasy tlenku w─Ögla, m.in. poprzez zderzenia komet b─ůd┼║ odparowywania p┼éaszcza lodowego ziaren py┼éu.

Fakt istnienia tego gazu mo┼╝e mie─ç wa┼╝ne znaczenie w procesie formowania si─Ö planet. Tlenek w─Ögla jest g┼é├│wnym sk┼éadnikiem atmosfery planet olbrzym├│w. Jego obecno┼Ť─ç w dysku py┼éowym mo┼╝e oznacza─ç, ┼╝e inne gazy, w tym wod├│r, te┼╝ s─ů obecne, ale by─ç mo┼╝e w znacznie ni┼╝szym st─Ö┼╝eniu. Astronomowie przypuszczaj─ů, ┼╝e je┼╝eli niekt├│re dyski py┼éowe s─ů w stanie utrzyma─ç znaczne ilo┼Ťci gazu, mo┼╝e to zmieni─ç przewidywany termin formowania si─Ö planet olbrzym├│w wok├│┼é m┼éodych gwiazd.

Przysz┼ée obserwacje wysokiej rozdzielczo┼Ťci tych dysk├│w bogatych w gaz mog─ů pozwoli─ç astronomom wywnioskowa─ç lokalizacj─Ö gazu w dysku, kt├│re mog─ů pom├│c zrozumie─ç jego pochodzenie. Je┼╝eli gaz powstaje w wyniku zderze┼ä planetozymali, astronomowie powinni si─Ö skoncentrowa─ç na regionach dysku, w kt├│rych do nich dochodzi. ALMA jest jedynym instrumentem zdolnym do uzyskiwania tego rodzaju zdj─Ö─ç w wysokiej rozdzielczo┼Ťci.

Wed┼éug Lieman-Sifry dyski te s─ů tak r├│┼╝norodne, jak uk┼éady planetarne im towarzysz─ůce. Odkrycie, ┼╝e niekt├│re dyski py┼éowe wok├│┼é wi─Ökszych gwiazd zachowuj─ů tlenek w─Ögla d┼éu┼╝ej, ni┼╝ te podobne do S┼éo┼äca mo┼╝e zapewni─ç wgl─ůd w to, jak─ů rol─Ö odgrywa ten gaz w procesie firmowania si─Ö uk┼éad├│w planetarnych.

Wi─Öcej informacji:
ALMA Finds Unexpected Trove of Gas Around Larger Stars


Opracowanie:
Agnieszka Nowak

Źródło:
ALMA Observatory
http://www.urania.edu.pl/wiadomosci/alm ... -2457.html


Za┼é─ůczniki:
ALMA odkrywa bogate wnętrza dysków gazowych wokół większych gwiazd.jpg
ALMA odkrywa bogate wn─Ötrza dysk├│w gazowych wok├│┼é wi─Ökszych gwiazd.jpg [ 53.05 KiB | Przegl─ůdane 1315 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä 2016
PostNapisane: ┼Ťroda, 31 sierpnia 2016, 08:40 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Kolejny rekord odleg┼éo┼Ťci w gromadach galaktyk
Wysłane przez czart
25 sierpnia pisali┼Ťmy o odkryciu czterech gromad galaktyk odleg┼éych o oko┼éo 10 miliard├│w lat ┼Ťwietlnych, a naukowcy ju┼╝ znale┼║li bardziej odleg┼é─ů gromad─Ö. Gromada galaktyk CL J1001+0220 znajduje si─Ö 11,1 miliarda la ┼Ťwietlnych od nas.

Jak podaje Rentgenowskie Obserwatorium Chandra, obserwacje prowadzone tym kosmicznym teleskopem, a tak┼╝e kilkoma innymi instrumentami kosmicznymi i naziemnymi, pozwoli┼éy na odkrycie w gromady galaktyk, kt├│rej ┼Ťwiat┼éo potrzebuje 11,1 miliarda lat, aby dotrze─ç do nas. Wed┼éug odkrywc├│w, gromad─Ö t─Ö uda┼éo si─Ö dostrzec tu┼╝ po tym jak przesz┼éa ze stadium lu┼║nego zgrupowania galaktyk (protogromady) do w pe┼éni wykszta┼éconej gromady galaktyk. O ile protogromady dostrzegano juz na dalszych odleg┼éo┼Ťciach, to w przypadku pe┼énoprawnej gromady jest to rekordowy dystans.

Gromada CL J1001 charakteryzuje si─Ö nie tylko du┼╝─ů odleg┼éo┼Ťci─ů, ale tak┼╝e intensywnymi procesami gwiazdotw├│rczymi z temper oko┼éo 3000 mas S┼éo┼äca na rok. W centralnej cz─Ö┼Ťci gromady spo┼Ťr├│d 11 galaktyk, w przypadku dziewi─Öciu zachodz─ů procesy formowania si─Ö bardzo du┼╝ych ilo┼Ťci nowych gwiazd. Obserwacje sugeruj─ů, ┼╝e galaktyki eliptyczne w gromadzie formuj─ů gwiazdy kr├│cej i gwa┼étowniej ni┼╝ ich odpowiedniczki poza gromad─ů. Por├│wnanie wynik├│w obserwacji z symulacjami gromad galaktyk ujawnia niespodziewanie du┼╝o masy w gwiazdach w stosunku do ca┼ékowitej masy gromady, czyli albo procesy gwiazdotw├│rcze s─ů niezwykle intensywne w przypadku odleg┼éych galaktyk, albo przypadek gromady CL J1001 jest tak rzadki, ┼╝e nie natrafiono na jej odpowiedniczk─Öw symulacjach kosmologicznych.

Do zebrania danych posłużyły teleskopy od kilku instytucji naukowych, w tym od NASA, ESA, ESO. Lista teleskopów obejmuje: Obserwatorium Rentgenowskie Chandra, Kosmiczny Teleskop Hubble'a, Kosmiczny Teleskop Spitzera, XMM-Newton, Hershel, Karl G. Jansky Very Large Array, Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), Institut de Radioastronomie Millimetrique Northern Extended Millimeter Array (IRAM NOEMA) oraz teleskop VLT

Wyniki opisano w artykule, kt├│ry ukaza┼é si─Ö 30 sierpnia 2016 r. w czasopi┼Ťmie ÔÇ×The Astrophysical JournalÔÇŁ.

Źródło: Chandra X-Ray Observatory / NASA

Wi─Öcej informacji:
ÔÇó Record-breaking Galaxy Cluster Discovered
ÔÇó Zaobserwowano cztery najdalsze gromady galaktyk
http://www.urania.edu.pl/wiadomosci/kol ... -2458.html


Za┼é─ůczniki:
Kolejny rekord odleg┼éo┼Ťci w gromadach galaktyk.jpg
Kolejny rekord odleg┼éo┼Ťci w gromadach galaktyk.jpg [ 136.5 KiB | Przegl─ůdane 1315 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä 2016
PostNapisane: ┼Ťroda, 31 sierpnia 2016, 08:41 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Hubble obserwuje nieregularn─ů wysp─Ö gwiazd w ca┼ékowitej pustce
Radosław Kosarzycki
Powy┼╝sze zdj─Öcie, wykonane za pomoc─ů kamery Advanced Camera for Surveys (ACS) zainstalowanej na pok┼éadzie Kosmicznego Teleskopu HubbleÔÇÖa, przedstawia blask odleg┼éych gwiazd tworz─ůcych NGC 5264, galaktyk─Ö kar┼éowat─ů znajduj─ůc─ů si─Ö zaledwie nieco ponad 15 milion├│w lat ┼Ťwietlnych w Gwiazdozbiorze Hydry.
Galaktyki kar┼éowate takie jak NGC 5264 zazwyczaj sk┼éadaj─ů si─Ö z oko┼éo miliarda gwiazd ÔÇô zaledwie 1% gwiazd znajduj─ůcych si─Ö w Drodze Mlecznej. Tego typu galaktyki zazwyczaj kr─ů┼╝─ů wok├│┼é wi─Ökszych galaktyk takich jak nasza. Uwa┼╝a si─Ö, ┼╝e powstaj─ů z materii pozosta┼éej po powstawaniu wi─Ökszych galaktyk.
NGC 5264 ma bardzo nieregularny kszta┼ét ÔÇô w przeciwie┼ästwie do bardziej powszechnych galaktyk spiralnych i eliptycznych ÔÇô z wyra┼║nymi niebieskimi zag─Öszczeniami obszar├│w gwiazdotw├│rczych. Astronomowie uwa┼╝aj─ů, ┼╝e jest to efektem oddzia┼éywa┼ä grawitacyjnych NGC 5264 z innymi pobliskimi galaktykami. Oddzia┼éywania te sprowokowa┼éy intensywne powstawanie nowej generacji gwiazd, kt├│re teraz intensywnie ┼Ťwiec─ů w r├│┼╝nych odcieniach b┼é─Ökitu.
Źródło: NASA
Tagi: Galaktyka karłowata, HST, Kosmiczny Teleskop Hubble'a, NGC 5264, wyroznione
http://www.pulskosmosu.pl/2016/08/30/hu ... ej-pustce/


Za┼é─ůczniki:
Hubble obserwuje nieregularn─ů wysp─Ö gwiazd w ca┼ékowitej pustce.jpg
Hubble obserwuje nieregularn─ů wysp─Ö gwiazd w ca┼ékowitej pustce.jpg [ 152.45 KiB | Przegl─ůdane 1314 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä 2016
PostNapisane: ┼Ťroda, 31 sierpnia 2016, 08:43 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Sygnał radiowy z HD164595?
Radosław Kosarzycki
Czy jeden z ziemskich radioteleskopów odebrał sztuczny sygnał radiowy z gwiazdy HD164595?
Rosyjski radioteleskop RATAN-600 odebra┼é pojedynczy, dwusekundowy sygna┼é radiowy na cz─Östotliwo┼Ťci 2,7 GHz. ┼╣r├│d┼éem sygna┼éu mo┼╝e by─ç HD164595 ÔÇô gwiazda po┼éo┼╝ona ok 95 lat ┼Ťwietlnych od nas. Sygna┼é odebrano 15 maja 2015 roku, jednak informacja o nim pojawi┼éa si─Ö w mediach dopiero 29 sierpnia 2016 roku. Badania przy pomocy RATAN-600 by┼éy prowadzone przez zesp├│┼é naukowc├│w pod przewodnictwem Claudio Maccone, powi─ůzanego z organizacj─ů SETI. Wi─Öcej szczeg├│┼é├│w jak na razie nie podano do publicznej wiadomo┼Ťci.
Wg niekt├│rych naukowc├│w ten sygna┼é mia┼é sztuczn─ů charakterystyk─Ö i m├│g┼é by─ç pozaziemskiego ┼║r├│d┼éa. Wi─Öcej informacji zostanie przekazanych na nadchodz─ůcej konferencji IAC 2016, kt├│ra rozpocznie si─Ö 26 wrze┼Ťnia. Na tej konferencji b─Ödzie obecny przedstawiciel serwisu Kosmonauta.net.
Jak na razie wok├│┼é HD164595 wykryto jedn─ů egzoplanet─Ö, wielko┼Ťci Neptuna, lecz kr─ů┼╝─ůc─ů stosunkowo blisko swej gwiazdy. Inne obiekty planetarne ÔÇô je┼Ťli tam istniej─ů ÔÇô wci─ů┼╝ czekaj─ů na odkrycie.
Odbi├│r przez pojedynczy radioteleskop oraz brak powt├│rzenia detekcji sygna┼éu to typowe znamiona sztucznego sygna┼éu wyemitowanego przez ziemskie lub orbitalne ┼║r├│d┼éo. Nawet je┼Ťli sygna┼é by┼é rzeczywi┼Ťcie pozaziemski, m├│g┼é on pochodzi─ç nie z uk┼éadu HD164595, ale z dalszej odleg┼éo┼Ťci (wskutek tzw. soczewkowania grawitacyjnego). Claudio Maccone sugeruje, ┼╝e HD164595 powinna by─ç stale nas┼éuchiwana, by mo┼╝liwe by┼éo wykrycie kolejnych sygna┼é├│w.
Pojawi┼éy si─Ö jednak g┼éosy krytyczne: ten sygna┼é mo┼╝na wyja┼Ťni─ç na wiele r├│┼╝nych sposob├│w, bez potrzeby wskazywania na obce cywilizacje. Sygna┼é mo┼╝e by─ç zwi─ůzany z rozb┼éyskiem gwiezdnym, mo┼╝e pochodzi─ç od satelity lub pochodzi─ç z wielu innych kosmicznych ┼║r├│de┼é. Dlatego te┼╝ niekt├│rzy ┼╝artobliwie nazywaj─ů ten sygna┼é prawdziwym ÔÇ×szumem medialnymÔÇŁ.
Źródło: Kosmonauta.net
Tagi: HD 164595, poszukiwanie ┼╝ycia we Wszech┼Ťwiecie, RATAN-600, SETI, wyrozniony, ┼╗ycie w kosmosie
http://www.pulskosmosu.pl/2016/08/30/sy ... -hd164595/


Za┼é─ůczniki:
Sygnał radiowy z HD164595.jpg
Sygna┼é radiowy z HD164595.jpg [ 357.56 KiB | Przegl─ůdane 1313 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä 2016
PostNapisane: ┼Ťroda, 31 sierpnia 2016, 08:46 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
NASA bada zagadkow─ů gwiazd─Ö skrywaj─ůc─ů sw├│j wiek
Radosław Kosarzycki
Od lat astronomowie pr├│buj─ů odgadn─ů─ç tajemnic─Ö masywnej gwiazdy ukrytej g┼é─Öboko w Drodze Mlecznej i wskazuj─ůcej oznaki bycia ekstremalnie star─ů i ekstremalnie m┼éod─ů gwiazd─ů.
Pocz─ůtkowo naukowcy zaklasyfikowali gwiazd─Ö jako bardzo starego czerwonego superolbrzyma. Nowe badania przeprowadzone przez zesp├│┼é naukowc├│w z NASA wskazuj─ů jednak, ┼╝e obiekt oznaczony jako IRAS 19312+1950 mo┼╝e by─ç czym┼Ť zupe┼énie innym ÔÇô protogwiazd─ů, dopiero powstaj─ůc─ů gwiazd─ů.
ÔÇ×Astronomowie uznali ten obiekt za ciekawy w okolicach 2000 roku i od tego czasu staraj─ů si─Ö okre┼Ťli─ç jego miejsce na ┼Ťcie┼╝ce ewolucyjnej,ÔÇŁ m├│wi Martin Cordiner, astrochemik z NASA Goddard Space Flight Center w Greenbelt w stanie Maryland. Jest on g┼é├│wnym autorem artyku┼éu opublikowanego w periodyku Astrophysical Journal opisuj─ůcego odkrycia zespo┼éu na podstawie danych z Kosmicznego Teleskopu Spitzera i Kosmicznego Obserwatorium Herschela.
Znajduj─ůcy si─Ö ponad 12 000 lat ┼Ťwietlnych od Ziemi, obiekt ten po raz pierwszy zwr├│ci┼é uwag─Ö naukowc├│w podczas obserwacji na okre┼Ťlonych falach radiowych. Kilka zespo┼é├│w astronom├│w bada┼éo go za pomoc─ů teleskop├│w naziemnych i dosz┼éo do wniosku, ┼╝e jest to bogata w tlen gwiazda o masie 10 mas S┼éo┼äca. Pytanie jednak pozosta┼éo otwarte: jaka to gwiazda?
Niekt├│rzy badacze sk┼éaniali si─Ö ku teorii, ┼╝e jest to gwiazda wyewoluowana ÔÇô kt├│ra ju┼╝ przesz┼éa przez po┼éow─Ö swojego cyklu ewolucyjnego. Przez wi─Öksz─ů cz─Ö┼Ť─ç swojego ┼╝ycia gwiazdy uzyskuj─ů energi─Ö w procesach fuzji wodoru w swoich j─ůdrach, takich jakie zachodz─ů teraz w S┼éo┼äcu. Jednak starsze gwiazdy, kt├│re zu┼╝y┼éy ju┼╝ wi─Ökszo┼Ť─ç swojego wodoru musz─ů polega─ç na ci─Ö┼╝szych pierwiastkach, kt├│rych fuzja nie trwa ju┼╝ tak d┼éugo i prowadzi do szybkiego pogorszenia sytuacji.
Dwie wczesne wskaz├│wki ÔÇô intensywne radio┼║r├│d┼éa zwane maserami ÔÇô wskazywa┼éy, ┼╝e gwiazda jest stara. W astronomii masery pojawiaj─ů si─Ö gdy cz─ůsteczki okre┼Ťlonych gaz├│w uzyskuj─ů du┼╝e ilo┼Ťci energii i emituj─ů du┼╝e ilo┼Ťci promieniowania w pewnym, bardzo w─ůskim zakresie cz─Östotliwo┼Ťci. Wynikiem jest powstanie silnego sygna┼éu radiowego ÔÇô mikrofalowego odpowiednika lasera.
Jeden z maser├│w obserwowanych w przypadku IRAS 19312+1950 zwi─ůzany jest prawie wy┼é─ůcznie z gwiazdami na p├│┼║nym etapie ewolucji. Jest to maser tlenku krzemu, emitowany przez cz─ůsteczki sk┼éadaj─ůce si─Ö z jednego atomu krzemu i jednego atomu tlenu. Naukowcy nie wiedz─ů dlaczego ten maser prawie zawsze zwi─ůzany jest ze starszymi gwiazdami, jednak z tysi─Öcy znanych maser├│w tlenku krzemu zauwa┼╝ono tylko kilka wyj─ůtk├│w od tej zasady.
Opr├│cz tego z t─ů gwiazd─ů zwi─ůzany jest tak┼╝e maser hydroksylowy emitowany przez cz─ůsteczki z┼éo┼╝one z jednego atomu tlenu i jednego atomu wodoru. Masery hydroksylowe s─ů obserwowane w r├│┼╝nych obiektach astronomicznych, jednak gdy pojawiaj─ů si─Ö w pobli┼╝u starych gwiazd, sygna┼é radiowy ma okre┼Ťlony wz├│r ÔÇô jest szczeg├│lnie silny na cz─Östotliwo┼Ťci 1612 MHz. I taki te┼╝ sygna┼é znaleziono w przypadku tej gwiazdy.
Mimo to, obiekt do ko┼äca nie pasuje do wyewoluowanych gwiazd. Szczeg├│lnie zagadkowa jest pe┼éna paleta zwi─ůzk├│w chemicznych znalezionych w otaczaj─ůcym gwiazd─Ö pot─Ö┼╝nym ob┼éoku materii. Tego typu ob┼éoki typowe s─ů dla obszar├│w, w kt├│rych dopiero powstaj─ů gwiazdy, jednak tego typu gwiezdnego przedszkola nie uda┼éo si─Ö zidentyfikowa─ç w pobli┼╝u tej gwiazdy.
Pocz─ůtkowo naukowcy twierdzili, ┼╝e obiekt ten jest star─ů gwiazd─ů otoczon─ů przez zaskakuj─ůcy ob┼éok podobny do tych, kt├│re otaczaj─ů bardzo m┼éode gwiazdy. Inne teorie m├│wi┼éy, ┼╝e obserwacje pozwalaj─ů nam obserwowa─ç dwa r├│┼╝ne obiekty: bardzo star─ů gwiazd─Ö i ob┼éok protoplanetarny znajduj─ůcy si─Ö w tym samym kierunku.
Cordiner wraz ze swoimi wsp├│┼épracownikami rozpocz─ů┼é ponowne badania tego obiektu za pomoc─ů Kosmicznego Obserwatorium Herschel jednocze┼Ťnie analizuj─ůc dane zebrane wcze┼Ťniej za pomoc─ů Kosmicznego Teleskopu Spitzera. Oba teleskopy pracuj─ů w podczerwieni, przez co mog─ů bada─ç gazy, py┼é i lody w ob┼éoku otaczaj─ůcym gwiazd─Ö.
Dodatkowe informacje doprowadzi┼éy Cordinera i jego wsp├│┼épracownik├│w do wniosku, ┼╝e w rzeczywisto┼Ťci jest to gwiazda na bardzo wczesnym etapie ewolucji. Jest to obiekt du┼╝o ja┼Ťniejszy ni┼╝ si─Ö to pocz─ůtkowo wydawa┼éo ÔÇô emituje 20 000 razy wi─Öcej energii ni┼╝ nasze S┼éo┼äce. Ponadto zesp├│┼é odkry┼é du┼╝e ilo┼Ťci lod├│w wody i dwutlenku w─Ögla w ob┼éoku otaczaj─ůcym gwiazd─Ö. Owe lody osiad┼éy na ziarnach py┼éu stosunkowo bliskich gwie┼║dzie i ca┼éy ten py┼é i l├│d blokuje ┼Ťwiat┼éo przez co gwiazda wydaje si─Ö ciemniejsza ni┼╝ jest w rzeczywisto┼Ťci.
Co wi─Öcej g─Östy ob┼éok otaczaj─ůcy gwiazd─Ö wydaje si─Ö ulega─ç kolapsowi, kt├│ry zazwyczaj zachodzi gdy rosn─ůca gwiazda przyci─ůga materi─Ö. W przeciwie┼ästwie do tego ob┼éoki wok├│┼é wyewoluowanych gwiazd zazwyczaj si─Ö rozszerzaj─ů i s─ů wywiewane do o┼Ťrodka mi─Ödzygwiezdnego. Mas─Ö ca┼éej otoczki szacuje si─Ö na 500-700 mas S┼éo┼äca ÔÇô a to znacznie wi─Öcej ni┼╝ mog┼éaby wyemitowa─ç starzej─ůca si─Ö lub umieraj─ůca gwiazda.
ÔÇ×Uwa┼╝amy, ┼╝e to gwiazda na etapie embrionalnym, zbli┼╝aj─ůca si─Ö do ko┼äca etapu akrecji materii ÔÇô okresu, w kt├│rym gwiazda przyci─ůga now─ů materi─Ö nap─Ödzaj─ůc─ů jej wzrost,ÔÇŁ m├│wi Cordiner.
Powy┼╝sz─ů teori─Ö wspiera fakt obserwacji bardzo szybkich wiatr├│w dostrze┼╝onych w dw├│ch d┼╝etach gazu emitowanych z przeciwnych biegun├│w gwiazdy. Tego typu d┼╝ety materii, znane jako wyp┼éywy biegunowe, widoczne s─ů w przypadku m┼éodych i starych gwiazd. Niemniej jednak szybkie, w─ůskie d┼╝ety rzadko kiedy obserwowane s─ů w starych gwiazdach. W tym przypadku zespo┼éowi uda┼éo si─Ö zmierzy─ç pr─Ödko┼Ť─ç materii w d┼╝ecie(90 km/s) ÔÇô to charakterystyczna pr─Ödko┼Ť─ç dla protogwiazd.
Mimo to naukowcy wci─ů┼╝ przyznaj─ů, ┼╝e ten obiekt nie jest typow─ů protogwiazd─ů.
ÔÇ×Niezale┼╝nie od tego jak spojrzymy na ten obiekt ÔÇô jest on fascynuj─ůcy ÔÇô i mo┼╝e nam wiele powiedzie─ç o cyklach ┼╝ycia gwiazd,ÔÇŁ dodaje Steven Charnley, astrochemik z Goddard i wsp├│┼éautor artyku┼éu.
Źródło: NASA Goddard Space Flight Center
Tagi: bardzo stare gwiazdy, Ewolucja gwiazd, protogwiazdy, wyrozniony
http://www.pulskosmosu.pl/2016/08/30/na ... swoj-wiek/


Za┼é─ůczniki:
NASA bada zagadkow─ů gwiazd─Ö skrywaj─ůc─ů sw├│j wiek.jpg
NASA bada zagadkow─ů gwiazd─Ö skrywaj─ůc─ů sw├│j wiek.jpg [ 220.84 KiB | Przegl─ůdane 1312 razy ]
NASA bada zagadkow─ů gwiazd─Ö skrywaj─ůc─ů sw├│j wiek2.jpg
NASA bada zagadkow─ů gwiazd─Ö skrywaj─ůc─ů sw├│j wiek2.jpg [ 397.83 KiB | Przegl─ůdane 1312 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä 2016
PostNapisane: ┼Ťroda, 31 sierpnia 2016, 08:47 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Wtórne łańcuchy kraterów na powierzchni Fobosa
Radosław Kosarzycki
Niekt├│re tajemnicze rowki widoczne na powierzchni Fobosa, jednego z ksi─Ö┼╝yc├│w Marsa, powsta┼éy wskutek upadku od┼éamk├│w wyrzuconych podczas du┼╝ych zderze┼ä, kt├│re z czasem opad┼éy z powrotem na powierzchni─Ö tworz─ůc liniowe ┼éa┼äcuchy krater├│w, wskazuj─ů nowe badania.
Jeden zestaw p─Ökni─Ö─ç widocznych na powierzchni Fobosa to najprawdopodobniej p─Ökni─Öcia od napr─Ö┼╝e┼ä powsta┼éych wskutek przyci─ůgania p┼éywowego ze strony Marsa. Najnowsze badania opublikowane 19 sierpnia w periodyku Nature Communications skupiaj─ů si─Ö na innym zestawie p─Ökni─Ö─ç, kt├│re nie pasuj─ů do tego wyt┼éumaczenia.
ÔÇ×P─Ökni─Öcia, o kt├│rych mowa, przecinaj─ů pola p┼éywowe, wi─Öc do powstania wymagaj─ů innego mechanizmu. Je┼╝eli uwzgl─Ödnimy obydwa ÔÇô mo┼╝liwe b─Ödzie wyt┼éumaczenie wi─Ökszo┼Ťci je┼╝eli nie wszystkich p─Ökni─Ö─ç na Fobosie,ÔÇŁ m├│wi g┼é├│wny autor artyku┼éu Michael Nayak, doktorant planetologii z UC Santa Cruz.
Fobos jest nietypowym ksi─Ö┼╝ycem kr─ů┼╝─ůcym bli┼╝ej swojej planety ni┼╝ jakikolwiek inny ksi─Ö┼╝yc w Uk┼éadzie S┼éonecznym, z okresem obiegu planety r├│wnym zaledwie 7 godzin. Niewielki i g─Östo usiany kraterami niesferycznego kszta┼étu ksi─Ö┼╝yc kr─ů┼╝y wok├│┼é Marsa zaledwie 9 000 km od powierzchni i stopniowo zbli┼╝a si─Ö do powierzchni Czerwonej Planety. Wydaje si─Ö, ┼╝e budowa wewn─Ötrzna Fobosa charakteryzuje si─Ö nisk─ů g─Östo┼Ťci─ů, a na zewn─ůtrz mamy do czynienia z elastyczn─ů pow┼éok─ů, kt├│ra pozwala na odkszta┼écanie ksi─Ö┼╝yca pod wp┼éywem oddzia┼éywa┼ä p┼éywowych.
Wsp├│┼éautor opracowania Erik Asphaug, planetolog z Arizona State University oraz profesor emerytowany z UC Santa Cruz bada Fobosa od wielu lat. Jego najnowsze symulacje komputerowe stworzone wraz z planetologiem NASA Terrym Hurfordem wskazuj─ů w jaki spos├│b napr─Ö┼╝enia p┼éywowe mog─ů doprowadzi─ç do powstania p─Ökni─Ö─ç i liniowych rowk├│w widocznych na powierzchni Fobosa. Cho─ç t─Ö teori─Ö zaproponowano po raz pierwszy ju┼╝ w latach siedemdziesi─ůtych, istnienie wielu rowk├│w, kt├│rych orientacja nie pasowa┼éa do p─Ökni─Ö─ç p┼éywowych, pozostawa┼éo niewyja┼Ťnione.
Nayak opracowa┼é symulacje komputerowe wskazuj─ůce w jaki spos├│b takie rowki mog┼éy powsta─ç wskutek zderze┼ä z innymi obiektami. Materia wyrzucona z powierzchni ksi─Ö┼╝yca w trakcie zderzenia z ┼éatwo┼Ťci─ů ucieka s┼éabej grawitacji Fobosa. Jednak du┼╝a jej cz─Ö┼Ť─ç pozostaje na orbicie wok├│┼é Marsa i pod─ů┼╝a po niej nieznacznie szybciej lub nieznacznie wolnej od samego Fobosa, przez co w ci─ůgu kilku okr─ů┼╝e┼ä wok├│┼é planety jest ponownie przechwytywana i z powrotem opada na powierzchni─Ö ksi─Ö┼╝yca.
Symulacje Nayaka umo┼╝liwi┼éy mu szczeg├│┼éowe prze┼Ťledzenie losu wyrzuconych od┼éamk├│w. Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e przechwycone od┼éamki tworz─ů charakterystyczne liniowe wzory, kt├│re przypominaj─ů pod wieloma wzgl─Ödami nasze niepasuj─ůce rowki i ┼éa┼äcuchy krater├│w przecinaj─ůce p─Ökni─Öcia napr─Ö┼╝eniowe na Fobosie.
ÔÇ×Du┼╝a cz─Ö┼Ť─ç materii wyrzucana jest z powierzchni podczas zderzenia, unosi si─Ö w pobli┼╝u przez kilka orbit, a nast─Öpnie opada na powierzchnie tworz─ůc charakterystyczne ┼éa┼äcuchy krater├│w,ÔÇŁ m├│wi Nayak.
Naukowcy wykorzystali model do powi─ůzania liniowego ┼éa┼äcucha ma┼éych krater├│w na Fobosie z g┼é├│wnym kraterem powsta┼éym wskutek impaktu. W ramach symulacji przyjrzeli si─Ö impaktowi, kt├│ry doprowadzi┼é do powstania 2,6-kilometrowego krateru o nazwie Grildrig, znajduj─ůcego si─Ö w pobli┼╝u p├│┼énocnego bieguna ksi─Ö┼╝yca. Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e u┼éo┼╝enie wt├│rnego ┼éa┼äcucha ma┼éych krater├│w powsta┼éych wskutek upadku od┼éamk├│w na powierzchni─Ö jest niemal identyczne z rzeczywi┼Ťcie obserwowanym ┼éa┼äcuchem krater├│w na powierzchni Fobosa.
Z uwagi na nisk─ů mas─Ö i bardzo ciasn─ů orbit─Ö wok├│┼é Marsa, Fobos jest na tyle nietypowy, ┼╝e mo┼╝e to by─ç jedyne miejsce w Uk┼éadzie S┼éonecznym, gdzie zachodz─ů takie procesy.
Źródło: UC Santa Cruz
Tagi: Fobos, kratery, kratery na Fobosie, ksi─Ö┼╝yce Marsa, wyrozniony
http://www.pulskosmosu.pl/2016/08/31/wt ... ni-fobosa/


Za┼é─ůczniki:
Wtórne łańcuchy kraterów na powierzchni Fobosa.jpg
Wt├│rne ┼éa┼äcuchy krater├│w na powierzchni Fobosa.jpg [ 108.94 KiB | Przegl─ůdane 1311 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
Wy┼Ťwietl posty nie starsze ni┼╝:  Sortuj wg  
Utw├│rz nowy w─ůtek Odpowiedz w w─ůtku
Przejd┼║ na stron─Ö Poprzednia strona  1, 2, 3, 4, 5, 6

Strefa czasowa: UTC + 2


Kto przegl─ůda forum

U┼╝ytkownicy przegl─ůdaj─ůcy ten dzia┼é: Brak zidentyfikowanych u┼╝ytkownik├│w i 6 go┼Ťci


Nie mo┼╝esz rozpoczyna─ç nowych w─ůtk├│w
Nie mo┼╝esz odpowiada─ç w w─ůtkach
Nie mo┼╝esz edytowa─ç swoich post├│w
Nie mo┼╝esz usuwa─ç swoich post├│w
Nie mo┼╝esz dodawa─ç za┼é─ůcznik├│w

Szukaj:
Skocz do:  
cron
Powered by phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group
Przyjazne u┼╝ytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL