Teraz jest poniedziałek, 6 kwietnia 2020, 04:38

Strefa czasowa: UTC + 2




Utw├│rz nowy w─ůtek Odpowiedz w w─ůtku
Przejd┼║ na stron─Ö Poprzednia strona  1, 2, 3, 4, 5  Nast─Öpna strona
Autor Wiadomo┼Ť─ç
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: pi─ůtek, 21 sierpnia 2015, 09:37 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Przemys┼é kosmiczny pomo┼╝e unikn─ů─ç pu┼éapki ┼Ťredniego dochodu
Coraz cz─Ö┼Ťciej ekonomi┼Ťci wskazuj─ů, ┼╝e nasz kraj mo┼╝e popa┼Ť─ç w tzw. pu┼éapk─Ö ┼Ťredniego dochodu. W unikni─Öciu tego zagro┼╝enia pom├│c mo┼╝e odbudowa polskiego przemys┼éu oraz stworzenie nowoczesnego sektora kosmicznego.
Pomimo tego, ┼╝e sytuacja makroekonomiczna Polski ulega poprawie i spada bezrobocie, coraz cz─Ö┼Ťciej ekonomi┼Ťci wskazuj─ů, ┼╝e nasz kraj mo┼╝e popa┼Ť─ç w tzw. pu┼éapk─Ö ┼Ťredniego dochodu, poniewa┼╝ wyczerpuj─ů si─Ö dotychczasowe motory gospodarczego wzrostu. W unikni─Öciu tego zagro┼╝enia pom├│c mo┼╝e odbudowa polskiego przemys┼éu oraz stworzenie nowoczesnego sektora kosmicznego.
Przemys┼é kosmiczny to dla niekt├│rych wci─ů┼╝ nisza. Takie rozumowanie jest b┼é─Ödne ÔÇô m├│wi Jacek Kosiec, Dyrektor Programu Kosmicznego w firmie Creotech Instruments S.A. ÔÇô jednej z czo┼éowych polskich firm dzia┼éaj─ůcej w sektorze kosmicznym ÔÇô Nale┼╝y bowiem pami─Öta─ç, ┼╝e nie ma bardziej zaawansowanej technologicznie bran┼╝y. Innowacje pocz─ůtkowo zwi─ůzane z eksploracj─ů kosmosu cz─Östo implementowane s─ů w innych segmentach gospodarki. Przemys┼é kosmiczny determinuje dzisiaj powszechny rozw├│j, przek┼éada si─Ö na codzienno┼Ť─ç nas wszystkich ÔÇô dodaje Jacek Kosiec.
Jak rozbi─ç szklany sufit?
Pu┼éapka ┼Ťredniego dochodu to zjawisko charakterystyczne dla pa┼ästw, kt├│re s─ů na dorobku i nadrabiaj─ů dystans dziel─ůcy je od bogatszych s─ůsiad├│w. Poszczeg├│lne kraje wpadaj─ů w pu┼éapk─Ö ┼Ťredniego wzrostu, kiedy dotychczasowe ┼║r├│d┼éo rozwoju ÔÇô niskie koszty pracy ÔÇô si─Ö wyczerpuje, a gospodarka na czas nie wygeneruje dodatkowych impuls├│w wspieraj─ůcych rozw├│j. Ekonomi┼Ťci zauwa┼╝yli, ┼╝e krytycznym momentem dla wielu pa┼ästw, kt├│re w tak─ů pu┼éapk─Ö wpad┼éy, by┼éo osi─ůgni─Öcie poziomu dochodu w wysoko┼Ťci 17 tys. dolar├│w na g┼éow─Ö mieszka┼äca rocznie (PKB nominalne na g┼éow─Ö mieszka┼äca). Obecnie w naszym kraju nominalny, wyra┼╝ony w dolarach ameryka┼äskich, produkt krajowy brutto na jednego mieszka┼äca wynosi nieco ponad 14 tys. dolar├│w. Hipotetyczny pu┼éap 17 tys. dolar├│w mamy szans─Ö osi─ůgn─ů─ç jeszcze w obecnej dekadzie.
Tegoroczne dane wskazuj─ů stabilny wzrost PKB, a cz─Ö┼Ť─ç ekspert├│w prognozuje, ┼╝e w przysz┼éym roku wykresy obrazuj─ůce t─Ö warto┼Ť─ç mog─ů jeszcze bardziej cieszy─ç ekonomist├│w. Eksplozj─Ö hurraoptymizmu warto jednak poprzedzi─ç pog┼é─Öbion─ů analiz─ů sytuacji. Poprawa tempa wzrostu mo┼╝e by─ç w znacznym stopniu efektem realizacji wyborczych obietnic, kt├│rych politycy nie szcz─Ödz─ů nam w gor─ůcym okresie przed jesienn─ů elekcj─ů. Czy to znacz─ůcy krok w kierunku faktycznego unowocze┼Ťniania polskiej gospodarki, niezb─Ödnego do przebicia szklanego sufitu pu┼éapki ┼Ťredniego dochodu? Trudno przypuszcza─ç by determinantem trwa┼éego rozwoju by┼éy, nastawione na szybki i ┼éatwo dostrzegalny dla wszystkich wyborc├│w efekt, inwestycje. Cz─Östo s─ů bardzo potrzebne, ale zazwyczaj jedynie powierzchownie poprawiaj─ů istniej─ůc─ů rzeczywisto┼Ť─ç, a nie tw├│rczo j─ů zmieniaj─ů.
Warto przyjrze─ç si─Ö r├│wnie┼╝ danym o zatrudnieniu. One tak┼╝e mog─ů napawa─ç pewnym optymizmem. Obecnie stopa bezrobocia wynosi 10,1 proc (dane GUS za lipiec 2015), najmniej od grudnia 2008. By─ç mo┼╝e w najbli┼╝szym czasie wska┼║nik ten osi─ůgnie poziom jednocyfrowy. Niestety nie przek┼éada si─Ö to znacz─ůco na dynamik─Ö konsumpcji. Wi─ů┼╝e si─Ö to z niezbyt szybko wzrastaj─ůcymi dochodami nominalnymi.
Polacy coraz rzadziej maj─ů problemy ze znalezieniem pracy, ale wci─ů┼╝ na rynku najcz─Ö┼Ťciej poszukuje si─Ö os├│b zwi─ůzanych z handlem i us┼éugami (dane z raportu pracuj.pl). Te bran┼╝e cz─Östo nie wymagaj─ů wysokich kwalifikacji. Tymczasem kluczem do sukcesu gospodarczego pa┼ästw, kt├│rym grozi pu┼éapka ┼Ťredniego dochodu jest innowacyjno┼Ť─ç gospodarki, kt├│ra przek┼éada si─Ö na powstawanie dobrze p┼éatnych miejsc pracy dla naukowc├│w i in┼╝ynier├│w.
Kosmicznie Wielka Brytania
Doskona┼éym przyk┼éadem tego, jak wspieranie kluczowych innowacji mo┼╝e wp┼éyn─ů─ç na rozw├│j ca┼éej gospodarki mo┼╝e by─ç Wielka Brytania, kt├│ra wiele lat temu postawi┼éa na bran┼╝─Ö kosmiczn─ů i dzi┼Ť sektor ten zatrudnia 34 tysi─ůce os├│b, generuj─ůc po┼Ťrednio kolejne 65 tysi─Öcy miejsc pracy. W 2014 roku Agencja Kosmiczna Zjednoczonego Kr├│lestwa opublikowa┼éa wyniki badania wykonanego przez London Economics, niezale┼╝ny o┼Ťrodek konsultingowy, na grupie ponad 300 firm dzia┼éaj─ůcych w bran┼╝y kosmicznej. Badanie wykaza┼éo, ┼╝e brytyjski biznes kosmiczny wart jest rocznie ponad 11 mld funt├│w (oko┼éo 60 mld z┼éotych) i w latach 2011-2013 rozwija┼é si─Ö w tempie 7 proc. rocznie. ┼Üredni roczny wzrost ca┼éej brytyjskiej gospodarki wyni├│s┼é w tym czasie ┼Ťrednio 1 proc. rocznie. Zgodnie z rz─ůdow─ů strategi─ů Wielka Brytania chce osi─ůgn─ů─ç w 2030 roku 10 proc. udzia┼é w globalnym rynku kosmicznym. Tak du┼╝y sukces ca┼éej bran┼╝y nie by┼éby jednak mo┼╝liwy bez wsparcia pa┼ästwa.
ÔÇô W tym roku brytyjski rz─ůd postanowi┼é, ┼╝e do 2030 roku wesprze krajowy sektor kosmiczny kwot─ů 40 mld funt├│w (prawie 240 mld z┼éotych) ÔÇô m├│wi Jacek Kosiec, Dyrektor Programu Kosmicznego w firmie Creotech Instruments S.A. ÔÇô W┼éadze Wielkiej Brytanii przyzna┼éy tym samym racj─Ö przedstawicielom krajowej bran┼╝y kosmicznej, kt├│rzy domagali si─Ö wzmocnienia narodowego programu kosmicznego. Dotychczas wi─Ökszo┼Ť─ç ┼Ťrodk├│w publicznych przeznaczana by┼éa na finansowanie projekt├│w realizowanych przez Europejsk─ů Agencj─Ö Kosmiczn─ů (ESA) ÔÇô m├│wi Jacek Kosiec.
Po og┼éoszeniu decyzji przez rz─ůd, David Parker, prezes Brytyjskiej Agencji Kosmicznej, t┼éumaczy┼é, ┼╝e Wielka Brytania to ┼Ťwietne miejsce do prowadzenia biznesu kosmicznego. W kraju jest dobre ┼Ťrodowisko dla przemys┼éu kosmicznego, sprzyjaj─ůce otoczenie prawne i przyjazny system podatkowy, co pozwala firmom rosn─ů─ç i prosperowa─ç.
Kolejny krok na tej drodze rozwoju wydaje si─Ö by─ç milowym. Ju┼╝ w 2018 roku Brytyjczycy uko┼äcz─ů budow─Ö pierwszego w Europie portu kosmicznego. B─Öd─ů z niego mog┼éy startowa─ç rakiety wyprowadzaj─ůce w kosmos satelity i statki kosmiczne. Dotychczas konieczne by┼éo korzystanie z kosmodromu w Gujanie Francuskiej lub poligonu rakietowego Esrange w Szwecji, kt├│ry nie jest w stanie spe┼éni─ç coraz ostrzejszych wymog├│w, b─Öd─ůcych efektem kosmicznego wy┼Ťcigu technologicznego.
Hiszpania w naszym zasi─Ögu?
Je┼Ťli przyk┼éad Wielkiej Brytanii, dysponuj─ůcej wi─Ökszym ni┼╝ Polska potencja┼éem gospodarczym, mo┼╝e wyda─ç si─Ö abstrakcyjny, o tyle bez ┼╝adnych kompleks├│w mo┼╝emy por├│wnywa─ç si─Ö z Hiszpani─ů. Tam r├│wnie┼╝ zauwa┼╝ono jakie mo┼╝liwo┼Ťci niesie inwestowanie w rozw├│j technologii zwi─ůzanych z bran┼╝─ů kosmiczn─ů. Pod wzgl─Ödem nak┼éad├│w na programy kosmiczne Hiszpania w 2013 roku zajmowa┼éa 12 miejsce na ┼Ťwiecie (raport Space Economy at a Glance, OECD). Efekty wida─ç go┼éym okiem. W tym roku NASA i jej europejski odpowiednik ÔÇô ESA ÔÇô wprowadza┼éy w ┼╝ycie wa┼╝ne projekty wykorzystuj─ůc hiszpa┼äskie technologie. Zar├│wno wystrzelenie rakiety Vega, jak i satelity DSCOVR nie by┼éoby mo┼╝liwe bez projekt├│w, analiz i sprz─Ötu dostarczanych przez firmy z P├│┼éwyspu Iberyjskiego. Hiszpa┼äskie przedsi─Öbiorstwa zwi─ůzane z bran┼╝─ů kosmiczn─ů osi─ůgn─Ö┼éy status, kt├│ry pozwala im uczestniczy─ç w wiod─ůcych ┼Ťwiatowych projektach, jak misja Rosetta czy eksploracja Marsa.
ÔÇô Hiszpa┼äski sektor kosmiczny daje zatrudnienie dla oko┼éo 3300 os├│b. To znacznie wi─Öcej ni┼╝ polski, ale wci─ů┼╝ o wiele mniej ni┼╝ brytyjski ÔÇô wskazuje Grzegorz Brona ÔÇô prezes firmy Creotech Instruments S.A. ÔÇô Mimo to Hiszpania ju┼╝ teraz jest jednym ze ┼Ťwiatowych lider├│w w produkcji satelit├│w. To wskaz├│wka dla Polski. Nie jeste┼Ťmy globaln─ů pot─Ög─ů gospodarcz─ů, ale nie trzeba ni─ů by─ç by wkra┼Ť─ç si─Ö do elity biznesu kosmicznego i czerpa─ç profity z wi─ů┼╝─ůcego si─Ö z tym powszechnego post─Öpu technicznego. A to pierwszy krok na kr─Ötej ┼Ťcie┼╝ce, kt├│ra pozwoli z powodzeniem omin─ů─ç pu┼éapk─Ö ┼Ťredniego dochodu ÔÇô dodaje Grzegorz Brona.
Kosmos w naszym zasi─Ögu
┼Ürodowiska rz─ůdowe, naukowe i biznesowe dostrzeg┼éy ju┼╝ szans─Ö jaka otwiera si─Ö dzi─Öki dobrej koniunkturze w bran┼╝y kosmicznej. Efektem s─ů liczne inicjatywy na rzecz intensyfikacji rozwoju tego segmentu w Polsce. Nowo powsta┼ée instytucje, takie jak Polska Agencja Kosmiczna, Zwi─ůzek Pracodawc├│w Sektora Kosmicznego oraz Klaster In┼╝ynierii Kosmicznej i Satelitarnej coraz skuteczniej stymuluj─ů dzia┼éalno┼Ť─ç innowacyjn─ů.
ÔÇô Wsp├│┼épraca w zakresie promocji bran┼╝y, dzielenia do┼Ťwiadcze┼ä czy wymiany wiedzy to niezmiernie wa┼╝ny element rozwoju naszego segmentu rynku ÔÇô m├│wi Jacek Kosiec, Dyrektor Programu Kosmicznego w firmie Creotech Instruments S.A. ÔÇô Taka sie─ç powi─ůza┼ä nie tylko sprzyja wsp├│┼épracy technologicznej, ale dodatkowo podkre┼Ťla wag─Ö naszych inicjatyw. G┼éos wielu jest lepiej s┼éyszalny. Coraz wi─Öcej os├│b w Polsce rozumie jak istotne dla przysz┼éo┼Ťci polskiej gospodarki jest inwestowanie w innowacje i jak wa┼╝n─ů rol─Ö odgrywa rozw├│j bran┼╝y kosmicznej ÔÇô konkluduje Jacek Kosiec.
Artykuł na podstawie informacji prasowej firmy Creotech Instruments S.A.
http://www.kosmonauta.net/2015/08/przem ... o-dochodu/


Za┼é─ůczniki:
2015-08-21_09h32_35.jpg
2015-08-21_09h32_35.jpg [ 45.07 KiB | Przegl─ůdane 1560 razy ]
2015-08-21_09h33_07.jpg
2015-08-21_09h33_07.jpg [ 21.64 KiB | Przegl─ůdane 1560 razy ]
2015-08-21_09h33_43.jpg
2015-08-21_09h33_43.jpg [ 29.63 KiB | Przegl─ůdane 1560 razy ]
2015-08-21_09h34_21.jpg
2015-08-21_09h34_21.jpg [ 32.13 KiB | Przegl─ůdane 1560 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 

 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: sobota, 22 sierpnia 2015, 16:59 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
W Ba┼édach otwarto stacj─Ö radioastronomiczn─ů
W Ba┼édach pod Olsztynem uruchomiono w pi─ůtek pierwsz─ů w Polsce stacj─Ö radioastronomiczn─ů nale┼╝─ůc─ů do europejskiego systemu LOFAR. Ten system to wieloantenowy radioteleskop, kt├│ry ma pom├│c naukowcom pozna─ç odleg┼ée zak─ůtki Wszech┼Ťwiata.
Stacja zbudowana w mazurskiej wsi Ba┼édy jest najbardziej na wsch├│d wysuni─Öt─ů cz─Ö┼Ťci─ů mi─Ödzynarodowego systemu LOFAR, skonstruowanego przez holendersk─ů agencj─Ö ASTRON. Sk┼éada si─Ö on obecnie z 50 stacji, czyli zespo┼é├│w anten odbieraj─ůcych promieniowanie radiowe. S─ů one zlokalizowane w r├│┼╝nych krajach i po┼é─ůczone szybkim ┼é─ůczem internetowym. Dane zbiera od nich i opracowuje "superkomputer" w centrum zarz─ůdzania sieci─ů w Groningen w Holandii.

Wed┼éug naukowc├│w taki system umo┼╝liwia obserwacje na bardzo niskich cz─Östotliwo┼Ťciach, w zakresie s┼éabo dot─ůd zbadanym przez radioastronom├│w. Ma kilkadziesi─ůt razy lepsz─ů czu┼éo┼Ť─ç i zdolno┼Ť─ç rozdzielcz─ů ni┼╝ najwi─Öksze z wykorzystywanych dotychczas radioteleskop├│w. U┼éatwi nie tylko badanie obiekt├│w z najdalszych zak─ůtk├│w Wszech┼Ťwiata, ale te┼╝ monitorowanie ┼Ťrodowiska kosmicznego w otoczeniu Ziemi. Anteny mog─ů by─ç wykorzystywane do eksperyment├│w u┼╝ytkowych z zakresu fizyki gleby, geofizyki czy nawigacji satelitarnej.

Stacja w Ba┼édach sk┼éada si─Ö z 96 zespo┼é├│w anten radiowych LBA odbieraj─ůcych sygna┼éy na cz─Östotliwo┼Ťci 30-80 MHZ i takiej samej liczby anten HBA prowadz─ůcych obserwacje w zakresie 80-240 MHZ. Jak powiedzia┼é PAP prof. Andrzej Krankowski z Centrum Diagnostyki Radiowej ┼Ürodowiska Kosmicznego na Uniwersytecie Warmi┼äsko-Mazurskim, po raz pierwszy w historii systemu LOFAR anteny by┼éy montowane na miejscu, a nie w fabryce. Dzi─Öki temu ┼éatwiej by┼éo przetransportowa─ç te urz─ůdzenia w cz─Ö┼Ťciach z Holandii.

Mazurska stacja jest pierwsz─ů z trzech, kt├│re powstan─ů w Polsce. Pozosta┼ée b─Öd─ů zlokalizowane w Borowcu niedaleko Poznania oraz w ┼üazach k. Bochni. Ca┼éa inwestycja powinna by─ç gotowa na pocz─ůtku listopada. Za polsk─ů cz─Ö┼Ť─ç projektu odpowiada konsorcjum POLFAR, powo┼éane przez dziewi─Ö─ç o┼Ťrodk├│w naukowych. Prace w Ba┼édach koordynuje Uniwersytet Warmi┼äsko-Mazurski, w ┼üazach - Uniwersytet Jagiello┼äski, a w Borowcu - Centrum Bada┼ä Kosmicznych PAN.

Sfinansowanie polskiego udzia┼éu w mi─Ödzynarodowym projekcie by┼éo jednym z najwi─Ökszych grant├│w naukowo-badawczych przyznanym w ostatnich latach na du┼╝─ů infrastruktur─Ö badawcz─ů. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wy┼╝szego przeznaczy┼éo na ten cel ponad 25 mln z┼é.

PAP - Nauka w Polsce

mbo/ mhr/
http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/ ... iczna.html

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.


G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: sobota, 22 sierpnia 2015, 17:03 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Spotkanie z ÔÇ×KosmosemÔÇŁ w Falenicy
W sobot─Ö 13 czerwca 2015 r. w Zespole Szk├│┼é nr 111 w Falenicy w dzielnicy Wawer w Warszawie odby┼é si─Ö drugi z serii Piknik├│w Naukowych ÔÇ×Kosmos wok├│┼é nasÔÇŁ. Dopisa┼éa pogoda i ludzie. Wszystkie przygotowane atrakcje cieszy┼éy si─Ö ogromnym zainteresowaniem, a najbardziej pokazy w mobilnym planetarium.

Fundacja Edukacji Astronomicznej we wsp├│┼épracy z Centrum Bada┼ä Kosmicznych PAN oraz z Zespo┼éem Szk├│┼é nr 111 w Warszawie-Falenicy zorganizowa┼éy Piknik Naukowy ÔÇ×Kosmos wok├│┼é nasÔÇŁ. ÔÇ×Randka z kosmosemÔÇŁ by┼éa g┼é├│wn─ů atrakcj─ů, odbywaj─ůcego si─Ö zawsze w pierwszej po┼éowie czerwca, szkolnego Festynu Rodzinnego. W tym roku impreza by┼éa obchodzona pod has┼éem ÔÇ×Kosmos wok├│┼é nasÔÇŁ.

Najazd ÔÇ×kosmit├│wÔÇŁ na szko┼é─Ö rozpocz─ů┼é si─Ö o godz. 11:30 pokazami w mobilnym planetarium pt. ÔÇ×Drogowskazy na niebieÔÇŁ, a zako┼äczy┼é startami rakiet o godz. 15:30. Atrakcje kosmiczne zaj─Ö┼éy dwa pi─Ötra szko┼éy oraz patio, na kt├│rym rozstawi┼é si─Ö namiot z teleskopami do obserwacji S┼éo┼äca oraz modelem Uk┼éadu S┼éonecznego (Laboratorium S┼éo┼äca). Na parterze prezentowa┼éy swoje osi─ůgni─Öcia Centrum Bada┼ä Kosmicznych PAN (Warsztaty CBK PAN) oraz Studenckie Ko┼éo Astronautyczne Politechniki Warszawskiej (Warsztaty SKA). W salach na I pi─Ötrze odbywa┼éy si─Ö pokazy mobilnego planetarium, warsztaty robotyczne oraz warsztaty z budowania rakiet. Natomiast na korytarzu na I pi─Ötrze mia┼éy miejsce pokazy kraterowania oraz warsztaty kometarne.

Aby jak najwi─Öcej os├│b (dzieci i doros┼éych) mog┼éo skorzysta─ç z atrakcji dla nich przygotowanych, zosta┼éy zorganizowane grupy pod opiek─ů nauczycieli. Dzi─Öki temu dzieci mog┼éy sprawnie przechodzi─ç z jednych zaj─Ö─ç na drugie. I czasami dochodzi┼éo do sytuacji, kiedy nie mo┼╝na by┼éo oderwa─ç dziecka od budowanej rakiety, a ju┼╝ zaczyna┼éa si─Ö kolejna zaplanowana atrakcja (np. pokazy w mobilnym planetarium) i cz─Östo rakiety by┼éy ko┼äczone przez rodzic├│w, g┼é├│wnie tatusi├│w.

Piknik by┼é tak zorganizowany, aby grupy ko┼äcz─ůc jedne zaj─Öcia, np. kraterowanie, mog┼éy natychmiast rozpocz─ů─ç kolejne zaj─Öcia np. z tworzenia komety. Potem mo┼╝na by┼éo uda─ç si─Ö na warsztaty astronomiczne czy na obserwacje S┼éo┼äca w Laboratorium S┼éo┼äca na patio i pobawi─ç Uk┼éadem S┼éonecznym. Kto chcia┼é m├│g┼é podej┼Ť─ç do stanowiska Centrum Bada┼ä Kosmicznych PAN (Warsztaty CBK PAN) i poskleja─ç modele pierwszego polskiego satelity naukowe BRITE-PL Lem, dowiedzie─ç si─Ö, jak dzia┼éa np. wyrzutnik Dragon czy ultralekki manipulator planetarny, w jakich misjach kosmicznych bierze udzia┼é Polska, pokolorowa─ç planety Uk┼éadu S┼éonecznego, rakiety czy ┼éazik marsja┼äski i ksi─Ö┼╝ycowy oraz otrzyma─ç darmowy komiks o technologiach kosmicznych obecnych w naszym codziennym ┼╝yciu. Tu┼╝ obok, na stoisku SKA (Warsztaty SKA) mo┼╝na by┼éo m.in. zobaczy─ç jak zbudowana jest rakieta, z czego sk┼éada si─Ö satelita, pos┼éucha─ç o misjach balonowych, o budowie i starcie pierwszego polskiego satelity, czy wzi─ů─ç udzia┼é w eksperymentach z p├│┼ékulami magdeburskimi, z ba┼äk─ů pr├│┼╝niow─ů oraz z wagami ÔÇô ksi─Ö┼╝ycow─ů i wenusja┼äsk─ů.

Na sam koniec pikniku wszyscy, kt├│rzy brali udzia┼é w tworzeniu rakiet oraz te osoby, kt├│re chcia┼éy zobaczy─ç starty rakiet na wod─Ö i spr─Ö┼╝one powietrze, udali si─Ö na boisko szkolne. Wiatr, kt├│ry ci─ůgle zmienia┼é si┼é─Ö i kierunek, powodowa┼é, ┼╝e niekt├│re rakiety lecia┼éy a┼╝ za ogrodzenie szko┼éy, natomiast inne wraca┼éy na miejsce startu. Zainteresowanie t─ů cz─Ö┼Ťci─ů pikniku by┼éo ogromne. Podobnie jak i rado┼Ť─ç ma┼éych konstruktor├│w, kiedy rakieta lecia┼éa wysoko w g├│r─Ö czy niespodziewanie zawraca┼éa, oblewaj─ůc wod─ů obs┼éug─Ö wyrzutni.

Ju┼╝ po zako┼äczeniu pikniku mia┼éa miejsce jeszcze jedna, nieplanowana wcze┼Ťniej atrakcja. Dzi─Öki ┼╝yczliwo┼Ťci Pani dyrektor, mo┼╝na by┼éo w ┼éazience pokaza─ç symulacj─Ö tworzenia ÔÇ×filmowej mg┼éyÔÇŁ z pozosta┼éo┼Ťci suchego lodu po warsztatach kometarnych. Rado┼Ťci by┼éo co nie miara, poniewa┼╝ bia┼ée opary unosi┼éy si─Ö do wysoko┼Ťci kolan w ca┼éej ┼éazience.

ÔÇ×Kosmos wok├│┼é nasÔÇŁ spodoba┼é si─Ö uczestnikom pikniku w szkole w Falenicy, zar├│wno dzieciom, rodzicom, jak i nauczycielom. I pomimo, ┼╝e trwa┼é zaledwie 4 godziny, to zgromadzi┼é spor─ů publiczno┼Ť─ç. Szacujemy, ┼╝e wszystkie przygotowane atrakcje obejrza┼éo ok. 600 os├│b. Wszyscy dobrze si─Ö bawili i zostali zauroczeni kosmosem. Dyrekcja szko┼éy stwierdzi┼éa, ┼╝e dobrze by by┼éo powt├│rzy─ç randk─Ö z kosmosem w nast─Öpnych latach.


Kontakt dla medi├│w:
Paweł Z. Grochowalski,
Tel.: 512 251 335,
E-mail: pawel@astroedukacja.org
http://orion.pta.edu.pl/spotkanie-z-kosmosem-w-falenicy
Warsztaty Centrum Badań Kosmicznych PAN
Fot. Ryszard Gabryszewski
Symulacja upadku meteorytu.
Fot. Ryszard Gabryszewski
Kolejka do teleskop├│w.
Fot. Ryszard Gabryszewski


Za┼é─ůczniki:
Spotkanie.jpg
Spotkanie.jpg [ 48.63 KiB | Przegl─ůdane 1555 razy ]
Spotkanie 2.jpg
Spotkanie 2.jpg [ 129.76 KiB | Przegl─ůdane 1555 razy ]
Spotkanie 3.jpg
Spotkanie 3.jpg [ 96.04 KiB | Przegl─ůdane 1555 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: sobota, 22 sierpnia 2015, 17:04 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Asteroida trafi w Ziemi─Ö we wrze┼Ťniu?
NASA: nie ma podstaw naukowych
Mi─Ödzy 15 a 28 wrze┼Ťnia w Ziemi─Ö uderzy asteroida, kt├│ra zniszczy Ameryk─Ö ┼Ürodkow─ů i Po┼éudniow─ů. Taka plotka od kilkunastu dni zalewa Internet na ca┼éym ┼Ťwiecie. Wielu ludzi w ni─ů uwierzy┼éo. NASA musia┼éa wyda─ç specjalne o┼Ťwiadczenie dementuj─ůce t─Ö informacj─Ö.
Liczne blogi i strony internetowe po┼Ťwi─Öcone kosmosowi podawa┼éy w ostatnich kilkunastu dniach informacj─Ö, ┼╝e pomi─Ödzy 15 a 28 wrze┼Ťnia ogromna asteroida uderzy w okolice Puerto Rico. Mia┼éaby zniszczy─ç Zatok─Ö Meksyka┼äsk─ů, a tak┼╝e Ameryki ┼Ürodkow─ů i Po┼éudniow─ů.
Niepok├│j zacz─ů┼é narasta─ç. NASA musia┼éa interweniowa─ç, ┼╝eby po┼éo┼╝y─ç plotce kres.
"Nie ma ┼╝adnych podstaw naukowych i ani cienia dowodu, ┼╝e asteroida lub inny obiekt uderzy w Ziemi─Ö w tym terminie" - napisa┼é w specjalnym o┼Ťwiadczeniu Paul Chodas z NASA, kierownik biura obiekt├│w znajduj─ůcych si─Ö blisko Ziemi.
Jednostka, kt├│r─ů kieruje Chodas, nie zarejestrowa┼éa ani asteroidy, ani du┼╝ej komety, kt├│ra mog┼éaby trafi─ç w Ziemi─Ö w daj─ůcej si─Ö przewidzie─ç przysz┼éo┼Ťci. Wszystkie znane potencjalnie niebezpieczne asteroidy maj─ů mniej ni┼╝ 0,01 proc. szansy na zderzenie z Ziemi─ů w ci─ůgu najbli┼╝szych 100 lat.
NASA podkre┼Ťla, ┼╝e wsp├│┼épracuje z naukowcami i astronomami obserwuj─ůcymi niebo na ca┼éym ┼Ťwiecie i je┼Ťli w kosmosie by┼éoby co┼Ť niepokoj─ůcego, ju┼╝ by o tym wiedzieli.

"Je┼Ťli istnia┼éby wystarczaj─ůco du┼╝y obiekt, ┼╝eby wyrz─ůdzi─ç tego typu zniszczenia we wrze┼Ťniu, wiedzieliby┼Ťmy o tym z wyprzedzeniem" - napisa┼é Chodas. "Jedynymi obiektami, kt├│re dotr─ů do Ziemi, b─Öd─ů nieszkodliwe meteoroidy i niewielkie asteroidy, kt├│re spal─ů si─Ö w naszej atmosferze" - czytamy dalej w komunikacie nasa NASA.
Plotka goni plotk─Ö
Nie pierwszy raz ┼Ťwiat obieg┼éa plotka o kosmicznej zag┼éadzie. NASA podaje, ┼╝e to jeden z ulubionych temat├│w internaut├│w. Cztery lata temu w sieci pojawi┼éy si─Ö informacje, ┼╝e 11 wrze┼Ťnia 2011 r. kometa Elenin rozbije na kawa┼éki Ziemi─Ö i Marsa. W 2012 r. w sieci zawrza┼éo od podobnych spekulacji. Wtedy dwie planetoidy - 2004 BL86 i 2014 YB35 - by┼éy na niebezpiecznej trajektorii oko┼éoziemskiej. Jednak ich przelot w styczniu i marcu odby┼é si─Ö bez incydent├│w.
Źródło: NASA
Autor: mar/map
http://tvnmeteo.tvn24.pl/informacje-pog ... 5,1,0.html

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.


G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: niedziela, 23 sierpnia 2015, 09:31 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Czy kometa Catalina będzie widoczna gołym okiem?
Czy kometa Catalina b─Ödzie widoczna go┼éym okiem? Bior─ůc pod uwag─Ö du┼╝─ů nieprzewidywalno┼Ť─ç komet, trudno powiedzie─ç, ale wydaje si─Ö, ┼╝e mo┼╝na to ┼Ťmia┼éo obstawia─ç. Komet─Ö t─ů odkryto w 2013 roku na bazie przegl─ůdu nieba Catalina Sky Survey. Odt─ůd C/2013 US10 (Catalina) stopniowo ja┼Ťnia┼éa i dzi┼Ť jest ju┼╝ ja┼Ťniejsza ni┼╝ 8 magnitudo.

Czytaj wi─Öcej na stronach APOD.
Elżbieta Kuligowska | Źródło: APOD
http://orion.pta.edu.pl/czy-kometa-cata ... olym-okiem


Za┼é─ůczniki:
Czy kometa Catalina będzie widoczna gołym okiem.jpg
Czy kometa Catalina b─Ödzie widoczna go┼éym okiem.jpg [ 180.08 KiB | Przegl─ůdane 1547 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: poniedzia┼éek, 24 sierpnia 2015, 08:10 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Zmar┼é Jacob Bekenstein, genialny fizyk, kt├│ry ze Stephenem Hawkingiem odkry┼é najwi─Öksz─ů tajemnic─Ö czarnych dziur
Piotr Cie┼Ťli┼äski


Bekenstein jako pierwszy zauwa┼╝y┼é, ┼╝e czarne dziury musz─ů mie─ç entropi─Ö. To nieoczekiwanie doprowadzi┼éo Hawkinga, kt├│ry pocz─ůtkowo kompletnie si─Ö z tym nie zgadza┼é, do odkrycia temperatury i parowania czarnych dziur. Innym wnioskiem z jego teorii mo┼╝e by─ç to, ┼╝e Wszech┼Ťwiat jest... hologramem.


Jak poinformował Uniwersytet Hebrajski w Jerozolimie, Jacob Bekenstein umarł na zawał tydzień temu w niedzielę w Helsinkach, gdzie zaproszono go do wygłoszenia wykładu. Miał 68 lat.

Za bary z Einsteinem

Na pocz─ůtku lat 70. zesz┼éego wieku, b─Öd─ůc m┼éodym absolwentem Uniwersytetu Princeton, Bekenstein nale┼╝a┼é do grupy prof. Johna Wheelera, ucznia Einsteina i jednego z najwi─Ökszych wizjoner├│w wsp├│┼éczesnej fizyki.

Wheeler uwa┼╝a┼é, ┼╝e najbardziej podstawowym i pasjonuj─ůcym zagadnieniem fizyki jest unifikacja dw├│ch wielkich teorii - og├│lnej teorii wzgl─Ödno┼Ťci i mechaniki kwantowej, z czym si─Ö zmaga┼é ju┼╝ Albert Einstein i co jest do dzi┼Ť jednym z g┼é├│wnych problem├│w fizyki teoretycznej. To on w latach 60. zainicjowa┼é badania obiekt├│w, kt├│re mog┼éy powsta─ç w wyniku zapadania si─Ö bardzo ci─Ö┼╝kich gwiazd. Nazywano je w├│wczas czarnymi lub ciemnymi gwiazdami, ale tak naprawd─Ö by┼éy to g┼é─Öbokie dziury czy te┼╝ nawet wyrwy w czasoprzestrzeni.

Wheeler zaproponowa┼é, aby je nazywa─ç czarnymi dziurami. Z pocz─ůtku - jak twierdzi prof. Leonard Susskind w ksi─ů┼╝ce "Bitwa o czarne dziury" - ta nazwa by┼éa bojkotowana przez redakcj─Ö renomowanego ameryka┼äskiego pisma "Physical Review", bo uwa┼╝ano j─ů za obsceniczn─ů. Uczony jednak si─Ö upar┼é i uda┼éo mu si─Ö wprowadzi─ç "czarne dziury" na sta┼ée do nauki, cho─ç kolejnym jego s┼éownym wynalazkiem by┼éo twierdzenie o tym, ┼╝e "czarne dziury nie maj─ů w┼éos├│w".

Podobno Wheeler jako pierwszy zauwa┼╝y┼é, ┼╝e czarne dziury stoj─ů w sprzeczno┼Ťci z drug─ů zasad─ů termodynamiki. M├│wi ona, ┼╝e w naturze stale wzrasta nieporz─ůdek. Porcelanowa fili┼╝anka mo┼╝e z ┼éatwo┼Ťci─ů si─Ö rozbi─ç na tysi─ůce kawa┼ék├│w, ale nikt jeszcze nie widzia┼é, by one same na powr├│t si─Ö sklei┼éy. Mleko miesza si─Ö z kaw─ů, ale niemo┼╝liwy jest proces odwrotny - by te ciecze same si─Ö rozdzieli┼éy. Oczywi┼Ťcie mo┼╝na posprz─ůta─ç ba┼éagan, sklei─ç porcelan─Ö, rozdzieli─ç mleko i kaw─Ö, ale wymaga to nak┼éadu pracy, co skutkuje jeszcze wi─Ökszym wzrostem nieporz─ůdku w innym miejscu. Mi─Ödzy innymi z tego powodu ka┼╝dy proces w naturze skutkuje rozproszeniem pewnej cz─Ö┼Ťci energii w postaci strat cieplnych, a wi─Öc niemo┼╝liwe jest zbudowanie maszyny wiecznie poruszaj─ůcej si─Ö na zasadzie "perpetuum mobile".

Kawa w czarnej dziurze

Fizycy mierz─ů stopie┼ä nieporz─ůdku za pomoc─ů wielko┼Ťci zwanej entropi─ů, a druga zasada termodynamiki m├│wi, i┼╝ w uk┼éadach zamkni─Ötych entropia zawsze wzrasta. ┼Üwiat zmierza w kierunku coraz wi─Ökszego ba┼éaganu, energia stale si─Ö rozprasza, tak ┼╝e w ko┼äcu temperatura i g─Östo┼Ťci materii wsz─Ödzie si─Ö wyr├│wnaj─ů. Wszech┼Ťwiat nieuchronnie zmierza ku ┼Ťmierci cieplnej.

Przypu┼Ť─çmy jednak - rozwa┼╝a┼é kiedy┼Ť Wheeler ze swoimi studentami przy fili┼╝ance herbaty - ┼╝e wsypiemy cukier do gor─ůcej herbaty, zamieszamy i rozpu┼Ťcimy go, co oczywi┼Ťcie powi─Ökszy entropi─Ö, ale zaraz potem wrzucimy herbat─Ö do czarnej dziury.

W ten spos├│b ukryjemy wzrost entropii, bo czarne dziury nie wypuszczaj─ů niczego ani nie zdradzaj─ů, co jest w ich wn─Ötrzu. Do czarnych dziur mo┼╝na by zamiata─ç wszelki nieporz─ůdek i w ten spos├│b doprowadzi─ç do tego, ┼╝e stopie┼ä nieporz─ůdku, czyli entropia, si─Ö zmniejszy.

Druga zasada termodynamiki, b─Öd─ůca fundamentem fizyki w ostatnich 150 latach, zadr┼╝a┼éa w posadach.

Jego student Jacob Bekenstein podj─ů┼é si─Ö ratowania tego podstawowego prawa przyrody w ramach swojej pracy doktorskiej. I znalaz┼é zadziwiaj─ůce rozwi─ůzanie. Czarne dziury same w sobie musz─ů mie─ç entropi─Ö. Kiedy co┼Ť wrzucamy do ich wn─Ötrza, powi─Öksza si─Ö ich masa, a wraz z tym ro┼Ťnie ich horyzont. Bekenstein obliczy┼é, ┼╝e entropia czarnych dziur musi by─ç proporcjonalna do powierzchni ich horyzontu, czyli sferycznej granicy, spoza kt├│rej ju┼╝ nie ma powrotu.

"To idiotyczne!"

Hawking, jak i praktycznie wszyscy inni fizycy, pocz─ůtkowo uznali ide─Ö Bekensteina za idiotyczn─ů. Entropia w termodynamice jest powi─ůzana ┼Ťci┼Ťle z temperatur─ů, ale czarne dziury - jak wtedy powszechnie uwa┼╝ano - nie maj─ů temperatury. S─ů obiektami o temperaturze zera bezwzgl─Ödnego. Ca┼ékowicie poch┼éaniaj─ů wszelkie promieniowanie i wszystko, co do nich wpada. Je┼Ťli by mia┼éy entropi─Ö, a wi─Öc i pewn─ů temperatur─Ö, to powinny emitowa─ç promieniowanie cieplne, co sta┼éo w sprzeczno┼Ťci z tym, co o czarnych dziurach m├│wi og├│lna teoria wzgl─Ödno┼Ťci Einsteina.

Tak wtedy rozumowa┼é Hawking, ale gdy zacz─ů┼é przeprowadza─ç stosowne obliczenia, aby obali─ç hipotez─Ö Bekensteina, nagle odkry┼é, ┼╝e m┼éody doktorant z Princeton ma racj─Ö. Wysz┼éo mu, ┼╝e czarne dziury powinny emitowa─ç promieniowanie, kt├│re ma wszelkie cechy promieniowania cieplnego.

Rozumowanie Hawkinga uwzgl─Ödnia┼éo efekty kwantowe i by┼éo chyba pierwsz─ů udan─ů pr├│b─ů po┼é─ůczenia teorii grawitacji Einsteina z mechanik─ů kwantow─ů. Pr├│┼╝nia w rozumieniu wsp├│┼éczesnej fizyki kwantowej nie jest pusta. Jest morzem wirtualnych par cz─ůstka - antycz─ůstka, kt├│re wy┼éaniaj─ů si─Ö z niebytu na bardzo ma┼é─ů chwil─Ö, po czym anihiluj─ů i znikaj─ů.

Hawking zda┼é sobie spraw─Ö z tego, ┼╝e gdy taka para pojawi si─Ö blisko horyzontu czarnej dziury, to jedna z cz─ůstek mo┼╝e wpa┼Ť─ç do jej wn─Ötrza. Wtedy osierocona cz─ůstka z pary nie ma ju┼╝ z czym anihilowa─ç i nie znika. Pojawia si─Ö jako ju┼╝ rzeczywista, a nie wirtualna cz─ůstka, bo ma energi─Ö, kt├│r─ů zyskuje kosztem czarnej dziury. Poniewa┼╝ takie procesy zachodz─ů stale, z okolic horyzontu czarnej dziury emitowany jest strumie┼ä cz─ůstek, a czarna dziura stopniowo traci energi─Ö i ulega odchudzeniu. W ko┼äcu - jak przewidywa┼é Hawking - powinna ca┼ékowicie znikn─ů─ç.

To promieniowanie (czasem m├│wi si─Ö "parowanie") czarnych dziur nazywa si─Ö dzi┼Ť zwykle promieniowaniem Hawkinga, cho─ç gwoli prawdy powinno si─Ö m├│wi─ç o promieniowaniu Bekensteina-Hawkinga, bo to izraelski fizyk by┼é ojcem i inicjatorem nowej teorii.

Jeste┼Ťmy hologramem?

Jego odkrycie - proporcjonalno┼Ťci entropii zawartej w pewnej obj─Öto┼Ťci do powierzchni ograniczaj─ůcej t─Ö obj─Öto┼Ť─ç - sta┼éo si─Ö dzisiaj polem wielu spekulacji, kt├│re brzmi─ů niemal jak science fiction. Entropia jest bowiem definiowana poprzez miar─Ö ca┼ékowitej ilo┼Ťci informacji o uk┼éadzie. Bekenstein tym samym wykaza┼é, ┼╝e ca┼ékowita informacja, jaka definiuje tr├│jwymiarow─ů czarn─ů dziur─Ö, mie┼Ťci si─Ö na jej powierzchni.

Okazuje si─Ö, ┼╝e to samo dotyczy nie tylko czarnej dziury, ale i ka┼╝dego innego fizycznego uk┼éadu. Nowe prawo fizyki - zwane jako zasada holograficzna - m├│wi, ┼╝e wszystko wewn─ůtrz danego rejonu przestrzeni mo┼╝na opisa─ç za pomoc─ů bit├│w informacji zapisanych na otaczaj─ůcej go powierzchni granicznej. A to - jak zauwa┼╝a prof. Susskind - mo┼╝e prowadzi─ç do szokuj─ůcego wniosku: ca┼éy tr├│jwymiarowy ┼Ťwiat, kt├│rego do┼Ťwiadczamy na co dzie┼ä - wype┼éniony galaktykami, gwiazdami, planetami i lud┼║mi - jest hologramem, zakodowanym na odleg┼éej dwuwymiarowej powierzchni.

Fizycy wci─ů┼╝ zastanawiaj─ů si─Ö nad znaczeniem tego odkrycia.

Nie doczekał Nobla

Dzisiaj odkrycie entropii, promieniowania czarnych dziur i zasady holograficznej jest uznawane za kamie┼ä milowy w pr├│bach stworzenia kwantowej teorii grawitacji. Bekenstein za swoje osi─ůgni─Öcia dosta┼é w 2012 r. Nagrod─Ö Wolfa, kt├│rej laureaci cz─Östo dostaj─ů potem Nagrod─Ö Nobla.

Bekenstein urodzi┼é si─Ö w stolicy Meksyku 1 maja 1947 roku. Jego rodzice byli ┼╝ydowskimi imigrantami z Polski, poznali si─Ö w Meksyku podczas II wojny ┼Ťwiatowej.

Po doktoracie w Princeton i krótkiej pracy na Uniwersytecie Teksasu w Austin naukowiec przeniósł się do Izraela - najpierw na Uniwersytet Ben-Guriona w Beer Szewie, a potem Hebrajski Uniwersytet w Jerozolimie. Miał obywatelstwo amerykańskie i izraelskie.

Pozostawi┼é ┼╝on─Ö, dw├│ch syn├│w i c├│rk─Ö (wszyscy s─ů naukowcami) oraz sze┼Ťcioro wnucz─ůt.

Źródło: The New York Times


http://wyborcza.pl/1,75400,18614278,zma ... henem.html
Jacob Bekenstein w swoim biurze na Uniwersytecie Hebrajskim (rok 2009) (Bekenstein)


Za┼é─ůczniki:
Zmarł Jacob Bekenstein.jpg
Zmar┼é Jacob Bekenstein.jpg [ 46.59 KiB | Przegl─ůdane 1538 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: poniedzia┼éek, 24 sierpnia 2015, 08:17 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Niebo w ostatnim tygodniu sierpnia 2015 roku

Mapka pokazuje położenie Księżyca i Saturna w ostatnim tygodniu sierpnia 2015 roku
Mapk─Ö wykonano w GIMP-ie (http://www.gimp.org) na podstawie mapek z programu Starry Night (http://www.starrynighteducation.com).

Dodał: Ariel Majcher

Źródło: StarryNight
Wakacje szybko zbli┼╝aj─ů si─Ö ku ko┼äcowi, a ich ostatnie dni b─Öd─ů silnie roz┼Ťwietlone przez Ksi─Ö┼╝yc, kt├│rego pe┼énia przypada w sobot─Ö 29 sierpnia wieczorem. Blisko Ksi─Ö┼╝yca w pe┼éni b─Ödzie planeta Neptun, a to oznacza, ┼╝e jest ona w opozycji. Opr├│cz Neptuna na wieczornym niebie nisko na po┼éudniowym zachodzie mo┼╝na jeszcze obserwowa─ç Saturna, natomiast po wschodniej stronie nieba przed p├│┼énoc─ů widoczny jest Uran. Na porannym niebie do planety Mars do┼é─ůczy planeta Wenus, kt├│rej charakterystycznego silnego blasku nie mo┼╝na pomyli─ç z niczym innym.

W pierwszej cz─Ö┼Ťci tygodnia naturalny satelita Ziemi przejdzie przez gwiazdozbiory W─Ö┼╝ownika i Strzelca, oddalaj─ůc si─Ö ju┼╝ na dobre od planety Saturn. W poniedzia┼éek 24 sierpnia Ksi─Ö┼╝yc w fazie 70% ┼Ťwieci┼é b─Ödzie jeszcze stosunkowo blisko sz├│stej planety Uk┼éadu S┼éonecznego. O godzinie podanej na mapce b─Ödzie to nieco ponad 26┬░, ale najbli┼╝szym w miar─Ö jasnym cia┼éem niebia┼äskim b─Ödzie gwiazda Sabik, czyli ╬Ě Ophiuchi, ┼Ťwiec─ůca blaskiem +2,4 magnitudo, od kt├│rej Srebrny Glob b─Ödzie odleg┼éy o 7┬░ na po┼éudniowy wsch├│d.

Je┼Ťli chodzi o Saturna, to znika on za horyzontem oko┼éo 3 godziny po S┼éo┼äcu, a gdy wreszcie zrobi si─Ö do┼Ť─ç ciemno, ┼╝eby go obserwowa─ç, to niestety zajmuje on pozycj─Ö na wysoko┼Ťci mniejszej, ni┼╝ 10┬░ i silne falowanie atmosfery na tej wysoko┼Ťci mo┼╝e zniweczy─ç wszelkie wysi┼éki os├│b, chc─ůcych j─ů obserwowa─ç. Z tego samego wzgl─Ödu trudny do dostrze┼╝enia mo┼╝e by─ç najwi─Ökszy ksi─Ö┼╝yc tej planety Tytan, kt├│rego maksymalna elongacja (tym razem wschodnia) przypada w ┼Ťrod─Ö 26 sierpnia. Obecnie Saturn ┼Ťwieci blaskiem +0,5 magnitudo, a jego tarcza ma ┼Ťrednic─Ö 16". Do ko┼äca tygodnia dystans dziel─ůcy Saturna od gwiazdy Graffias zmniejszy si─Ö do 4,5 stopnia.

We wtorek 25 sierpnia i w ┼Ťrod─Ö 26 sierpnia Ksi─Ö┼╝yc b─Ödzie w─Ödrowa┼é przez p├│┼énocne kra┼äce konstelacji Strzelca, przez ca┼éy czas zwi─Ökszaj─ůc swoj─ů faz─Ö. We wtorek tarcza Ksi─Ö┼╝yca b─Ödzie o┼Ťwietlona w 79%, a b─Ödzie ona w─Ödrowa┼éa nieca┼ée 9┬░ na p├│┼énoc od gwiazdy Nunki (jasno┼Ť─ç obserwowana +2 magnitudo). Dob─Ö p├│┼║niej faza Srebrnego Globu wzro┼Ťnie do 88% i b─Ödzie go mo┼╝na odnale┼║─ç oko┼éo 7┬░ na wsch├│d od charakterystycznego ┼éuku gwiazd w p├│┼énocno-wschodnim kra┼äcu gwiazdozbioru Strzelca, na zach├│d od kt├│rego znajduje si─Ö planeta kar┼éowata Pluton, jednak ze wzgl─Ödu na jej nik┼é─ů jasno┼Ť─ç obserwowan─ů nie zaznaczy┼éem jej na mapce.
Mapka pokazuje położenie Księżyca, Urana i Neptuna w ostatnim tygodniu sierpnia 2015 roku
Mapk─Ö wykonano w GIMP-ie (http://www.gimp.org) na podstawie mapek z programu Starry Night (http://www.starrynighteducation.com).

Dodał: Ariel Majcher

Źródło: StarryNight
Drug─ů po┼éow─Ö tygodnia Ksi─Ö┼╝yc sp─Ödzi w gwiazdozbiorach Kozioro┼╝ca i Wodnika, na koniec tygodnia osi─ůgaj─ůc pe┼éni─Ö i zbli┼╝aj─ůc si─Ö na niewielk─ů odleg┼éo┼Ť─ç do planety Neptun, kt├│r─ů z tego wzgl─Ödu lepiej pr├│bowa─ç szuka─ç na pocz─ůtku tygodnia, zanim dotrze do niej bardzo jasno ┼Ťwiec─ůcy Ksi─Ö┼╝yc. W czwartek 27 sierpnia, o godzina podana na mapce b─Ödzie niewiele p├│┼║niejsza, ni┼╝ ta, podana na mapce poprzedniej. Zatem faza Ksi─Ö┼╝yca b─Ödzie tylko o 1% wi─Öksza i b─Ödzie wynosi─ç 89%. Oko┼éo 10┬░ na wsch├│d od niego ┼Ťwieci─ç b─Öd─ů dwie jasne gwiazdy Kozioro┼╝ca Algiedi (╬▒ Cap, jasno┼Ť─ç +3,6 wielko┼Ťci gwiazdowej) oraz Dabih (╬▓ Cap, jasno┼Ť─ç +3 wielko┼Ťci gwiazdowe). Dob─Ö p├│┼║niej faza Ksi─Ö┼╝yca uro┼Ťnie do 95%, a b─Ödzie on si─Ö znajdowa┼é mniej wi─Öcej 5┬░ na wsch├│d od obu wspomnianych przed chwil─ů gwiazd. Noc z pi─ůtku 28 sierpnia na sobot─Ö 29 sierpnia Srebrny Glob sp─Ödzi r├│wnie┼╝ w gwiazdozbiorze Kozioro┼╝ca. Jego tarcza b─Ödzie o┼Ťwietlona ju┼╝ w 99%, a b─Ödzie on si─Ö znajdowa┼é prawie w po┼éowie drogi, ┼é─ůcz─ůcej par─Ö gwiazd Deneb Algiedi (╬┤ Cap, jasno┼Ť─ç +2,8 magnitudo) i Nashira (╬│ Cap, jasno┼Ť─ç +3,6 magnitudo) z gwiazd─ů Sad al Suud (╬▓ Aqr, jasno┼Ť─ç +2,9 magnitudo). Od gwiazd Kozioro┼╝ca Ksi─Ö┼╝yc b─Ödzie oddalony o 5┬░, za┼Ť od gwiazdy Wodnika - o 1┬░ wi─Öcej. Jednak wszystkie gwiazdy w bezpo┼Ťrednim s─ůsiedztwie Ksi─Ö┼╝yca b─Öd─ů gin─ů─ç w jego silnym blasku.

Noc z soboty 29 sierpnia na niedziel─Ö 30 sierpnia naturalny satelita Ziemi sp─Ödzi ju┼╝ w gwiazdozbiorze Wodnika, a jego faza b─Ödzie wynosi┼éa 100% (pe┼énia przypada w sobot─Ö, o godz. 20:35 naszego czasu, a wi─Öc godzin─Ö po zmierzchu, gdy Ksi─Ö┼╝yc b─Ödzie ju┼╝ na niebosk┼éonie). Nieca┼ée 6┬░. W tym momencie nieca┼ée 6┬░ na wsch├│d od Ksi─Ö┼╝yca b─Ödzie si─Ö znajdowa┼éa gwiazda ╬╗ Aquarii, kt├│rej jasno┼Ť─ç obserwowana wynosi +3,7 magnitudo, natomiast 3┬░ na po┼éudniowy wsch├│d b─Ödzie ┼Ťwieci┼éa planeta Neptun, kt├│rej jasno┼Ť─ç obserwowana wynosi +7,8 magnitudo. Do godziny pokazanej na mapce Ksi─Ö┼╝yc przejdzie 2┬░ na p├│┼énoc od ostatniej planety Uk┼éadu S┼éonecznego i zbli┼╝y si─Ö na 3,5 stopnia do gwiazdy ╬╗ Aqr. Natomiast godzin─Ö przed ┼Ťwitem dystans mi─Ödzy Ksi─Ö┼╝ycem a Neptunem uro┼Ťnie ponownie do 3┬░, za┼Ť ╬╗ Aqr b─Ödzie ju┼╝ tylko 2┬░ od Ksi─Ö┼╝yca.

Spotkanie jakiej┼Ť planety z Ksi─Ö┼╝ycem w pe┼éni oznacza, ┼╝e jest ona w opozycji. Nie inaczej jest w tym przypadku. Opozycja Neptuna przypada w tym roku 1 wrze┼Ťnia, czyli w dniu rozpocz─Öcia roku szkolnego, zatem tylko 2 dni po spotkaniu z Ksi─Ö┼╝ycem. Tego dnia Neptun b─Ödzie po przeciwnej stronie Ziemi, ni┼╝ S┼éo┼äce i b─Ödzie oddalony od naszej planety o nieca┼ée 29 jednostek astronomicznych, zapisywanych angielskim skr├│tem AU od Astronomical Unit, lub nieco ponad 4,3 miliarda km. Z tej odleg┼éo┼Ťci planeta ┼Ťwieci blaskiem +7,8 magnitudo i jest widoczna w lornetkach, cho─ç - oczywi┼Ťcie - w tym i w nast─Öpnym tygodniu w jej obserwacjach b─Ödzie przeszkadza┼é silny blask naszego naturalnego satelity. Obecnie Neptun znajduje si─Ö nieca┼ée 3,5 stopnia na po┼éudniowy zach├│d od gwiazdy ╬╗ Aqr.

Bliski opozycji jest kolejny gazowy olbrzym Uk┼éadu S┼éonecznego, czyli planeta Uran. Jej opozycja przypada za 6 tygodni, 12 pa┼║dziernika, st─ůd Ksi─Ö┼╝yc potrzebuje kolejnych trzech dni, aby przeby─ç dystans dziel─ůcy Neptuna od Urana. W tym tygodniu si├│dma z planet kr─ů┼╝─ůcych wok├│┼é S┼éo┼äca w swoim ruchu wstecznym przetnie lini─Ö, ┼é─ůcz─ůc─ů gwiazd─Ö ╬ Psc (kt├│ra jest szerokim uk┼éadem podw├│jnym, o separacji sk┼éadnik├│w 22", kt├│rych jasno┼Ťci wynosz─ů +5,2 oraz +6,4 magnitudo) z gwiazd─ů 88 Psc, kt├│rej jasno┼Ť─ç obserwowana to +6 magnitudo (we wstawce jest to niepodpisana gwiazda tu┼╝ pod planet─ů). Uran zrobi to dok┼éadnie w czwartek 27 sierpnia i wtedy b─Ödzie si─Ö znajdowa┼é nieca┼ée 11' na p├│┼énoc od 88 Psc i jednocze┼Ťnie 27' na po┼éudnie od ╬ Psc. Sam Uran ┼Ťwieci z jasno┼Ťci─ů obserwowan─ů +5,7 wielko┼Ťci gwiazdowej, zatem wszystkie wspomniane w tym akapicie gwiazdy doskonale nadaj─ů si─Ö do por├│wnywania z nimi blasku przedostatniej planety Uk┼éadu S┼éonecznego.
Animacja pokazuje położenie Marsa i Wenus w ostatnim tygodniu sierpnia 2015 r
Animacj─Ö wykonano w GIMP-ie (http://www.gimp.org) na podstawie mapek z programu Starry Night (http://www.starrynighteducation.com).

Dodał: Ariel Majcher

Źródło: StarryNight
Na porannym niebie, nisko nad wschodnim widnokr─Ögiem, widoczny jest Mars, do kt├│rego w drugiej cz─Ö┼Ťci tygodnia do┼é─ůczy Wenus. Gdyby druga planeta Uk┼éadu S┼éonecznego by┼éa teraz nad ekliptyk─ů (oznaczan─ů na mapach zielon─ů lini─ů), to by┼éaby widoczna ju┼╝ w zesz┼éym tygodniu, ale i tak nie trzeba by┼éo d┼éugo czeka─ç po koniunkcji dolnej ze S┼éo┼äcem na jej pojawienie si─Ö na wschodnim niebie. Wenus na razie porusza si─Ö ruchem wstecznym, mijaj─ůc Marsa, ale ju┼╝ na pocz─ůtku drugiej dekady wrze┼Ťnia zmieni ruch na prosty i nied┼éugo potem ponownie minie Czerwon─ů Planet─Ö. Natomiast pod koniec tego tygodnia na niebie obie planety b─Ödzie dzieli┼éo niewiele ponad 9┬░.

Mars na razie jest daleko od Ziemi (ponad 2,5 jednostki astronomicznej, czyli prawie 380 mln km) i ┼Ťwieci s┼éabo, obecnie jest to +1,8 wielko┼Ťci gwiazdowej, za┼Ť jego tarcza ma ┼Ťrednic─Ö nieca┼éych 4", st─ůd na razie nie mo┼╝na oczekiwa─ç widoku jakich┼Ť jej szczeg├│┼é├│w, zw┼éaszcza, ┼╝e ┼Ťwieci on nisko i na jasnym tle nieba. Czerwona Planeta szybko oddala si─Ö od gromady gwiazd M44 i do ko┼äca tygodnia dystans mi─Ödzy tymi cia┼éami niebia┼äskimi zwi─Ökszy si─Ö do ponad 6┬░.

Wenus znajduje si─Ö znacznie bli┼╝ej Ziemi ni┼╝ Mars, bo tylko 0,32 AU, czyli nieca┼ée 48 mln km. Jest r├│wnie┼╝ znacznie wi─Öksza od Marsa o odbija znacznie wi─Öcej promieniowania s┼éonecznego od Czerwonej Planety, kt├│rego r├│wnie┼╝ otrzymuje wi─Öcej, z racji bli┼╝szego po┼éo┼╝enia S┼éo┼äca. To wszystko sk┼éada si─Ö na to, ┼╝e Wenus ┼Ťwieci blaskiem -4,3 magnitudo, czyli prawie 300 razy ja┼Ťniej od Marsa.

Koniec sierpnia i pocz─ůtek wrze┼Ťnia to r├│wnie┼╝ najlepszy w najbli┼╝szych kilkunastu miesi─ůcach okres na obserwacje tej planety, poniewa┼╝ po koniunkcji dolnej ze S┼éo┼äcem 15 sierpnia planeta d─ů┼╝y do koniunkcji g├│rnej, kt├│r─ů osi─ůgnie 6 czerwca przysz┼éego roku, za┼Ť nast─Öpna koniunkcja dolna b─Ödzie mia┼éa miejsce dopiero 25 marca 2017 r. Zatem teraz Wenus ma du┼╝─ů ┼Ťrednic─Ö k─ůtow─ů (30 sierpnia 53") i ma┼é─ů faz─Ö (tego samego dnia 8%), dzi─Öki czemu jest ona atrakcyjnym celem dla posiadaczy nawet niezbyt du┼╝ych lornetek, w kt├│rych da si─Ö dostrzec, ┼╝e tarcza tej planety ma kszta┼ét cienkiego sierpa. Z ka┼╝dym kolejnym tygodniem tarcza Wenus b─Ödzie male─ç i jednocze┼Ťnie coraz bardziej si─Ö wype┼énia─ç, st─ůd kolejna szansa ujrzenia tak du┼╝ego i tak cienkiego sierpa tej planety b─Ödzie dopiero za p├│┼étora roku. Warto zatem wcze┼Ťnie zrywa─ç si─Ö z ┼é├│┼╝ka, szczeg├│lnie, ┼╝e jasnej Wenus towarzyszy Mars, a niebawem do┼é─ůczy do nich s┼éabszy od Wenus, ale r├│wnie┼╝ jasno ┼Ťwiec─ůcy Jowisz.

Dodał: Ariel Majcher
Uaktualnił: Ariel Majcher
http://news.astronet.pl/7681


Za┼é─ůczniki:
Mapka pokazuje położenie Księżyca i Saturna w ostatnim tygodniu sierpnia 2015 roku.jpg
Mapka pokazuje po┼éo┼╝enie Ksi─Ö┼╝yca i Saturna w ostatnim tygodniu sierpnia 2015 roku.jpg [ 50.15 KiB | Przegl─ůdane 1538 razy ]
Mapka pokazuje położenie Księżyca, Urana i Neptuna w ostatnim tygodniu sierpnia 2015 roku.jpg
Mapka pokazuje po┼éo┼╝enie Ksi─Ö┼╝yca, Urana i Neptuna w ostatnim tygodniu sierpnia 2015 roku.jpg [ 104.85 KiB | Przegl─ůdane 1538 razy ]
Animacja pokazuje położenie Marsa i Wenus w ostatnim tygodniu sierpnia 2015 r.gif
Animacja pokazuje po┼éo┼╝enie Marsa i Wenus w ostatnim tygodniu sierpnia 2015 r.gif [ 157.66 KiB | Przegl─ůdane 1538 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: ┼Ťroda, 26 sierpnia 2015, 09:09 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Ciemna materia. Tajemnica tajemnic współczesnej fizyki
Piotr Cie┼Ťli┼äski
Jest ┼Üwi─Ötym Graalem fizyk├│w. Zagadk─ů, na kt├│rej najwi─Öksi geniusze ┼éami─ů sobie z─Öby. Otacza nas ze wszystkich stron i - jak podejrzewamy - przenika przez nasze cia┼éa, ale nie potrafimy jej wykry─ç.


Zar├│wno my jeste┼Ťmy dla niej przezroczy┼Ťci, jak i ona jest przezroczysta dla nas. Nie mamy poj─Öcia, z czego si─Ö sk┼éada, cho─ç od lat tropimy j─ů na Ziemi i w kosmosie. A mo┼╝e wcale jej nie ma? Mo┼╝e jest jak XIX-wieczny eter, kt├│ry mia┼é przenika─ç ca┼é─ů przestrze┼ä, a okaza┼é si─Ö po prostu fatamorgan─ů? Odpowied┼║ na to pytanie godna jest Nobla i z ca┼é─ů pewno┼Ťci─ů przyczyni si─Ö do wielkiej rewolucji w fizyce.

Ameryka┼äski noblista Frank Wilczek m├│wi┼é mi, ┼╝e gdyby u┼éo┼╝y─ç list─Ö najwi─Ökszych nierozwi─ůzanych problem├│w w fizyce, to ciemna materia znalaz┼éaby si─Ö na pierwszym miejscu.
Znana materia - 4,9 proc.

Na te 4,9 proc. składa się:

WOD├ôR: 74 proc. Najpowszechniejszy pierwiastek chemiczny we Wszech┼Ťwiecie, podstawowy budulec gwiazd.

HEL: 24 proc. Powsta┼é wraz z wodorem (i ┼Ťladowymi ilo┼Ťciami deuteru oraz litu) w pierwszych trzech minutach po Wielkim Wybuchu.

CI─ś┼╗SZE PIERWIASTKI: 1,9 proc. Tlen, wegiel, neon, ┼╝elazo, azot, krzem, magnez, siarka... Te i inne pierwiastki z tablicy Mendelejewa s─ů odpadem z ewolucji gwiazd.

NEUTRINA: 0,1 proc. Najliczniejsze (obok foton├│w ┼Ťwiat┼éa) cz─ůstki w kosmosie - jest ich ┼Ťrednio 300 mln w ka┼╝dym metrze sze┼Ťciennym. Ale s─ů bardzo lekkie.


Dziwadło, w które nikt nie wierzy

Na pierwszy ┼Ťlad tego ┼Ťwiata cieni wpad┼é w roku 1933 r. Fritz Zwicky, szwajcarski uczony, jeden z najbardziej oryginalnych astrofizyk├│w zesz┼éego stulecia, kt├│ry mierzy┼é pr─Ödko┼Ťci ruchu galaktyk w gromadzie Coma w konstelacji Warkocz Bereniki. Pr├│bowa┼é zrozumie─ç, co sprawia, ┼╝e to zgrupowanie ponad tysi─ůca galaktyk trzyma si─Ö razem, cho─ç wiruj─ů wok├│┼é siebie z wielkimi pr─Ödko┼Ťciami - ┼Ťrednio 1 tys. km na sekund─Ö.

Ka┼╝dy, kto kr─Öci┼é si─Ö na karuzeli w weso┼éym miasteczku, wie, ┼╝e gdyby siode┼éko urwa┼éo si─Ö z ┼éa┼äcucha, to zamiast kr─Öci─ç si─Ö w ko┼éo, polecia┼éoby w sin─ů dal. W gromadzie galaktyk takim ┼éa┼äcuchem jest si┼éa grawitacji.

Z pomiar├│w Zwicky'ego wynika┼éo jednak, ┼╝e galaktyki poruszaj─ů si─Ö tak szybko, ┼╝e ju┼╝ dawno powinny si─Ö urwa─ç z uwi─Özi grawitacji, a ca┼éa gromada - rozlecie─ç we wszystkie strony.

Zwicky uzna┼é, ┼╝e w tej gromadzie musi by─ç co┼Ť wi─Öcej poza widocznymi gwiazdami. Przez teleskopy wida─ç tylko to, co ┼Ťwieci, wi─Öc ten hipotetyczny niewidoczny element ochrzci┼é mianem "ciemnej materii". Jego hipoteza by┼éa wtedy ledwie astronomiczn─ů egzotyk─ů, dziwad┼éem, w kt├│re tak naprawd─Ö nikt nie wierzy┼é.

Ale po raz kolejny tajemnicza materia da┼éa o sobie zna─ç w latach 70. zesz┼éego wieku, gdy wyniki pomiar├│w ruchu gwiazd opublikowa┼éa Vera Rubin z Carnegie Institution w Waszyngtonie. Rubin zmierzy┼éa pr─Ödko┼Ť─ç gwiazd na obrze┼╝ach Wielkiej Mg┼éawicy Andromedy, galaktyki por├│wnywalnej z Drog─ů Mleczn─ů. Spodziewa┼éa si─Ö, ┼╝e podobnie jak planety w Uk┼éadzie S┼éonecznym gwiazdy bardziej oddalone od masywnego centrum poruszaj─ů si─Ö wolniej. Ze zdziwieniem jednak odkry┼éa, ┼╝e pr─Ödko┼Ť─ç bli┼╝szych i dalszych gwiazd jest taka sama. Potem Rubin zmierzy┼éa jeszcze krzywe rotacji ponad 200 innych galaktyk. Rezultaty wskazywa┼éy na to, ┼╝e gwiazdy "czuj─ů" grawitacyjne przyci─ůganie czego┼Ť, co jest rozleglejsze i ma du┼╝o wi─Öksz─ů mas─Ö ni┼╝ to, co wida─ç w teleskopach.

Oko┼éo roku 1980 wi─Ökszo┼Ť─ç astrofizyk├│w pogodzi┼éa si─Ö z niepokoj─ůc─ů my┼Ťl─ů, ┼╝e galaktyki zawieraj─ů jak─ů┼Ť niewidoczn─ů materi─Ö. O masie a┼╝ 10 razy wi─Ökszej ni┼╝ masa wszystkich widocznych gwiazd! Obecne szacunki wskazuj─ů, ┼╝e jest jej ponad pi─Ö─ç razy wi─Öcej (pod wzgl─Ödem masy) ni┼╝ ca┼éej zwyczajnej materii, z┼éo┼╝onej ze znanych pierwiastk├│w, kt├│re uporz─ůdkowali┼Ťmy w tablicy Mendelejewa.
Ciemna materia - 26,8 proc.

Z czego może się ona składać?

WIMP-y. Hipotetyczne ci─Ö┼╝kie cz─ůstki (masywniejsze od atomu wodoru), kt├│re bardzo s┼éabo oddzia┼éuj─ů z widzialn─ů materi─ů

MACHO. Ciemne obiekty, zbudowane ze zwykłej materii, np. czarne dziury, wypalone gwiazdy albo samotne planety

AKJSONY. Hipotetyczne cz─ůstki pozbawione ┼éadunku i bardzo lekkie, kt├│re 35 lat temu wymy┼Ťlili prof. Frank Wilczeki Steven Weinberg


Grawitacyjne soczewki

Nie ┼Ťwieci ani nie poch┼éania ┼Ťwiat┼éa. Daje o sobie zna─ç tylko za po┼Ťrednictwem swojej masy, tj. czujemy si┼é─Ö jej przyci─ůgania grawitacyjnego. Wydaje si─Ö, ┼╝e nie wype┼énia Wszech┼Ťwiata w jednorodny spos├│b. Skupiska ciemnej materii tworz─ů "grawitacyjne soczewki", kt├│re zakrzywiaj─ů ┼Ťwiat┼éo docieraj─ůce do Ziemi. W ten spos├│b z grubsza ustalono, ┼╝e gromadzi si─Ö ona w tych samych miejscach, w kt├│rych s─ů zwyk┼ée gwiazdy, planety i ob┼éoki gaz├│w mi─Ödzygwiazdowych, czyli w galaktykach i wok├│┼é nich . Z tym ┼╝e skupiska ciemnej materii maj─ů mniejsze zag─Öszczenie i s─ů du┼╝o rozleglejsze.

Na tr├│jwymiarowej mapie kosmosu, kt├│r─ů opracowa┼é zesp├│┼é pod kierunkiem prof. Yannicka Melliera z paryskiego obserwatorium, wida─ç, ┼╝e ciemna materia jest skupiona w d┼éugich w┼é├│knach i gronach, kt├│re wype┼éniaj─ů przestrze┼ä kosmiczn─ů na wz├│r pot─Ö┼╝nej sieci.

┼Üwiec─ůca materia jest w tym otoczeniu zaledwie wierzcho┼ékiem g├│ry lodowej. Wszystko to, co ┼Ťwieci lub odbija ┼Ťwiat┼éo (wi─Öc jest widzialne w kosmosie za pomoc─ů teleskop├│w), mo┼╝na por├│wna─ç do ┼Ťwiecide┼éek rozwieszonych na rozleg┼éym i pot─Ö┼╝nym rusztowaniu z niewidocznej ciemnej materii.
Ciemna energia - 68,3 proc.

Co może być źródłem tej tajemniczej formy energii?

PR├ô┼╗NIA. Z kwantowej teorii wynika, ┼╝e pr├│┼╝nia mo┼╝e mie─ç energi─Ö, ale obliczenia na razie prowadz─ů na manowce

KWINTESENCJA. Skalarne pole kwantowe, kt├│re ma niezwyczajne w┼éasno┼Ťci, m.in. wytwarza ujemne ci┼Ťnienie

PI─äTY WYMIAR. Wed┼éug jednej z hipotez w kosmicznych skalach ujawniaj─ů si─Ö dodatkowe wymiary ┼Ťwiata


W powietrzu czu─ç podniecenie

Nasza Galaktyka wraz z Uk┼éadem S┼éonecznym tak┼╝e s─ů w niej zanurzone. Widoczna cz─Ö┼Ť─ç Drogi Mlecznej ma ┼Ťrednic─Ö 100 tys. lat ┼Ťwietlnych, ale halo z ciemnej materii mo┼╝e rozci─ůga─ç si─Ö na odleg┼éo┼Ť─ç a┼╝ 1,5 mln lat ┼Ťwietlnych, a wi─Öc si─Öga─ç a┼╝ do s─ůsiedniej Andromedy.

Ze współczesnych modeli ewolucji kosmosu wynika, że istniejemy dzięki ciemnej materii. To ona bowiem pomogła zwykłej materii skupić się w galaktyki i gwiazdy, a w końcu - w planety.

Ale z czego jest z┼éo┼╝ona ta nieznana substancja? Hipotez jest prawie tyle, ilu jest fizyk├│w zajmuj─ůcych si─Ö t─ů zagadk─ů. Wi─Ökszo┼Ť─ç uwa┼╝a, ┼╝e mamy do czynienia z nieznanymi jeszcze cz─ůstkami elementarnymi, kt├│re maj─ů ca┼ékiem inne w┼éasno┼Ťci ni┼╝ te, kt├│re znamy. Nieznane, ale ju┼╝ nazwane - WIMP. To skr├│t od "s┼éabo oddzia┼éuj─ůce masywne cz─ůstki", co znakomicie oddaje ca┼é─ů nasz─ů sk─ůp─ů o nich wiedz─Ö.
W dziesi─ůtkach eksperyment├│w na ca┼éym ┼Ťwiecie od dawna szuka si─Ö WIMP-├│w. Fizycy umieszczaj─ů detektory gdzie┼Ť pod grub─ů warstw─ů ziemi i za os┼éonami z o┼éowiu - ┼╝eby odsia─ç zwyk┼ée promieniowanie z atmosfery i kosmosu - i wypatruj─ů rzadkich kolizji cz─ůstek.

W┼éosi trzymaj─ů swoj─ů aparatur─Ö w tunelu pod masywem Gran Sasso w Apeninach i w 2000 r. nawet og┼éosili, i┼╝ natrafili na ┼Ťlad WIMP-├│w, ale do dzi┼Ť nie ma potwierdzenia.

W grudniu 2009 r. gruchn─Ö┼éa wie┼Ť─ç o tym, ┼╝e w sztolniach kopalni Soudan w stanie Minnesota fizycy odkryli co┼Ť wa┼╝nego. W XIX wieku poszukiwacze z┼éota znale┼║li w tym miejscu bogate pok┼éady rudy ┼╝elaza. Wydobywano je a┼╝ do lat 60. zesz┼éego wieku, a w latach 80. Uniwersytet Minnesoty ulokowa┼é w kopalni swoje laboratorium. Fizycy badali tam trwa┼éo┼Ť─ç proton├│w - cz─ůstek, kt├│re stanowi─ů sk┼éadniki j─ůder atomowych i wed┼éug obecnej wiedzy nigdy si─Ö nie rozpadaj─ů, ale sprawdzi─ç zawsze warto. Ponad dekad─Ö temu rozpocz─Öli za┼Ť eksperyment CDMS, czyli polowanie na cz─ůstki ciemnej materii.

W jednej ze sztolni umie┼Ťcili 30 detektor├│w: 11 z kryszta┼é├│w krzemu, a 19 z germanu. WIMP-y powinny od czasu do czasu - jak kule bilardowe - zderza─ç si─Ö z j─ůdrami atom├│w germanu lub krzemu. Minimalnie wzro┼Ťnie wtedy temperatura kryszta┼éu i uwolni─ů si─Ö ┼éadunki elektryczne, co zarejestruj─ů czujniki.

W grudniu 2009 r. kilku cz┼éonk├│w zespo┼éu niemal r├│wnocze┼Ťnie zapowiedzia┼éo seminaria w najwi─Ökszych o┼Ťrodkach bada┼ä j─ůdrowych ┼Ťwiata. W internetowych blogach znanych fizyk├│w pojawi┼éy si─Ö ┼Ťmia┼ée spekulacje, a magazyn "Discovery" pisa┼é, ┼╝e "w powietrzu czu─ç by┼éo podniecenie".

Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e detektory w Soudan zarejestrowa┼éy dwa zderzenia, kt├│re z du┼╝ym prawdopodobie┼ästwem mo┼╝na przypisa─ç cz─ůstkom ciemnej materii. Sensacja? Sukces? Nie do ko┼äca. Analiza b┼é─Öd├│w pokaza┼éa, ┼╝e jest 23-proc. prawdopodobie┼ästwo, i┼╝ te wskazania s─ů jednak fa┼észywe.

Z naukowego punktu widzenia to za ma┼éo, by og┼éosi─ç odkrycie, i za wcze┼Ťnie, by strzela─ç korkami od szampana. Ale eksperyment trwa, a do polowania w┼é─ůczaj─ů si─Ö te┼╝ inne zespo┼éy na ┼Ťwiecie.
Ciemna materia si─Ö ujawnia. Niespodziewane odkrycie

Nadchodzi rewolucja

Jednym z kierunk├│w poszukiwa┼ä s─ů pomiary promieniowania kosmicznego. Cz─ůstki ciemnej materii powinny si─Ö rozpada─ç lub anihilowa─ç ze sob─ů nawzajem, czego ubocznym produktem by┼éyby cz─ůstki zwyk┼éej materii, a tak┼╝e j─ůdrowe promieniowanie gamma.

I rzeczywi┼Ťcie, od blisko 20 lat fizycy mierz─ů w kosmosie pewn─ů nadwy┼╝k─Ö pozyton├│w - czyli antycz─ůstek elektron├│w. S─ů one niemal dok┼éadnymi kopiami elektron├│w, z jedn─ů r├│┼╝nic─ů - maj─ů przeciwny ┼éadunek elektryczny. Ten nadmiarowy strumie┼ä pozyton├│w mo┼╝e by─ç "odciskiem palca" ciemnej materii. Ale nie musi. ┼╗eby rozstrzygn─ů─ç spraw─Ö, Amerykanie pos┼éali na Mi─Ödzynarodow─ů Stacj─Ö Kosmiczn─ů nowy instrument - Magnetyczny Spektrometr Alfa. Piekielnie drogi - kosztowa┼é blisko 2 mld dol. Mierzy on energi─Ö, kierunek lotu i ┼éadunek wysokoenergetycznych cz─ůstek, kt├│re przemierzaj─ů przestrze┼ä kosmiczn─ů.

Kiedy w 2013 r. prof. Samuel Ting, pomys┼éodawca i szef eksperymentu AMS, og┼éosi┼é pierwsze wyniki pomiar├│w, zapachnia┼éo sensacj─ů. Pomiary s─ů bowiem zgodne z hipotez─ů, ┼╝e nadmiarowe kosmiczne pozytony pochodz─ů z rozpadu cz─ůstek ciemnej materii. Bardzo masywnych cz─ůstek - o masie rz─Ödu 1 TeV, a wi─Öc a┼╝ tysi─ůc razy wi─Ökszej od atomu wodoru! Podejrzenie pad┼éo na hipotetyczne neutralina - cz─ůstki pozbawione ┼éadunku elektrycznego, kt├│re s─ů krewniakami bozonu Higgsa w teorii supersymetrii (ta teoria jest rozszerzeniem i uog├│lnieniem obecnej teorii budowy materii zwanej modelem standardowym, ale na razie nikt nie wie, czy jest prawdziwa).

Zaznaczmy jednak, ┼╝e prof. Ting doda┼é tak┼╝e, i┼╝ dane wci─ů┼╝ jeszcze nie wykluczaj─ů innych scenariuszy. Pozytony mog─ů te┼╝ pochodzi─ç z pulsar├│w rozrzuconych wok├│┼é Galaktyki, co by┼éoby oczywi┼Ťcie bardzo interesuj─ůce, ale... nic wi─Öcej. Konkluzji wi─Öc brak.
Satelita wykry┼é sygna┼é od nieznanych cz─ůstek, kt├│re wylatuj─ů ze S┼éo┼äca i uderzaj─ů w ziemskie pole magnetyczne. To ciemna materia?

Jedno z najnowszych doniesie┼ä o cz─ůstkach ciemnej materii pochodzi z ko┼äca zesz┼éego roku. Brytyjscy fizycy z Uniwersytetu w Leicester wykryli, ┼╝e detektory satelity XMM-Newton zarejestrowa┼éy jakie┼Ť nieznane promieniowanie rentgenowskie, kt├│re pochodzi z najbli┼╝szego otoczenia Ziemi. Zasugerowali, ┼╝e pochodzi ono z rozpadu aksjon├│w - cz─ůstek, kt├│re wymy┼Ťlili 35 lat temu prof. Frank Wilczek i Steven Weinberg. - Ochrzci┼éem je nazw─ů proszku do prania, kt├│rego u┼╝ywa┼éa moja ┼╝ona - m├│wi┼é mi Wilczek. - Bo, widzi pan, aksjon to zbyt pi─Ökna nazwa dla proszku, ale dla nowej cz─ůstki elementarnej - w sam raz.

Aksjony mia┼éy rozwi─ůza─ç pewne problemy teorii silnych oddzia┼éywa┼ä j─ůdrowych, najpot─Ö┼╝niejszych si┼é w przyrodzie, kt├│re spajaj─ů kwarki w j─ůdrach atomowych. Wed┼éug teorii s─ů pozbawione ┼éadunku elektrycznego i bardzo lekkie (prawdziwe chucherka - miliony razy l┼╝ejsze od elektron├│w). Bardzo s┼éabo powinny te┼╝ reagowa─ç ze zwyk┼é─ů materi─ů.

Je┼Ťli teoria Wilczka ma sens, to strumie┼ä tych cz─ůstek powinien wylatywa─ç ze S┼éo┼äca, a wi─Öc by─ç mo┼╝e satelita XMM-Newton rzeczywi┼Ťcie wykry┼é ich sygna┼é. Problem w tym, ┼╝e na razie brakuje stuprocentowego dowodu.

I cho─ç wydaje si─Ö, ┼╝e odkrycie ciemnej materii dos┼éownie wisi w powietrzu, to wielu fizyk├│w pozostaje sceptykami. Bo kolejne obserwacje nie bardzo si─Ö ze sob─ů zgadzaj─ů. Amerykanie pod wodz─ů prof. Tinga chc─ů pochwyci─ç ci─Ö┼╝kie neutralina, Brytyjczycy tropi─ů za┼Ť bardzo lekkie aksjony. Z kolei fizycy z laboratori├│w w kopalni w Minnesocie czy pod w┼éoskim masywem Gran Sasso rejestruj─ů sygna┼éy, kt├│re wskazuj─ů na jeszcze inne rodzaje cz─ůstek. To tak, jakby szukaj─ůc z┼éodzieja ukrytego w ciemnym pokoju, co chwila jeden z policjant├│w krzycza┼é z innego k─ůta pomieszczenia: "Mam go, z┼éapa┼éem!".

I komu tu wierzy─ç? Mo┼╝e wszyscy maj─ů racj─Ö, a mo┼╝e nikt. Jest zreszt─ů frakcja fizyk├│w, kt├│rzy twierdz─ů, ┼╝e nie ma ┼╝adnego z┼éodzieja, tj. ciemnej materii, a wszystkie obserwacje ruchu gwiazd i galaktyk czy ewolucji kosmosu b─Öd─ů do siebie pasowa─ç, je┼Ťli tylko odpowiednio poprawimy prawa fizyki. Izraelski fizyk Mordechaj Milgrom zasugerowa┼é, ┼╝e wystarczy nieco zmodyfikowa─ç prawa dynamiki Newtona, aby wyja┼Ťni─ç obserwacje ruchu galaktyk i gwiazd. Jego teoria MOND obywa si─Ö bez ciemnej materii.

Niewykluczone, ┼╝e Milgrom ma racj─Ö. Ponad sto lat temu jedn─ů z niewyja┼Ťnionych zagadek by┼éy zak┼é├│cenia w ruchu Merkurego. Ta planeta zatacza eliptyczn─ů orbit─Ö wok├│┼é S┼éo┼äca, ale po ka┼╝dym obrocie nie wraca dok┼éadnie w to samo miejsce. Peryhelium - punkt na orbicie najbli┼╝szy gwie┼║dzie - przesuwa si─Ö stopniowo wok├│┼é S┼éo┼äca.

Astronomowie przez d┼éugi czas podejrzewali, ┼╝e te zak┼é├│cenia wywo┼éuje swoim grawitacyjnym przyci─ůganiem jaka┼Ť nieznana planeta - nawet nazwano ten hipotetyczny glob Wulkanem, ca┼ékiem podobnie jak dzi┼Ť fizycy nadaj─ů egzotyczne nazwy hipotetycznym cz─ůstkom ciemnej materii, kt├│re maj─ů wp┼éywa─ç na ruch galaktyk. Ale okaza┼éo si─Ö, ┼╝e nie ma ┼╝adnego Wulkanu, a ruch peryhelium Merkurego wyja┼Ťni┼éa dopiero nowa teoria grawitacji, kt├│r─ů wymy┼Ťli┼é Albert Einstein.
Tak czy inaczej, dla fizyki nadesz┼éy ciekawe czasy. Czeka nas kolejny przewr├│t w obrazie ┼Ťwiata na miar─Ö kopernika┼äskiego. Nie do┼Ť─ç, ┼╝e Ziemi─Ö wyrzucili┼Ťmy z centrum Wszech┼Ťwiata i wyl─ůdowali┼Ťmy na peryferiach Galaktyki, kt├│ra nie wyr├│┼╝nia si─Ö niczym spo┼Ťr├│d miliard├│w innych galaktyk, to na koniec oka┼╝e si─Ö, ┼╝e nie jeste┼Ťmy zbudowani z najpowszechniejszej formy materii w kosmosie. Zostaniemy wi─Öc zepchni─Öci na jeszcze wi─Öksze peryferie.

Albo musimy zmieni─ç prawa fizyki rz─ůdz─ůce ruchem materii i przepisa─ç podr─Öczniki, co by┼éoby nie mniejsz─ů rewolucj─ů.
Ciemna energia

Ciemna materia to niejedyny nieznany sk┼éadnik Wszech┼Ťwiata. Jest jeszcze ciemna energia, o kt├│rej wiemy... jeszcze mniej.

Kiedy w 1998 r. dwa renomowane zespo┼éy astrofizyk├│w og┼éosi┼éy rezultaty obserwacji odleg┼éych supernowych, ┼Ťwiat nauki by┼é ca┼ékowicie zdumiony. I tak jest do dzisiaj. Z obserwacji wynika┼éo bowiem, ┼╝e od mniej wi─Öcej 6 mld lat kosmos wdepn─ů┼é peda┼é gazu. Pr─Ödko┼Ť─ç ucieczki odleg┼éych galaktyk nie maleje, lecz ro┼Ťnie. Jakby jaka┼Ť pot─Ö┼╝na si┼éa odpychaj─ůca przeciwstawi┼éa si─Ö powszechnemu grawitacyjnemu ci─ů┼╝eniu.

Do dzi┼Ť w┼Ťr├│d fizyk├│w nie ma zgody odno┼Ťnie do tego, co mo┼╝e by─ç ┼║r├│d┼éem tej nieznanej si┼éy rozpychaj─ůcej przestrze┼ä. Dlatego okre┼Ťlaj─ů j─ů mianem ciemnej energii, co chyba najlepiej wyra┼╝a ich bezradno┼Ť─ç. Na razie hipotezy s─ů dwie. I obie wydaj─ů si─Ö absurdalne. Albo ciemna energia to po prostu cecha samej pr├│┼╝ni, albo przestrze┼ä kosmiczna jest wype┼éniona jakim┼Ť nieznanym polem kwantowym. Niekt├│rzy nawet ochrzcili je mianem kwintesencji, kt├│ra w filozofii Arystotelesa by┼éa eterycznym tworzywem cia┼é niebieskich, pi─ůtym elementem obok czterech ┼╝ywio┼é├│w: powietrza, ziemi, ognia i wody.

Ogl─ůdaj wideo "Nauki dla ka┼╝dego" i odkrywaj najwi─Öksze zagadki otaczaj─ůcego Ci─Ö ┼Ťwiata. Daj si─Ö wci─ůgn─ů─ç, zafascynowa─ç, zadziwi─ç. Sp├│jrz na siebie i rzeczywisto┼Ť─ç z innej, naukowej strony!


http://wyborcza.pl/1,145452,18622332,ci ... izyki.html

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.


G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: czwartek, 27 sierpnia 2015, 07:42 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Stephen Hawking: czarne dziury to nie wi─Özienia. Mog─ů by─ç te┼╝ portalami do innych wszech┼Ťwiat├│w
Stephen Hawking uwa┼╝a, ┼╝e jest bliski rozwi─ůzania jednej z zagadek fizyki, czyli paradoksu informacyjnego czarnej dziury. Wed┼éug naukowca informacja nie ginie, a przechowuje si─Ö w horyzoncie zdarze┼ä. Poza tym uwa┼╝a on, ┼╝e w czarnej dziurze mo┼╝e mie┼Ťci─ç si─Ö portal do innego wszech┼Ťwiata.
Bior─ůc pod uwag─Ö og├│ln─ů teori─Ö wzgl─Ödno┼Ťci Einsteina, uznaje si─Ö, ┼╝e informacja wch┼éoni─Öta przez czarn─ů dziur─Ö zostaje zniszczona. Natomiast wed┼éug prawa mechaniki kwantowej informacja jest wieczna. Na tym polega paradoks, nad kt├│rym g┼éowi─ů si─Ö fizycy ┼Ťwiata.
Hawking we współpracy z Malcolmem Perrym z Uniwersytetu Cambridge w Wielkiej Brytanii oraz Andrew Strombergiem z Uniwersytetu Harvarda stworzył teorię, która miałaby pogodzić dwie wyżej wymienione.
- Informacje s─ů przechowywane nie we wn─Ötrzu czarnej dziury, ale na jej granicy, w horyzoncie zdarze┼ä (horyzont zdarze┼ä to sfera, kt├│ra otacza czarn─ů dziur─Ö. Oddziela ona obserwatora zdarzenia od zdarze┼ä, o kt├│rych obserwator nigdy si─Ö nie dowie, bo znikn─Ö┼éy bez ┼Ťladu - przyp. red.) - powiedzia┼é Hawking we wtorek podczas konferencji prasowej w Sztokholmie w Szwecji, dodaj─ůc, ┼╝e informacje przybieraj─ů posta─ç dwuwymiarowych hologram├│w.
Portal do innego wszech┼Ťwiata
Poza przechowywaniem informacji naukowcy om├│wili inny problem czarnych dziur, kt├│rych si┼éa grawitacji jest tak du┼╝a, ┼╝e nic - nawet ┼Ťwiat┼éo - nie ucieknie z jej wn─Ötrza.
Wed┼éug badacza z czarnych dziur da si─Ö wydosta─ç, dlatego te┼╝ Hawking nie wyklucza, ┼╝e mog┼éyby one stanowi─ç portale do innych wszech┼Ťwiat├│w.
- Przes┼éaniem tego wyk┼éadu jest to, ┼╝e czarne dziury nie s─ů tak czarne, jak si─Ö je opisuje. Nie s─ů one wi─Özieniem, jak kiedy┼Ť uwa┼╝ano. Mo┼╝na wydosta─ç si─Ö z czarnej dziury, ale prawdopodobnie wyjdzie si─Ö w innym wszech┼Ťwiecie - powiedzia┼é Hawking. - Dziura musia┼éaby si─Ö obraca─ç i by─ç odpowiednich rozmiar├│w, aby istnia┼éo przej┼Ťcie do innego ┼Ťwiata. Na pewno, gdyby przekroczy┼éoby si─Ö portal, nie by┼éoby powrotu. Chocia┼╝ ch─Ötnie polecia┼ébym w kosmos, nie zamierzam tego jednak sprawdza─ç - dodaje.
http://tvnmeteo.tvn24.pl/informacje-pog ... 2,1,0.html

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.


G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: czwartek, 27 sierpnia 2015, 07:43 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
W poszukiwaniu przepisu na Wszech┼Ťwiat
Polscy kosmolodzy i astrofizycy zajmuj─ů mocn─ů pozycj─Ö w ┼Ťwiatowej lidze naukowej. W ho┼édzie pami─Öci wybitnego uczonego Romana Juszkiewicza, od 24 do 28 sierpnia odbywa si─Ö w Warszawie mi─Ödzynarodowe sympozjum kosmolog├│w, podczas kt├│rego ponad 70 ekspert├│w prezentuje projekty badawcze si─Ögaj─ůce gwiazd.
ÔÇ×Kosmologia to poszukiwanie odpowiedzi na pytania, w jaki spos├│b wszech┼Ťwiat zmienia┼é si─Ö od pocz─ůtku a┼╝ po dzi┼Ť dzie┼ä, jak utworzy┼éy si─Ö galaktyki oraz skomplikowana tr├│jwymiarowa siatka, jakby g─ůbka, w kt├│rej galaktyki si─Ö uk┼éadaj─ů. Chcemy dowiedzie─ç si─Ö, jaka jest w tym rola ciemnej materii, ciemnej energii... czyli znale┼║─ç +przepis na Wszech┼Ťwiat+. Polska kosmologia jest silna i mo┼╝emy by─ç z niej dumniÔÇŁ - powiedzia┼éa PAP jedna z prelegentek sympozjum, dr hab. Agnieszka Pollo.

Dawna uczennica patrona sympozjum pracuje przy jednym z najwi─Ökszych obecnie przegl─ůd├│w odleg┼éych galaktyk ÔÇ×The VIPERS surveyÔÇŁ. Projekt prowadzi prof. Luigi Guzzo z W┼éoch, a opr├│cz Polak├│w i W┼éoch├│w bior─ů w nim udzia┼é Francuzi i Brytyjczycy. Grupa ponad 40 os├│b od 2008 r. prowadzi obserwacje przez o┼Ťmiometrowy teleskop Europejskiego Obserwatorium Po┼éudniowego w Chile.

ÔÇ×Mamy ju┼╝ pomierzone prawie sto tysi─Öcy galaktyk. Przygotowujemy bardzo dok┼éadn─ů, tr├│jwymiarow─ů map─Ö wszech┼Ťwiata, ale takiego, jakim by┼é on 8-9 mld lat temu. Celem tego przegl─ůdu jest pr├│ba odpowiedzenia na pytanie o to, czym jest ciemna energia. Tak si─Ö sk┼éada, ┼╝e dzia┼éanie ciemnej energii w┼éa┼Ťnie wtedy zacz─Ö┼éo by─ç widoczne we Wszech┼ŤwiecieÔÇŁ - m├│wi dr hab. Pollo.

W codziennej pracy uczona zajmuje si─Ö wielkoskalow─ů struktur─ů Wszech┼Ťwiata. Jak wyja┼Ťnia, pojedyncze kropeczki, kt├│re widzimy, to w┼éa┼Ťnie galaktyki. Tworz─ů one skomplikowan─ů tr├│jwymiarow─ů sie─ç. Gromadz─ů si─Ö w grupy, w gromady, do tych gromad sp┼éywaj─ů filamentami galaktyki i uk┼éadaj─ů si─Ö w ┼Ťciany. Mi─Ödzy tymi ┼Ťcianami s─ů olbrzymie pustki, gdzie prawie nie ma galaktyk. Sk─ůd si─Ö wzi─Ö┼éa ta ca┼éa struktura, jak wyewoluowa┼éa? Oto zagadki, jakie pr├│buj─ů rozwi─ůza─ç kosmolodzy zgromadzeni w Warszawie.

Prof. dr hab. Ewa ┼üokas z Centrum Astronomicznego PAN im. Miko┼éaja Kopernika w Warszawie, r├│wnie┼╝ dawna studentka prof. Romana Juszkiewicza zaczyna┼éa od teoretycznych analiz, teraz zajmuje si─Ö kszta┼étem i ewolucj─ů galaktyk. Prof. dr hab. Bo┼╝ena Czerny z CA PAN i dr hab. Agnieszka Janiuk z Centrum Fizyki Teoretycznej PAN bior─ů udzia┼é w sesji po┼Ťwi─Öconej roli kwazar├│w w kosmologii.

Kwazary to bardzo ciekawe, najja┼Ťniejsze, stale ┼Ťwiec─ůce ┼║r├│d┼éa we wszech┼Ťwiecie. Przez d┼éugi czas zagadk─ů by┼é mechanizm, kt├│ry powoduje, ┼╝e ┼║r├│d┼éo o bardzo ma┼éych rozmiarach potrafi by─ç ┼Ťwietnie widoczne z odleg┼éo┼Ťci miliard├│w lat ┼Ťwietlnych. Wygl─ůda na to, ┼╝e silniczkiem nap─Ödzaj─ůcym kwazar, jest supermasywna czarna dziura, jaka znajduje si─Ö w ka┼╝dej wi─Ökszej galaktyce, w naszej te┼╝. Wok├│┼é niej czasami si─Ö formu┼éuje dysk, powsta┼éy wskutek przyci─ůgni─Öcia materii. Je┼╝eli czarna dziura ÔÇ×po┼╝eraÔÇŁ jak─ů┼Ť galaktyk─Ö, to wtedy rozp─Ödzona materia w tym dysku ┼Ťwieci. Uczeni zajmuj─ů si─Ö tym, jak to naprawd─Ö si─Ö dzieje.

Dzi─Öki dobremu zrozumieniu, jak dzia┼éa kwazar, mo┼╝na go u┼╝ywa─ç, jako zegarka czy te┼╝ ┼Ťwiecy standardowej. Jeden z najwa┼╝niejszych problem├│w kosmologii jest w gruncie rzeczy bardzo prosty ÔÇô to mierzenie odleg┼éo┼Ťci. W tym celu wykorzystywane s─ů bardzo skomplikowane metody, jest szansa, ┼╝e da si─Ö do tego zatrudni─ç r├│wnie┼╝ kwazary.

Z kolei prof. dr hab. Marek Biesiada z Uniwersytetu ┼Ül─ůskiego prezentuje mo┼╝liwo┼Ťci soczewkowania grawitacyjnego. Metoda ta jest oparta na obserwacji, ┼╝e ┼Ťwiat┼éo przechodz─ůc blisko masywnego cia┼éa, jest przez to cia┼éo przyci─ůgane. Na podstawie tego, jak deformuje si─Ö ┼Ťwiat┼éo odleg┼éych ┼║r├│de┼é, naukowcy pr├│buj─ů odtwarza─ç rozk┼éad ciemnej materii we Wszech┼Ťwiecie.

Organizatorami sympozjum ÔÇ×Nieliniowy Wszech┼ŤwiatÔÇŁ s─ů: Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego UW (ICM), Centrum Astronomiczne im. Miko┼éaja Kopernika PAN, Centrum Fizyki Teoretycznej PAN oraz dwie kolejne instytucje reprezentowane m.in. przez dr Pollo ÔÇô Narodowe Centrum Bada┼ä J─ůdrowych oraz Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Jagiello┼äskiego.

Jakie metody pozwalaj─ů badaczom odpowiada─ç na fundamentalne pytania? Pierwsza to obliczenia, czyli pr├│by wyprowadzania r├│wna┼ä i rozwi─ůzywania ich. Jednak nie wszystkie r├│wnania daj─ů si─Ö po prostu rozwi─ůza─ç, a nawet zapisa─ç w prostej postaci. Dlatego potrzebne s─ů symulacje komputerowe, w kt├│rych mo┼╝na uwzgl─Ödni─ç znacznie wi─Öcej efekt├│w. W komputerze symuluje si─Ö sztuczne wszech┼Ťwiaty, od momentu, jaki nast─ůpi┼é tu┼╝ po wielkim wybuchu, kiedy to materia zacz─Ö┼éa si─Ö skupia─ç i ewoluowa─ç. Trzeci nurt to obserwacje, ich analiza oraz pr├│ba powi─ůzania obserwacji z teori─ů i symulacjami.

Du┼╝a cz─Ö┼Ť─ç sympozjum po┼Ťwi─Öcona jest symulacjom. Pod kierunkiem dra Wojciecha Hellwiga prowadzona jest w ICM jedna z najwi─Ökszych symulacji kosmologicznych na ┼Ťwiecie, nazwana COpernicus COmplexio (COCO). Zagadka Kopernika, je┼╝eli uda si─Ö j─ů rozwi─ůza─ç, czyli przeprowadzi─ç analiz─Ö jej wynik├│w, mo┼╝e odpowiedzie─ç na pytania dotycz─ůce natury ciemnej materii. Ciemna materia zdradza swoje istnienie jedynie w spos├│b po┼Ťredni. Nie emituje ┼Ťwiat┼éa, a o jej obecno┼Ťci astronomowie wnioskuj─ů na podstawie oddzia┼éywa┼ä grawitacyjnych z normaln─ů materi─ů.

Prof. dr hab. Roman Juszkiewicz jest nazywany ojcem polskiej kosmologii. Po uko┼äczeniu Uniwersytetu Moskiewskiego im. W. ┼üomonosowa, gdzie jego opiekunem naukowym by┼é Jakow Zeldowicz, w 1976 roku zwi─ůza┼é si─Ö z warszawskim o┼Ťrodkiem astrofizyki. Jego praca doktorska, ÔÇ×O s┼éabonieliniowych zaburzeniach w modelu FriedmanaÔÇŁ jest u┼╝ywanym do dzi┼Ť podr─Öcznikiem kosmologii. By┼é pracownikiem Uniwersytetu Zielonog├│rskiego oraz Centrum Astronomicznego im. Miko┼éaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk.

Jak wspomina┼é podczas sympozjum jego wsp├│┼épracownik i przyjaciel, dr Stanis┼éaw Bajtlik, profesor by┼é wyj─ůtkowym cz┼éowiekiem. By┼é hojny w dzieleniu si─Ö ideami. Mniej zale┼╝a┼éo mu na osobistym sukcesie, ni┼╝ na rzeczywistym rozwi─ůzaniu problemu naukowego. Dzieli┼é si─Ö przyjemno┼Ťci─ů rozwi─ůzywania problem├│w z innymi lud┼║mi. Obecnie uczeni, kt├│rzy kontynuuj─ů jego dzie┼éo, poszli w jego ┼Ťlady lub dokonali podobnych wybor├│w zawodowych, zamierzaj─ů pod patronatem Romana Juszkiewicza cyklicznie spotyka─ç si─Ö w Polsce i dzieli─ç problematyk─ů swoich bada┼ä.

Patronat nad pierwsz─ů z cyklu takich konferencji obj─Ö┼éo ICM. Centrum badawcze nauk obliczeniowych dysponuje wielkoskalow─ů infrastruktur─ů informatyczn─ů i informacyjn─ů, jak komputery du┼╝ej mocy, systemy przetwarzania danych i szerokie spektrum oprogramowania naukowego oraz narz─Ödziowego. To tu prowadzony jest projekt OCEAN, wielka inwestycja w rozw├│j infrastruktury informatycznej nauki. W Warszawie budowane jest Centrum Kompetencji skoncentrowane wok├│┼é problematyki Wielkich Danych (Big Data).

PAP ÔÇô Nauka w Polsce, Karolina Olszewska

kol/ mki/
Tagi: sympozjum
http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/ ... swiat.html

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.


G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: czwartek, 27 sierpnia 2015, 07:45 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Stw├│rz najwi─Ökszy detektor cz─ůstek na ┼Ťwiecie
Karol W├│jcicki
Gdy s┼éodko sobie ┼Ťpisz, tw├│j telefon czuwa. W pewnej chwili jeden z kilku milion├│w pikseli w ekranie rozb┼éy┼Ťnie na u┼éamek sekundy, a ty stajesz si─Ö wsp├│┼éautorem pracy naukowej o promieniowaniu kosmicznym.


Narodzi┼éy si─Ö dawno temu gdzie┼Ť w odleg┼éych galaktykach. W─Ödruj─ů przez Wszech┼Ťwiat, nios─ůc ze sob─ů takie energie, o jakich naukowcom rozp─Ödzaj─ůcym cz─ůstki w Wielkim Zderzaczu Hadron├│w nawet si─Ö nie ┼Ťni┼éo. Po milionach lat niczym niezak┼é├│conej podr├│┼╝y czasem trafiaj─ů w Ziemi─Ö. Pierwszy kontakt jest ma┼éym szokiem - to troch─Ö tak jakby po sprincie przez otwart─ů ┼é─ůk─Ö wpa┼Ť─ç nagle z impetem do zat┼éoczonego autobusu. Zderzenie z innymi pasa┼╝erami jest nieuniknione.

Rozp─Ödzona cz─ůstka kosmicznego promieniowania (to zwykle j─ůdro atomowe, pojedynczy proton albo elektron), uderzaj─ůc w kolejne cz─ůsteczki gazu w g├│rnych partiach ziemskiej atmosfery, wywo┼éuje ca┼é─ů kaskad─Ö nowych cz─ůstek. W efekcie do powierzchni Ziemi dociera ca┼éy deszcz, na kt├│ry sk┼éadaj─ů si─Ö promieniowanie X, miony, protony, antyprotony, cz─ůstki alfa, piony, elektrony, pozytony i neutrony.

Takie kaskady wt├│rnych cz─ůstek, nazywane wielkim p─Ökiem atmosferycznym, s─ů dla naukowc├│w bardzo cenn─ů informacj─ů. Na pierwszy rzut oka przypominaj─ů rozrzucone po ca┼éym pokoju kawa┼éki porcelany, ale analizuj─ůc ich po┼éo┼╝enie, naukowcy s─ů w stanie powiedzie─ç, czy wcze┼Ťniej stanowi┼éy eleganck─ů zastaw─Ö sto┼éow─ů czy zabytkow─ů chi┼äsk─ů waz─Ö. Podobnie z rozk┼éadu wielkiego p─Öku, kierunku i pr─Ödko┼Ťci sk┼éadaj─ůcych si─Ö na niego cz─ůstek da si─Ö ustali─ç, jaka cz─ůstka kosmiczna by┼éa jego ┼║r├│d┼éem na granicy atmosfery.

Po raz pierwszy takie p─Öki atmosferyczne zaobserwowa┼é francuski fizyk Pierre Auger w 1938 r. Wraz ze wsp├│┼épracownikami rozstawi┼é detektory cz─ůstek co kilka, kilkaset metr├│w i obserwowa┼é, co si─Ö stanie. Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç czujnik├│w wy┼éapywa┼éa cz─ůstki w tym samym czasie niezale┼╝nie od tego, czy detekcje nast─Öpowa┼éy pi─Ö─ç czy 300 metr├│w od siebie. Dzi┼Ť wiemy, ┼╝e taka koincydencja wyst─Öpuje na odleg┼éo┼Ťciach liczonych w kilometrach. Wniosek by┼é prosty - docieraj─ůce do Ziemi w tym samym czasie cz─ůstki musz─ů mie─ç wsp├│lne ┼║r├│d┼éo.

Ale jakie to ┼║r├│d┼éo? I jak─ů drog─Ö przeby┼éy cz─ůstki, zanim dotar┼éy na Ziemi─Ö?

Pyta┼ä dotycz─ůcych kosmicznych cz─ůstek jest mn├│stwo. Astrofizycy przypuszczaj─ů, ┼╝e naturalnym przyspieszaczem cz─ůstek do tak wielkich pr─Ödko┼Ťci s─ů wybuchy supernowych, spadanie materii na czarn─ů dziur─Ö i inne gwa┼étowne procesy gwiazdowe. Dok┼éadne ┼Ťledztwo jest jednak bardzo trudne. ┼╗eby je przeprowadzi─ç, trzeba jak najlepiej pozna─ç docieraj─ůc─ů do Ziemi kaskad─Ö cz─ůstek. Jednak nawet najwi─Öksze instrumenty pomiarowe na ┼Ťwiecie nie s─ů w stanie pokry─ç obszaru ca┼éego globu.

Z tym problemem postanowiła się zmierzyć grupa naukowców z projektu CRAYFIS (Cosmic Rays Found In Smartphones).

Cz─Östo zdarza si─Ö (cho─ç nie ka┼╝dy to zauwa┼╝a), ┼╝e na zdj─Öciu aparatem cyfrowym pojawia si─Ö zak┼é├│cenie - nieporz─ůdny bia┼éy piksel. Wsp├│┼éczesne superczu┼ée matryce CCD w smartfonach w ten spos├│b w┼éa┼Ťnie reaguj─ů na przypadkow─ů kolizj─Ö z wysokoenergetyczn─ů cz─ůstk─ů z kosmosu. St─ůd pomys┼é, aby wykorzysta─ç je do wykrywania takich cz─ůstek

Na ca┼éym ┼Ťwiecie jest ok. 1,5 mld smartfon├│w. Je┼Ťliby si─Ö uda┼éo zaprz─ůc do pracy jedynie oko┼éo miliona z nich, to powstanie najdok┼éadniejsza sie─ç pomiarowa wysokoenergetycznych cz─ůstek na ┼Ťwiecie. Specjalna aplikacja (jest zar├│wno na Androida, jak i na iOS) poszukiwa┼éaby na matrycy twojego aparatu kr├│tkich b┼éysk├│w powsta┼éych w wyniku uderze┼ä rozp─Ödzonych cz─ůstek. Dane wraz z informacj─ů o czasie detekcji i lokalizacji telefonu trafi─ů do serwera projektu, a ich zbiorcza analiza pomo┼╝e lepiej pozna─ç promieniowanie kosmiczne.

G─Östa sie─ç pomiarowa mia┼éaby t─Ö zalet─Ö, ┼╝e najciekawsze p─Öki atmosferyczne - spowodowane uderzeniem w atmosfer─Ö cz─ůstek o najwi─Ökszej energii - zdarzaj─ů si─Ö niezwykle rzadko. Dzi─Öki smartfonom ich przeoczenie b─Ödzie du┼╝o trudniejsze.

W┼éa┼Ťciciel smartfona mia┼éby wyj─ůtkowo proste zadanie. Przed p├│j┼Ťciem spa─ç musia┼éby pod┼é─ůczy─ç sw├│j telefon do ┼éadowania i uruchomi─ç aplikacj─Ö, kt├│ra w dzia┼éaniu przypomina wygaszacz ekranu - ekran ga┼Ťnie, ale program pracuje w tle.

Tw├│rcy projektu obiecuj─ů, ┼╝e ka┼╝dy, kogo telefon dokona detekcji wysokoenergetycznej cz─ůstki, zostanie wsp├│┼éautorem przynajmniej jednej pracy naukowej po┼Ťwi─Öconej badaniu promieniowania kosmicznego. To podr─Öcznikowy przyk┼éad tzw. nauki obywatelskiej, w kt├│rej zwykli ludzie mog─ů w prosty i skuteczny spos├│b wspom├│c naukowc├│w. CRAYFIS do pewnego stopnia przypomina projekt SETI@Home, podczas kt├│rego moc domowych komputer├│w by┼éa wykorzystywana do poszukiwania sygna┼é├│w od obcej cywilizacji. Do udzia┼éu w projekcie mo┼╝na si─Ö zg┼éosi─ç pod adresem: http://crayfis.io.

http://wyborcza.pl/1,75400,18635530,stw ... iecie.html

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.


G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: pi─ůtek, 28 sierpnia 2015, 08:16 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Jak odr├│┼╝ni─ç patelni─Ö od ksi─Ö┼╝yca? Zagadka NASA na Twitterze

"Ksi─Ö┼╝yc czy patelnia?" - takie pytanie zada┼éa NASA na Twitterze, udost─Öpniaj─ůc dziewi─Ö─ç zdj─Ö─ç, z kt├│rych jedno to faktycznie ksi─Ö┼╝yc Jowisza - Europa, a reszta... zu┼╝yte patelnie. Wbrew pozorom odpowied┼║ na pytanie wcale nie jest taka ┼éatwa.

NASA s┼éynie ju┼╝ z r├│┼╝norodnych akcji na Twitterze, kt├│re internauci kochaj─ů. Tym razem pracownicy agencji zadali pytanie, kt├│re okaza┼éo si─Ö zadziwiaj─ůco trudne. Zagadka polega┼éa na wybraniu zdj─Öcia ksi─Ö┼╝yca Jowisza spo┼Ťr├│d spod├│w zu┼╝ytych patelni. Akcja wywo┼éa┼éa fal─Ö komentarzy, w kt├│rych internauci pr├│bowali wskaza─ç Europ─Ö, ┼╝artobliwie spieraj─ůc si─Ö, kto ma racj─Ö.
Europa
Europa jest czwartym co do wielko┼Ťci ksi─Ö┼╝ycem Jowisza. O jego istnieniu wiemy ju┼╝ od czas├│w Gailleusza, gdy┼╝ to jemu przypisywane jest pierwsze zauwa┼╝enie tych czterech najwi─Ökszych naturalnych satelit├│w Jowisza. ┼ü─ůcznie gazowy olbrzym ma ich 63.
Patelnia, patelnia, gdzie ksi─Ö┼╝yc?
9 zdj─Ö─ç, 8 patelni, 1 ksi─Ö┼╝yc i zaczyna si─Ö zabawa. Odgani─Öcie tego w┼éa┼Ťciwego zdj─Öcia to nie lada wyzwanie, je┼Ťli kto┼Ť nie widzia┼é wcze┼Ťniej fotografii Europy. Dla niedo┼Ťwiadczonego oka wszystkie uj─Öcia wygl─ůdaj─ů jak potencjalne ksi─Ö┼╝yce. Do zabawy przy┼é─ůczy┼éo si─Ö wiele os├│b, wywo┼éuj─ůc dyskusje, komu uda┼éo si─Ö wskaza─ç prawid┼éowe uj─Öcie. Misja zbierania informacji o Europie ma swoje oddzielne konto na Twitterze - NASA Europa Mission. To w┼éa┼Ťnie tam zaprezentowano zagadk─Ö.
http://www.tvn24.pl/zagadka-nasa-na-twi ... 041,s.html

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.


G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: pi─ůtek, 28 sierpnia 2015, 08:17 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
W 2022 roku na Ziemi─Ö mo┼╝e spa┼Ť─ç spory deszcz meteor├│w
admin

Rosyjski astronom Michai┼é Mas┼éow twierdzi, ┼╝e w 2022 roku mieszka┼äcy Ziemi b─Öd─ů mogli do┼Ťwiadczy─ç bardzo silnej burzy meteor├│w. Ze wst─Öpnych szacunk├│w wynika, ┼╝e podczas szczytu aktywno┼Ťci roju w ci─ůgu godziny, mo┼╝e spa┼Ť─ç nawet do 10 tysi─Öcy meteor├│w r├│┼╝nej wielko┼Ťci.
Specjalista w dziedzinie astronomii, Michai┼é Mas┼éow, powiedzia┼é, ┼╝e w wyniku rozpadu komety 73P/Schwassmann-Wachmann, do kt├│rego dosz┼éo w 1995 roku, ludzie b─Öd─ů mogli zobaczy─ç jeden z najrzadszych niebieskich fenomen├│w - burz─Ö meteor├│w. Wed┼éug naukowc├│w, do ko┼äca maja 2022 roku Ziemia b─Ödzie musia┼éa przej┼Ť─ç przez strumie┼ä cz─ůstek z komety. W tym okresie z pewno┼Ťci─ů nast─ůpi znacz─ůcy deszcz meteoryt├│w, a liczba obiekt├│w wpadaj─ůcych w ziemsk─ů atmosfer─Ö mo┼╝e osi─ůgn─ů─ç niespotykan─ů ilo┼Ť─ç.
Je┼Ťli przewidywania Mas┼éowa si─Ö sprawdz─ů mieszka┼äcy Ziemi b─Öd─ů mogli zobaczy─ç do dziesi─Öciu tysi─Öcy spadaj─ůcych cia┼é niebieskich na godzin─Ö. Ten spektakularny deszcz meteoryt├│w, ze wzgl─Ödu na por─Ö dnia, mo┼╝na b─Ödzie obserwowa─ç przede wszystkim z Ameryki P├│┼énocnej.
Naukowiec uwa┼╝a, ┼╝e przewidywanie tego typu zjawisk nie jest niczym trudnym o ile dysponuje si─Ö odpowiednio du┼╝─ů liczb─ů obserwacji astronomicznych. Tego typu deszcze meteor├│w s─ů konsekwencj─ů przej┼Ťcia planety przez nagromadzenie cz─ůstek, kt├│re pozostawiaj─ů komety. Pod wp┼éywem atmosfery szcz─ůtki te spalaj─ů si─Ö w ci─ůgu kilku sekund spektakularnego lotu. Wi─Ökszo┼Ť─ç z nich nie dotrze do powierzchni Ziemi, ale nie mo┼╝na wykluczy─ç pojawiania si─Ö wi─Ökszych fragment├│w komety 73P/Schwassmann-Wachmann.
Źródło:
http://vistanews.ru/science/20565-uchen ... sya-mete...
http://tylkoastronomia.pl/wiadomosc/w-2 ... z-meteorow
Źródło: 123rf.com
Szcz─ůtki komety 73/Schwassmann-Wachmann


Za┼é─ůczniki:
W 2022 roku na Ziemi─Ö mo┼╝e spa┼Ť─ç spory deszcz meteor├│w.jpg
W 2022 roku na Ziemi─Ö mo┼╝e spa┼Ť─ç spory deszcz meteor├│w.jpg [ 133.16 KiB | Przegl─ůdane 1478 razy ]
W 2022 roku na Ziemi─Ö mo┼╝e spa┼Ť─ç spory deszcz meteor├│w2.jpg
W 2022 roku na Ziemi─Ö mo┼╝e spa┼Ť─ç spory deszcz meteor├│w2.jpg [ 201.26 KiB | Przegl─ůdane 1478 razy ]
W 2022 roku na Ziemi─Ö mo┼╝e spa┼Ť─ç spory deszcz meteor├│w3.jpg
W 2022 roku na Ziemi─Ö mo┼╝e spa┼Ť─ç spory deszcz meteor├│w3.jpg [ 74.52 KiB | Przegl─ůdane 1478 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: pi─ůtek, 28 sierpnia 2015, 08:19 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Stephen Hawking: Czarne dziury mog─ů by─ç bramami do innych wszech┼Ťwiat├│w


Brytyjski fizyk, profesor Stephen Hawking, przedstawi┼é zarys swojej nowej teorii. Jego zdaniem czarne dziury, kt├│rych istnienie zdefiniowa┼é przed laty, prowadz─ů do s─ůsiaduj─ůcych ze sob─ů Kosmos├│w. Swoj─ů teori─Ö wyg┼éosi┼é przemawiaj─ůc w Sztokholmie na forum Kr├│lewskiego Towarzystwa Technologicznego.

Wyk┼éad skupi┼é si─Ö na tym, co dzieje si─Ö z prawami fizyki, kt├│re w ┼Ťrodowisku czarnych dziur przestaj─ů obowi─ůzywa─ç. Powodem tego jest dzia┼éanie grawitacji na materi─Ö. Zdaniem profesora Hawkinga informacje, kt├│re zostaj─ů w ten spos├│b utracone, mog─ů pojawia─ç si─Ö po drugiej stronie czarnych dziur w postaci hologramu lub tworzy─ç alternatywny, s─ůsiaduj─ůcy z naszym Kosmos.
Je┼Ťli czarna dziura jest wystarczaj─ůco du┼╝a i znajduje si─Ö w stanie rotacji, mo┼╝liwe ┼╝e jest to brama do innego wszech┼Ťwiata - powiedzia┼é profesor Hawking w Sztokholmie. Doda┼é z w┼éa┼Ťciwym dla siebie poczuciem humoru, ┼╝e cho─ç popiera eksploracj─Ö Kosmosu, nie wybra┼éby si─Ö w to miejsce, poniewa┼╝ z niego nie ma powrotu.
Przekazem tego wyk┼éadu jest to, i┼╝ czarne dziury nie s─ů a┼╝ tak czarne jak nam si─Ö to wydaje, nie s─ů wiecznym wi─Özieniem dla materii, jak wcze┼Ťniej nam si─Ö wydawa┼éo, lecz mo┼╝liwe, ┼╝e prowadz─ů do innego wszech┼Ťwiata - podsumowa┼é sw├│j wyk┼éad.
Od ponad 40 lat kwestia czarnych dziur fascynuje naukowc├│w. Najbardziej interesuj─ůcy jest tzw. "paradoks informacyjny" - to poj─Öcie, w kt├│rym ┼é─ůczy si─Ö mechanika kwantowa i og├│lna teoria wzgl─Ödno┼Ťci. Polega ono na pr├│bach znalezienia odpowiedzi na pytanie: co dzieje si─Ö z informacj─ů o materialnym stanie obiektu, kt├│ry zosta┼é wessany do czarnej dziury, gdzie nie obowi─ůzuj─ů tradycyjne prawa fizyki.
(az)

Bogdan Frymorgen

http://www.rmf24.pl/nauka/news-stephen- ... Id,1875420

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.


G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: pi─ůtek, 28 sierpnia 2015, 08:20 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Gwiezdne rodzeństwo
Gromady otwarte gwiazd, takie jak widoczna na zdj─Öciu, to nie tylko idealne obiekty do wykonywania pi─Öknych fotografii. Wi─Ökszo┼Ť─ç gwiazd powstaje w gromadach, a gromady mog─ů by─ç wykorzystywane przez astronom├│w jako laboratoria do badania w jaki spos├│b gwiazdy ewoluuj─ů i umieraj─ů. Gromada sfotografowana przez Wide Field Imager (WFI) w nale┼╝─ůcym do ESO Obserwatorium La Silla, znana jest jako IC 4651, a narodzone w niej gwiazdy pokazuj─ů szerok─ů gam─Ö charakterystyk.
Mrowie gwiazd na tym zdj─Öciu z ESO to gromada otwarta IC 4651 po┼éo┼╝ona w Drodze Mlecznej w kierunku gwiazdozbioru O┼étarza oko┼éo 3000 lat ┼Ťwietlnych od nas. Gromada ma oko┼éo 1,7 miliarda lat ÔÇô czyli znajduje si─Ö w ┼Ťrednim wieku wed┼éug standard├│w dotycz─ůcych gromad otwartych. IC 4651 odkry┼é Solon Bailey, kt├│ry by┼é pionierem budowania obserwatori├│w na suchych terenach And├│w. Gromad─Ö skatalogowa┼é w 1896 roku du┼äsko-irlandzki astronom John Louis Emil Dreyer.
Wiadomo, ┼╝e Droga Mleczna zawiera ponad tysi─ůc gromad otwartych, a by─ç mo┼╝e nawet wi─Öcej. Wiele z nich dok┼éadnie przebadano. Obserwacje gromad otwartych, takich jak ta, popchn─Ö┼éy naprz├│d nasz─ů wiedz─Ö na temat powstawania i ewolucji Drogi Mlecznej oraz indywidualnych gwiazd. Pozwalaj─ů astronomom tak┼╝e na testowanie modeli ewolucji gwiazd.
Wszystkie gwiazdy w IC 4651 uformowa┼éy si─Ö mniej wi─Öcej w tym samym czasie z tego samego ob┼éoku gazu [1]. To gwiezdne rodze┼ästwo jest powi─ůzane ze sob─ů bardzo lu┼║no poprzez wzajemne przyci─ůganie oraz gaz znajduj─ůcy si─Ö pomi─Ödzy gwiazdami. Poniewa┼╝ gwiazdy w gromadzie oddzia┼éuj─ů z innymi gromadami otwartymi i ob┼éokami gazu w galaktyce, a tak┼╝e poniewa┼╝ gaz pomi─Ödzy gwiazdami jest zu┼╝ywany do formowania nowych gwiazd lub wywiewany z gromady, to struktura gromady zaczyna si─Ö zmienia─ç. Ostatecznie pozosta┼éa w gromadzie masa stanie si─Ö na tyle ma┼éa, ┼╝e nawet gwiazdy b─Öd─ů mog┼éy z niej uciec. Najnowsze obserwacje IC 4651 pokaza┼éy, ┼╝e gromada zawiera mas─Ö 630 razy wi─Öksz─ů ni┼╝ masa S┼éo┼äca [2], natomiast uwa┼╝a si─Ö, ┼╝e pocz─ůtkowo mia┼éa co najmniej 8300 gwiazd o ┼é─ůcznej masie 5300 mas S┼éo┼äca.
Poniewa┼╝ gromada jest wzgl─Ödnie stara, cz─Ö┼Ť─ç tej utraty masy wynika z tego, ┼╝e najbardziej masywne gwiazdy dotar┼éy ju┼╝ do ko┼äca swojego ┼╝ycia i wybuch┼éy jako supernowe. Jednak wi─Ökszo┼Ť─ç utraconych gwiazd nie umar┼éa, a jedynie powoli si─Ö przemie┼Ťci┼éa. S─ů zabierane z gromady gdy ta przechodzi obok olbrzymich ob┼éok├│w gazu lub ma bliskie spotkanie z s─ůsiednimi gromadami, albo po prostu powoli dryfuj─ů na zewn─ůtrz.
Cz─Ö┼Ť─ç utraconych gwiazd mo┼╝e ci─ůgle by─ç zwi─ůzana grawitacyjnie z gromad─ů i otacza─ç j─ů w du┼╝ych odleg┼éo┼Ťciach. Pozosta┼ée utracone gwiazdy migruj─ů z gromady na zewn─ůtrz, albo osiadaj─ů gdzie┼Ť w ruchliwej Drodze Mlecznej. S┼éo┼äce prawdopodobnie wchodzi┼éo kiedy┼Ť w sk┼éad gromady takiej jak IC 4651, dop├│ki razem ze swoim rodze┼ästwem uleg┼éo stopniowemu rozdzieleniu i rozproszeniu w Drodze Mlecznej.
Zdj─Öcie zosta┼éo wykonane przy pomocy instrumentu Wide Field Imager. Kamera ta jest na sta┼ée zamontowana na 2,2-metrowym teleskopie MPG/ESO w Obserwatorium La Silla. Zawiera kilka detektor├│w CCD o ┼é─ůcznej liczbie 67 milion├│w pikseli i mo┼╝e obserwowa─ç obszar tak du┼╝y jak tarcza Ksi─Ö┼╝yca w pe┼éni. Instrument pozwala na obserwacje od ┼Ťwiat┼éa widzialnego do bliskiej podczerwieni, przy u┼╝yciu ponad 40 dost─Öpnych filtr├│w. Do wykonania niniejszego zdj─Öcia u┼╝yto jedynie trzech filtr├│w.
Uwagi
[1] Wiele z uchwyconych na zdj─Öciu gwiazd nale┼╝y do IC 4651, ale te najja┼Ťniejsze w rzeczywisto┼Ťci le┼╝─ů pomi─Ödzy nami, a gromad─ů, z kolei najs┼éabsze s─ů odleglejsze ni┼╝ gromada.
[2] Ta ilo┼Ť─ç jest du┼╝o wi─Öksza ni┼╝ liczby podawane w poprzednich przegl─ůdach, kt├│re bada┼éy mniejsze obszary, nie obejmuj─ůc wielu gwiazd gromady znajduj─ůcych si─Ö dalej od centrum.
Źródło: ESO | Tłumaczenie: Krzysztof Czart

http://orion.pta.edu.pl/gwiezdne-rodzenstwo


Za┼é─ůczniki:
Gwiezdne rodzeństwo.jpg
Gwiezdne rodze┼ästwo.jpg [ 113.63 KiB | Przegl─ůdane 1478 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: pi─ůtek, 28 sierpnia 2015, 08:23 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Polski łazik marsjański studentów z Wrocławia
Miskub
Studenci informatyki z ko┼éa naukowego "Continuum" skonstruowali ┼éazik Aleph 1. Jego mo┼╝liwo┼Ťci po raz pierwszy zaprezentuj─ů podczas najwi─Ökszych w Europie zawod├│w robot├│w kosmicznych European Rover Challenge, kt├│re odb─Öd─ů si─Ö w naszym kraju w dniach 5-6 wrze┼Ťnia.

Ko┼éo naukowe "Continuum" zosta┼éo za┼éo┼╝one rok temu przez student├│w Uniwersytetu Wroc┼éawskiego. Ich zainteresowania obejmuj─ů nie tylko informatyk─Ö, lecz tak┼╝e elektronik─Ö, mechanik─Ö i robotyk─Ö. Po p├│┼érocznej pracy m┼éodych konstruktor├│w powsta┼é ┼éazik Aleph 1, jednak sami studenci uwa┼╝aj─ů, ┼╝e prace nad jego modyfikacjami b─Öd─ů trwa┼éy.

- Du┼╝o czasu sp─Ödzili┼Ťmy na projektowaniu i sprawdzaniu r├│┼╝nych wariant├│w konstrukcji. Projekt ewoluowa┼é w miar─Ö up┼éywu czasu i przeszed┼é przez kilka wyra┼║nych etap├│w. Na podstawie drewnianego prototypu powsta┼éa pierwsza wersja ┼éazika, kt├│ra p├│┼║niej zosta┼éa zmodyfikowana do postaci, w jakiej istnieje obecnie. Prawdopodobnie nigdy nie b─Ödziemy mogli powiedzie─ç, ┼╝e ┼éazik jest gotowy. Zawsze b─Ödzie co┼Ť nad czym b─Ödzie mo┼╝na jeszcze popracowa─ç, by lepiej spe┼énia┼éo swoj─ů funkcj─Ö - m├│wi Szymon Koper, kt├│ry w dru┼╝ynie odpowiedzialny jest za transmisj─Ö wideo i oprogramowanie.

Pocz─ůtkowe za┼éo┼╝enia konstrukcyjne uleg┼éy zmianie tak by przystosowa─ç projekt do dw├│ch konkurs├│w, University Rover Challenge i European Rover Challenge. W tym celu konstruktorzy przeprojektowali podwozie i zmodyfikowali zawieszenie. Dzi─Öki temu Aleph 1poradzi sobie w trudnym terenie odpowiadaj─ůcym powierzchni Marsa.

- Nap─Öd i zawieszenie zosta┼éy tak zaprojektowane, by sprosta─ç najtrudniejszym przeszkodom terenowym przy niskiej masie w┼éasnej. Manipulator ┼éazika potrafi przemieszcza─ç przedmioty kilkakrotnie ci─Ö┼╝sze ni┼╝ wymagaj─ů tego zawody. Podczas test├│w wytrzyma┼éo┼Ťciowych sprawdzali┼Ťmy mi─Ödzy innymi mo┼╝liwo┼Ťci manipulatora: doskonale poradzi┼é sobie z podniesieniem roweru czy element├│w poprzedniego zawieszenia, wykonanego z aluminium. ┼Ümiejemy si─Ö, ┼╝e bez problemu Aleph 1 poradzi sobie te┼╝ z przesuwaniem mebli i przeparkowywaniem samochod├│w - dodaj─ů studenci.

Obecnie trwaj─ů ostatnie prace i testy, w tym rozbudowa o mo┼╝liwo┼Ť─ç autonomicznej jazdy i zamiana ci─Ö┼╝kich element├│w na l┼╝ejsze, gdy┼╝ w konkursie liczy si─Ö ka┼╝dy gram. W dalszych planach studenci maj─ů konstrukcj─Ö kolejnych modeli, kt├│re chc─ů nazywa─ç kolejno Aleph 2, Aleph 3, itd.

Prace wszystkich dru┼╝yn zostan─ů ocenione m.in. przez ekspert├│w z Europejskiej Agencji Kosmicznej. Jednym z juror├│w b─Ödzie tak┼╝e Harrison Schmitt - wyk┼éadowca akademicki, uznany geolog, by┼éy astronauta NASA (uczestniczy┼é w misji Apollo 17), a tak┼╝e ostatni cz┼éowiek, kt├│ry st─ůpa┼é po powierzchni Ksi─Ö┼╝yca.


European Rover Challenge (ERC) to najwi─Öksze wydarzenie robotyczno-kosmiczne w Europie o charakterze naukowo-technologicznym. Sk┼éada si─Ö z dw├│ch cz─Ö┼Ťci - Europejskich Zawod├│w ┼üazik├│w Marsja┼äskich oraz Pokaz├│w Naukowo-Technologicznych. Wst─Öp dla odwiedzaj─ůcych jest bezp┼éatny. Szczeg├│┼éowe informacje o zawodach, w tym regulamin i wskaz├│wki dojazdu znajduj─ů si─Ö na stronie internetowej ERC.


Źródło: Uniwersytet Wrocławski
http://wyborcza.pl/1,75400,18640563,pol ... lawia.html
Fot. archiwum Continuum, UWr


Za┼é─ůczniki:
2015-08-28_08h08_27.jpg
2015-08-28_08h08_27.jpg [ 113 KiB | Przegl─ůdane 1477 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: sobota, 29 sierpnia 2015, 07:45 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Dione, pier┼Ťcienie, cienie, Saturn
Co si─Ö dzieje na tym dziwnym zestawieniu ksi─Ö┼╝yca i jego planety? Wida─ç tu pi─Ökne cienie pier┼Ťcieni.

Czytaj wi─Öcej na stronach APOD.pl.
Elżbieta Kuligowska | Źródło: APOD
http://orion.pta.edu.pl/dione-pierscienie-cienie-saturn
Dione. Źródło; NASA/JPL-Caltech/Space Science Institute


Za┼é─ůczniki:
Dione, pier┼Ťcienie, cienie, Saturn.jpg
Dione, pier┼Ťcienie, cienie, Saturn.jpg [ 14.14 KiB | Przegl─ůdane 1463 razy ]
Dione, pier┼Ťcienie, cienie, Saturn 2.jpg
Dione, pier┼Ťcienie, cienie, Saturn 2.jpg [ 2.38 KiB | Przegl─ůdane 1463 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: niedziela, 30 sierpnia 2015, 09:47 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Dzisiaj na nocnym niebie zago┼Ťci superksi─Ö┼╝yc
admin
Co jaki┼Ť czas dochodzi do tego, ┼╝e nasz ziemski naturalny satelita znajduje si─Ö w perygeum i jednocze┼Ťnie jest pe┼énia. Zjawisko takie, zwane te┼╝ superksi─Ö┼╝ycem ma miejsce dzisiaj wieczorem. W chwili, gdy satelita znajduje si─Ö najbli┼╝ej Ziemi nast─Öpuje zjawisko astronomiczne zwane perygeum. W tym miesi─ůcu, oczekuje si─Ö go w niedziel─Ö 30 sierpnia. Gdy Ksi─Ö┼╝yc jest tak blisko pasuje, p┼éywy oceaniczne na Ziemi s─ů znacznie silniejsze.
Wsch├│d Ksi─Ö┼╝yca nast─ůpi o godzinie 19:18 i b─Ödzie na niebosk┼éonie do rana. Tarcza srebrnego globu b─Ödzie z pewno┼Ťci─ů zauwa┼╝alnie ja┼Ťniejsza ni┼╝ przy zwyk┼éej pe┼éni. Niekt├│rzy mog─ů przez to odczuwa─ç k┼éopoty ze snem. Ksi─Ö┼╝yc w perygeum znajdzie si─Ö w odleg┼éo┼Ťci 358 290 kilometr├│w od Ziemi.

Cz─Östo pojawiaj─ů si─Ö sugestie, ┼╝e w trakcie takiego wi─Ökszego ni┼╝ zwykle oddzia┼éywania grawitacyjnego Ksi─Ö┼╝yca nale┼╝y si─Ö spodziewa─ç katastrof naturalnych na Ziemi. Wp┼éyw oddzia┼éywania grawitacyjnego naszego satelity na Ziemi─Ö jest bez w─ůtpienia znacz─ůcy. Gdy dochodzi do tego, ┼╝e zbli┼╝a si─Ö on znacznie bardziej ni┼╝ zwykle mo┼╝e to wp┼éywa─ç dodatkowo na p┼éywy oceaniczne. Mo┼╝na si─Ö zatem spodziewa─ç wysokich przyp┼éyw├│w w wielu krajach ┼Ťwiata.
Jeszcze wy┼╝sze p┼éywy pojawiaj─ů si─Ö, gdy si┼éy grawitacyjne Ksi─Ö┼╝yca i S┼éo┼äca dzia┼éaj─ů razem w jednym kierunku. Co┼Ť takiego jak przyp┼éyw stulecia wyst─Öpuje co oko┼éo 18 lat. Niedawno prze┼╝ywali┼Ťmy co┼Ť takiego, a nast─Öpnym razem oczekuje si─Ö takiej kumulacji 3 marca 2033.

Za miesi─ůc b─Ödzie kolejny superksi─Ö┼╝yc. Zjawisko nast─ůpi w niedziel─Ö, 27 wrze┼Ťnia. B─Ödzie to najwi─Öksza pe┼énia w roku i spowoduje najsilniejsze fale. Wrze┼Ťniowy Ksi─Ö┼╝yc przejdzie te┼╝ przez cie┼ä Ziemi, powoduj─ůc ca┼ékowite za─çmienie Ksi─Ö┼╝yca, kt├│re b─Ödzie wieczorem 27 wrze┼Ťnia w Ameryce P├│┼énocnej i Po┼éudniowej oraz w godzinach porannych 28 wrze┼Ťnia w Europie i w Afryce.

http://tylkoastronomia.pl/wiadomosc/dzi ... perksiezyc


Za┼é─ůczniki:
Dzisiaj na nocnym niebie zago┼Ťci superksi─Ö┼╝yc.jpg
Dzisiaj na nocnym niebie zago┼Ťci superksi─Ö┼╝yc.jpg [ 98.93 KiB | Przegl─ůdane 1451 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: niedziela, 30 sierpnia 2015, 09:50 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
NASA wybrała kolejny cel misji New Horizons!
NASA wybra┼éa kolejny cel misji New Horizons po historycznym przelocie w pobli┼╝u Plutona (14 lipca bie┼╝─ůcego roku). Jest to obiekt Pasa Kuipera znany jako 2014 MU69.

Wybrany obiekt by┼é jednym z dw├│ch zakwalifikowanych jako potencjalne dalsze cele sondy oraz tym, kt├│ry zosta┼é zarekomendowany przez zesp├│┼é misji New Horizons. Zanim jednak NASA wyda oficjaln─ů zgod─Ö na przed┼éu┼╝enie misji, musi jeszcze przeprowadzi─ç bardziej szczeg├│┼éow─ů ocen─Ö. Podobnie jak w przypadku innych misji, kt├│re po wype┼énieniu swojego g┼é├│wnego zadania mog┼éyby prowadzi─ç dalsze badania, zesp├│┼é New Horizons musi z┼éo┼╝y─ç do NASA wniosek o dofinansowanie kontynuacji misji. Wniosek ten zostanie oceniony przez niezale┼╝n─ů grup─Ö ekspert├│w i dopiero wtedy NASA b─Ödzie mog┼éa wyda─ç oficjaln─ů zgod─Ö.

Wczesny wyb├│r kolejnego obiektu bada┼ä sondy by┼é istotny, poniewa┼╝ powinna ona zosta─ç skierowana w odpowiedni─ů stron─Ö jeszcze w tym roku. W tym celu sonda wykona seri─Ö czterech manewr├│w na prze┼éomie pa┼║dziernika i listopada. Sw├│j nowy cel - 2014 MU69 - powinna osi─ůgn─ů─ç w styczniu 2019 roku. Wszelkie op├│┼║nienia b─Öd─ů skutkowa─ç nadmiernym zu┼╝yciem cennego paliwa oraz zwi─Ökszeniem ryzyka.

Wyszukanie odpowiedniego obiektu Pasa Kuipera nie by┼éo wcale ┼éatwym zadaniem. Poszukiwania rozpocz─Öto ju┼╝ w 2011 roku, jednak ┼╝aden z obiekt├│w odnalezionych przy u┼╝yciu najwi─Ökszych teleskop├│w naziemnych nie by┼é osi─ůgalny przy zapasach paliwa, w jakie jest zaopatrzona sonda. Z pomoc─ů przyszed┼é dopiero Kosmiczny Teleskop Hubble`a, za pomoc─ů kt├│rego znaleziono pi─Ö─ç obiekt├│w (p├│┼║niej t─Ö grup─Ö zaw─Ö┼╝ono do dw├│ch z nich) spe┼éniaj─ůcych odpowiednie wymagania.

Naukowcy szacuj─ů, ┼╝e wybrany obiekt, 2014 MU69, ma nie wi─Öcej ni┼╝ 45 kilometr├│w ┼Ťrednicy - to oko┼éo 0,5 do 1 procenta rozmiar├│w Plutona. R├│wnocze┼Ťnie taki obiekt jest 10 razy wi─Ökszy i 1000 razy bardziej masywny od typowej komety, jak chocia┼╝by tej, do kt├│rej z powodzeniem zosta┼éa wys┼éana misja Rosetta.
Sonda New Horizons od pocz─ůtku by┼éa zaprojektowana z my┼Ťl─ů o prowadzeniu dalszych bada┼ä po przelocie w pobli┼╝u Plutona. Jest wyposa┼╝ona w dodatkowe zapasy paliwa aby dotrze─ç do bardziej odleg┼éego obiektu Pasa Kuipera, jej system komunikacyjny jest przystosowany do pracy daleko poza orbit─ů Plutona, system zasilania mo┼╝e dzia┼éa─ç jeszcze przez wiele lat a instrumenty naukowe s─ů zaprojektowane do prowadzenia bada┼ä nawet przy niewielkim o┼Ťwietleniu, jakie panuje w odleg┼éych regionach Uk┼éadu S┼éonecznego.

Przeprowadzenie bada┼ä innych, mniejszych obiekt├│w Pasa Kuipera po spektakularnym przelocie w pobli┼╝u Plutona mo┼╝e nam ukaza─ç r├│┼╝norodno┼Ť─ç tego niezbadanego do tej pory regionu Uk┼éadu S┼éonecznego. Dane uzyskane podczas takich przelot├│w s─ů niezast─ůpionym ┼║r├│d┼éem informacji o obiektach Pasa Kuipera i mog─ů zrewolucjonizowa─ç nasz─ů wiedz─Ö na temat tego regionu.

Dodała: Katarzyna Mikulska
http://news.astronet.pl/7682
Wizja artystyczna sondy New Horizons przelatuj─ůcej w pobli┼╝u obiektu Pasa Kipera
Dodała: Katarzyna Mikulska
Źródło: NASA
Trajektoria lotu sondy New Horizons. Jako PT1 (Potential Target 1) został oznaczony kolejny cel misji - obiekt 2014 MU69

Dodała: Katarzyna Mikulska


Źródło: NASA

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.


G├│ra
 Zobacz profil  
 
 Tytu┼é: Re: Sierpie┼ä
PostNapisane: niedziela, 30 sierpnia 2015, 09:54 
Offline
SuperUser
SuperUser
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): wtorek, 25 sierpnia 2009, 14:22
Posty: 7979
Lokalizacja: Przysietnica: PTMA Warszawa.
Stephen Hawking znowu ratuje czarne dziury czyli jak nie zniszczy─ç informacji

Autor: Piotr Stanisławski
Czarne dziury ods┼éaniaj─ů kolejn─ů ze swoich tajemnic. A przynajmniej tak twierdzi Stephen Hawking.
To jedne z najdziwniejszych twor├│w Wszech┼Ťwiata. Jeste┼Ťmy pewni, ┼╝e istniej─ů, cho─ç nikt ich nie widzia┼é. A mimo tego badania nad nimi trwaj─ů, cho─ç odbywaj─ů si─Ö g┼é├│wnie w g┼éowach fizyk├│w i matematyk├│w. Czarne dziury wymykaj─ů si─Ö zdrowemu rozs─ůdkowi, a ostatnie odkrycia Stephena Hawkinga czyni─ů je jeszcze bardziej niesamowitymi.
K┼éopoty z czarnymi dziurami zaczynaj─ů si─Ö, gdy tylko zaczniemy powa┼╝niej o nich my┼Ťle─ç. Na pierwszy rzut oka (czy raczej ÔÇô umys┼éu) jest ┼éatwo: oto bierzemy jak─ů┼Ť ilo┼Ť─ç materii i gromadzimy j─ů w bardzo ma┼éej obj─Öto┼Ťci. Grawitacja zwyci─Ö┼╝a si┼éy odpychania si─Ö cz─ůstek i powoduje zapadni─Öcie si─Ö materii. I tu dziej─ů si─Ö rzeczy dziwne, bo czarna dziura nie wypuszcza niczego, co do niej wpadnie.
Horyzont zdarzeń
W pewnej odleg┼éo┼Ťci od punktu, kt├│ry si─Ö zapad┼é, istnieje granica nazwana poetycko horyzontem zdarze┼ä. Je┼Ťli co┼Ť j─ů przekroczy, to nie mo┼╝e ju┼╝ uciec od przyci─ůgania czarnej dziury i zostaje przez ni─ů wch┼éoni─Öte. Ta zasada dotyczy nawet ┼Ťwiat┼éa i dlatego w┼éa┼Ťnie dziura jest czarna ÔÇô horyzont zdarze┼ä to czer┼ä absolutna, nic z niej nie mo┼╝e dotrze─ç do naszych oczu.
A przynajmniej logika podpowiada, ┼╝e nic nie mo┼╝e ucieka─ç z czarnej dziury. Bo mechanika kwantowa m├│wi co innego ÔÇô czarna dziura jednak promieniuje. Musi, bo inaczej czarne dziury by┼éyby wieczne, stale by ros┼éy i w ko┼äcu wch┼éon─Ö┼éyby ca┼éy Wszech┼Ťwiat i siebie. Gdyby by┼éy niezniszczalne, to obserwowaliby┼Ťmy je stale, bo powstawa─ç mog─ů do┼Ť─ç ┼éatwo i wype┼énia┼éyby przestrze┼ä kosmosu. Ros┼éyby szybko i by─ç mo┼╝e Wszech┼Ťwiat by┼éby ju┼╝ dawno po┼╝arty.
Tymczasem jako┼Ť wci─ů┼╝ istniejemy i dziur wcale tak wielu nie ma. Co si─Ö dzieje? Sytuacj─Ö uratowa┼é Hawking w 1974 roku publikuj─ůc prac─Ö, w kt├│rej wykaza┼é, ┼╝e czarne dziury mog─ů promieniowa─ç. A kiedy promieniuj─ů, stopniowo znikaj─ů. W dodatku robi─ů to tym intensywniej, im s─ů mniejsze. Dlatego te malutkie, kt├│re mog┼éyby by─ç ca┼ékiem cz─Öste, znikaj─ů najszybciej. Pozostaj─ů te gigantyczne, powsta┼ée w wyniku wybuch├│w gwiazd.
Jeszcze wi─Öcej problem├│w
Jednak to rozwi─ůzanie sprawi┼éo, ┼╝e pojawi┼éy si─Ö kolejne k┼éopoty. Obiekty wpadaj─ůce do czarnej dziury zabieraj─ů ze sob─ů informacj─Ö o swoim stanie ÔÇô tak zwan─ů funkcj─Ö falow─ů. Ale wedle mechaniki kwantowej ta informacja nie mo┼╝e zosta─ç zniszczona czy usuni─Öta. Jest niezniszczalna.
I wszystko by┼éo dobrze, dop├│ki czarne dziury mia┼éy by─ç wieczne. Bo wtedy informacja wpada┼éa do nich i na zawsze w nich zostawa┼éa. Od kiedy jednak okaza┼éo si─Ö, ┼╝e czarne dziury mog─ů znikn─ů─ç pojawi┼é si─Ö tak zwany paradoks informacyjny. Informacja w postaci funkcji falowej nie mo┼╝e znikn─ů─ç, a znika. Co robi─ç?
Odpowiedzi─ů mo┼╝e by─ç w┼éa┼Ťnie najnowsza teoria Hawkinga, kt├│r─ů opracowa┼é razem z Andrew Stromingerem z Uniwersytetu Harvarda i Malcolmem Perrym z Uniwersytetu Cambridge. Zgodnie z ni─ů ka┼╝dy obiekt wpadaj─ůcy do czarnej dziury pozostawia po sobie ┼Ťlad ÔÇô hologram na wewn─Ötrznej powierzchni horyzontu zdarze┼ä. Dlaczego hologram? Bo powstaje przez zmodyfikowanie wzoru ┼Ťwiat┼éa, kt├│re pozostaje uwi─Özione na granicy horyzontu zdarze┼ä. To ┼Ťwiat┼éo, kt├│re chce uciec z czarnej dziury, ale jest na to zbyt wolne. Pozostaje wi─Öc na samej kraw─Ödzi i mo┼╝e by─ç naruszone, przesuni─Öte przez wpadaj─ůce do dziury obiekty.
Gdy czarna dziura paruje, ten hologram powoli wydostaje si─Ö na zewn─ůtrz a wi─Öc informacja nie ginie ÔÇô wraca do ┼Ťwiata. Co prawda zniekszta┼écona i nie do odtworzenia, ale zawsze. Uff.
Hawking, kt├│ry przez lata upiera┼é si─Ö, ┼╝e informacja musi by─ç jednak niszczona, teraz przyzna┼é, ┼╝e najpewniej si─Ö myli┼é. Czy tak jest faktycznie, najt─Ö┼╝sze g┼éowy b─Öd─ů mog┼éy stwierdzi─ç za kilka tygodni lub nawet miesi─Öcy, gdy zostan─ů opublikowane szczeg├│┼éowe obliczenia, na kt├│rych zbudowano teori─Ö.
Ciekaw jestem, czy kto┼Ť zdo┼éa┼é doczyta─ç do tego miejsca
e┼Ťli zdo┼éa┼é, to dla relaksu mo┼╝e chce przeczyta─ç naukow─ů recenzj─Ö Interstellar? Te┼╝ jest o czarnych dziurach, cho─ç mniej hardcoreÔÇÖowoÔÇŽ
http://www.crazynauka.pl/stephen-hawkin ... nformacji/
Czarna dziura. Rys. NASA/CXC/M.Weiss


Za┼é─ůczniki:
Stephen Hawking znowu ratuje czarne dziury.jpg
Stephen Hawking znowu ratuje czarne dziury.jpg [ 266.62 KiB | Przegl─ůdane 1451 razy ]

_________________
Wszech┼Ťwiat to wszystko, co mam i lubi─Ö.
G├│ra
 Zobacz profil  
 
Wy┼Ťwietl posty nie starsze ni┼╝:  Sortuj wg  
Utw├│rz nowy w─ůtek Odpowiedz w w─ůtku
Przejd┼║ na stron─Ö Poprzednia strona  1, 2, 3, 4, 5  Nast─Öpna strona

Strefa czasowa: UTC + 2


Kto przegl─ůda forum

U┼╝ytkownicy przegl─ůdaj─ůcy ten dzia┼é: Google [Bot] i 5 go┼Ťci


Nie mo┼╝esz rozpoczyna─ç nowych w─ůtk├│w
Nie mo┼╝esz odpowiada─ç w w─ůtkach
Nie mo┼╝esz edytowa─ç swoich post├│w
Nie mo┼╝esz usuwa─ç swoich post├│w
Nie mo┼╝esz dodawa─ç za┼é─ůcznik├│w

Szukaj:
Skocz do:  
cron
Powered by phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group
Przyjazne u┼╝ytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL